Kruid van de maand – Peterselie

Kruid van de Maand is een bijdrage van voedingsdeskundige Henriëtte Das uit IJsselstein. 

==========================================================================

PETERSELIE

 

Parsley, Sage, Rosemary and Thyme….

 

Een van mijn lievelingsliedjes; Scarborough Fair van Simon and Carfunkel

Eigenlijk had ik  niet met Salie moeten beginnen bij het kruidje van de maand in de vorige nieuwsbrief van Eetbaar IJsselstein, maar met de Peterselie..

Wie kent het niet? Peterselie, zo’n gewoon kruid, maar toch zo veelzijdig. Super gezond, smaakmaker bij uitstek. Vindbaar in de kruidentuin van Eetbaar IJsselstein..

Peterselie is familie van de schermbloemigen en is er in meerdere varianten. In Nederland is men meer bekend met de krul peterselie, Deze variant wordt ook veel gebruikt als garnering bij gerechten. De wortel hiervan is niet eetbaar.

Rond het Middellandse zee gebied is men meer bekend met de plat bladige soortt Deze  heeft gladde bladeren en heeft een hoger gehalte aan inhoudsstoffen waaronder aan etherische oliën en water en heeft daardoor een fijnere en intensere smaak dan de blad peterselie. Ook hiervan is de wortel niet eetbaar.

Ook kent men de wortel peterselie..Dit is een variant Peterselie waarvan voornamelijk de wortel gegeten wordt en niet zozeer de bladeren Deze variant is soms nog te vinden in landen rond de Middellandse zee. De wortel is ongeveer 15 centimeter lang en wordt graag gebruikt voor de soep, maar kan ook rauw gegeten worden.

Voorkomen:

Het kruid komt vrij algemeen voor. Alleen de wortel Peterselie is in noordelijk europa niet in het wild te vinden, maar komt in het Middellandse zee gebied nog wel voor rond beekjes en stroompjes.

De plant gedijt het beste op rijke, vochtige en diep gespitte grond in de volle zon of iets in de schaduw. De plant wordt tussen 20 tot 60 centimeter hoog.

Smaak, geur en kleur:

Peterselie gebruikt men meestal vers. Geknipte of gehakte peterselie voegt men aan het einde van een bereiding toe om verkleuring van de peterselie voorkomen. Peterselie ruikt vrij sterk. Het heeft een iets frisse, “groene” smaak.

Inhoudsstoffen en gebruik:

De plant bevat een hoge concentratie aan oxaalzuur, net als bijvoorbeeld Rabarber en  beval 3 soorten etherische oliën die foto sensibel, (je huid wordt gevoeliger voor zonlicht) vochtafdrijvend en oestrogeen (vrouwelijke hormoon werking) kunnen werken. De wortels, de zaden en de bladeren worden nog steeds in de kruidengeneeskunde gebruikt.

Oestrogene werking: Met name door de oestrogeen werking wordt het voorgeschreven vanwege de menstruatie opwekkende eigenschappen. Maar ook helpt het om krampen tijdens de menstruatie te verminderen.

Vocht regulerend: Het werkt ook als vochtafdrijvend middel. Met name de zaadjes. Je moet daar echter wel voorzichtig mee zijn. Want het kan ook te prikkelend werken. Als iemand vocht vasthoudt is Peterselie een van de eerste kruiden waar je aan denkt. Door deze werking wordt het ook gebruikt voor de behandeling van nierproblemen als steentje en gruis.  Ook wordt het gebruikt bij hoge bloeddruk.

Huid verjongend: Doordat het vrije radicalen afvangt wordt dit kruid ook als verjongend gezien.

Anti allergisch: door de vitamine C die het in hoge mate bevat helt het ook Histamine te bestrijden, wat prettig is bij allergieën. Die vitamine C zit zowel in  de wortels als in de bladeren, en bevat ook bevatten de vitamines A, B, ijzer en selenium. Met name in de wortel zit veel vitamine C. De bladeren zijn bevatten ook nog calcium, magnesium en chlorofyl.

Door dit alles is Peterselie meer dan alleen een kruid dat lekker is in allerlei gerechten. Maar draagt het ook bij aan een evenwichtige voeding.

5 Gram Peterselie is al genoeg om in de dagelijkse behoefte aan vitamine A  te voldoen en 30 gram is voldoende om genoeg aan vitamine C binnen te krijgen.

Adem fris: Daarnaast is peterselie vast een vriendje van Vampieren, want als je knoflook gegeten hebt en je eet daarna Peterselie, dan verfrist dat je adem.
Spijsverteringbevorderend:

Peterselie heeft ook een spijsverteringsbevorderende eigenschap. En bestrijd winderigheid. Dit werd al door  Dodonaeus vermeld:

‘Die ghemeyne Peterselie met andere spijse inghenomen es der maghen seer goet ende bequaem/ ende doet die spijse verteeren/ ende maeckt lust ende begheerte om eten’.

De zaden hebben in die zin dezelfde werking als anijs, venkel en karwij, namelijk dat het gasvorming en buikkrampen bestrijdt. Maar deze kruiden zijn veiliger bij langer gebruik, omdat ze in tegenstelling met peterselie geen irriterende stofjes bevatten.
Over het algemeen zijn het blad en de wortel wat  minder werkzaam, maar wel veiliger dan de vrucht. De zaadjes hebben een sterkere vochtafdrijvende eigenschap en worden professioneel gebruikt waar een krachtige vocht afdrijving nodig is. Ook de zuivere etherische olie wordt aangewend. Maar hier moet je wel voorzichtig mee zijn.

Geschiedenis:

Bij de oude grieken was peterselie het symbool van de vreugde. Men vlocht het mee in laurierkransen en zette die op het hoofd bij feestelijke gelegenheden. De combinatie van Peterselie ne Marjolein of Oregano werd als middel tegen een kater gebruikt.

Door de Romeinen werd het gebruik van het kruid verspreid over West-Europa. In de Middeleeuwen werd peterselie gebruikt als groente en werd onder meer verbouwd in de keizerlijke tuinen van Karel de Grote.

Gebruik: Peterselie, meestal de blaadjes, wordt pas aan gerechten toegevoegd vlak voor het serveren en wordt meestal niet meegekookt omdat het anders te veel van zijn smaak en frisheid verliest. Dit kan in combinatie met bieslook. Ook wordt het vaak samen met knoflook aan roomboter toegevoegd om Kruidenboter te maken  Bladpeterselie kan ook in salades gebruikt worden. Blad peterselie wordt veel in de Turkse en Griekse keuken gebruikt. En de gemalen peterseliezaadjes worden ook als specerij gebruikt. De wortel van wortelpeterselie kan rauw worden gegeten. Geraspte wortel kan worden toegevoegd aan salades. Peterselie is een klassiek bestanddeel van een  Bouquet Garni. Een bundeltje kruiden dat je mee laat trekken in de soep

Overige toepassingen

Door peterselie te kweken in de buurt van rozen, kan de geur van de rozen worden versterkt en de gezondheid worden verbeterd. Een aftreksel kan worden gebruikt als haarversteviger. Ook kan het worden toegevoegd aan een lotion voor een droge huid of om te verminderen. 

Recepten met Peterselie:

Ascilie Ezme:

Pittige dip, is een meze uit Zuid-Oost Anatolië, Turkij, meer specifiek uit Adana. Het gerecht is lekker als dip bij brood, bij vlees of op kaas

Aantal personen: 4 Bereidingstijd: 30 minuten

Ingrediënten Acili Ezme:

1 tomaat, 1 groene peper, 1 ingemaakte groene peper (turşu) 1 ui, een half bosje peterselie 4 teentjes knoflook, snufje zout, olijfolie, 1 eetlepel rode peperpuree (Turks: biber salçasi), halve citroen 2 theelepels paprika vlokken, 1 theelepel zwarte peper 1 theelepel zout

Ter decoratie: Een scheutje granaatappel siroop, stukjes peterselie

Bereiding Acili Ezme:

Snijd de tomaat, groene peper, ingemaakte peper, ui, peterselie in hele kleine stukjes: Roer alles goed door elkaar totdat de rode peperpuree bijna in de olijfolie is opgelost. Pers het sap van de citroen en giet dit in de saus. Roer even goed door. Giet de saus in de schaal met de overige ingrediënten: Voeg ook de theelepels zwarte peper, paprikavlokken en zout toe: roer het goed door elkaar.  Doe twee-derde deel van dit mengsel door een mixer. Meng dit deel vervolgens weer met de grovere rest.

( uit www.Turksekok.nl)

Peterselie prei soep

50 gram boter
1 ui, 2 preien,
1 teentje knoflook
1 bosje peterselie
3 a 4 aardappels (kruimig)
1 kruidenbouillontablet ( liefst biologisch)
100 gram gerookte zalm
naar smaak, peper, zout en nootmuskaat.
slagroom of creme fraiche

voorbereiding

De prei in ringen snijden.
De ui en de knoflook fijn snijden.
Schil de aardappels en snijd ze in blokjes.
Maak van de bouillontablet een liter bouillon.
Knip de peterselie fijn, maar houd wat achter voor de garnering.
Snijd de zalm in reepjes.
Klop de slagroom op.

Bereidingswijze

Fruit de ui, knoflook en prei in de boter in een pan.
Voeg de aardappelblokjes ook toe.
Voeg driekwart van de bouillon toe en breng dit aan de kook. Laat dit ca. 8 minuten koken totdat de aardappelblokjes gaar zijn.
Doe de fijngeknipte peterselie erbij en laat nog ca. 5 minuten pruttelen.
De soep iets laten afkoelen en dan pureren in de keukenmachine.
Eventueel nog iets verdunnen met het restant van de bouillon.
De soep afmaken met zout, peper en nootmuskaat.
Laat de soep vlak voor het serveren nog even doorwarmen.
Lepel op elke kom soep een bergje room en leg de zalmreepjes eromheen en strooi er peterselie over.

(bron: www.Smulweb.nl)
 

 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s