Afrikaantjes

Tagetes patula

afrikaantjes-uitsnede-20160723_125645.JPG

Kenmerken: Krachtig

Sterkgeurend

Insectenwerend

Aantal jaar: Eenjarig, zaaien zichzelf ter plekke uit
Hoogte: 30 cm
Bloeitijd Voorzomer tot 1e vorst. Haal voor een lange bloei de uitgebloeide exemplaren weg.
Kleur bloemen: Geel, rood of beide
Behulpzaam bij: Als u de plant tussen tomaten en andere groenten zet krijgen witte vlieg en draadwormen weinig kans
Zaaien: Tussen half maart en eind april zaai je de afrikaanjes in huis voor, bij voorkeur in potjes. Je kunt ook meerdere zaden breedwerpig in een bakje zaaien, maar dan moet je de zaailingen na opkomst verspenen. Leg de zaden plat op de aarde, maximaal drie of vier zaden per potje van 9 cm, en dek ze vervolgens af met maximaal 3 mm aarde. Geef af en toe water, maar niet te veel. De grond mag niet kletsnat blijven en overtollig water moet goed kunnen weglopen. Bij kamertemperatuur kiemen de zaden binnen tien tot zestien dagen.

Je kunt Afrikaantjes ook direct in de volle grond zaaien. Afrikaantjes opkweken is vrij makkelijk. Ze hebben een zonnig plekje nodig, maar niet te droog. Je kunt van april – juni zaaien.

In 2019 hebben we een mooie soort in de Hooghe Camp tuin uitgeprobeerd: “Favorite Red”. Dat was een groot succes. De plant vormde grote pollen (in een verhoogde bak) en heeft lang en uitbundig gebloeid. We hebben er steeds de oude bloemen uitgehaald. Deze soort heeft veel mooi groen blad en enkelvoudige bloemen, heel mooi.

In de TOP 10 van Vlinderplanten

De Vlinderstichting heeft een Top 10 samengesteld van planten die vlinders aantrekken. Afrikaantjes staan in die top 10, zie de tips voor een idylle op de website van de Vlinderstichting voor meer informatie: link

Zomerbloeiers als gezelschap van kruiden

Kruidenbakken in tuin of balkon worden nog mooier als er zomerbloeier  aan toegevoegd zijn. Bijvoorbeeld het afrikaantje vormt een harmonieuze aanvulling op kruiden.

Tegen wortelaaltjes en motluis

Afrikaantjes en goudsbloemen helpen door bodemontsmetting tegen nematoden, ofwel wortelaaltjes. De worteluitscheidingen van deze nuttige planten verdrijven de schadelijke aaltjes uit de bodem.  Het is bijvoorbeeld nuttig om afrikaantjes bij peterselie te zetten of tussen groenten.

In de kas schrikken afrikaantjes motluis af.

Bescherming van kolen

Als je afrikaantjes bij kolen zet, herkennen koolwitjes de geur van de kolen niet meer, waardoor je kolen beschermd worden tegen het afzetten van eitjes van deze vlinders op de kolen.

Groenbemester

Uitgebloeide afrikaantjes zijn een goede groenbemester. In plaats van ze op een composthoop te gooien, spit je ze onder en bemest zo de grond.

Kruidenschaakbord

Een stuk tegelwerk kun je opfleuren door er enkele tegels uit te halen en er laagblijvende geneeskrachtige kruiden in te zetten. Voor wat extra kleur kunnen afrikaantjes gebruikt worden.

Spijsvertering

Afrikaantjes kalmeren de spijsvertering als je er thee van zet. Met name het dragonafrikaantje is hier geschikt voor.

Eetbare bloemen

Er zijn diverse soorten afrikaantjes die eetbaar zijn.

Citrusafrikaantjes worden rauw gebruikt in salades en sauzen. Ofwel Tagetes tenuifolia

IMG_0701
Afrikaantje Orange Gem

‘Lemon Gem’ (geel) of ‘Orange Gem’ (oranje) Afrikaantje dat naar citrus ruikt. Bloeit van mei tot aan de vorst. Er is een gele variant die naar citroen geurt en een oranje met sinaasappelgeur. De kleine bloemtjes zijn te gebruiken als garnering in een gerecht.

Gebruik alleen bloemen uit eigen tuin of als je zeker weet dat ze niet bespoten zijn. Bij warme gerechten op het laatste toevoegen. Heel fijn gesneden krijg je het beste resultaat. Of over een salade: de enkelbloemige miniatuurtjes kunnen er zo overheen gestrooid worden, van de dubbele pluis je de bloemblaadjes uit. Wel spaarzaam gebruiken in verband met de sterke smaak. Ook te gebruiken in thee (weinig).

Ook Tagetes lucida, ook wel dragonafrikaantje of mexicaanse dragon genoemd, is eetbaar. De blaadjes en gele bloempjes zijn heerlijk in salades en thee, maar ook in marinades en sauzen. De smaak is zacht zoet met veel anijs, zonder het karakteristieke en kruidige dat de andere Tagetes-soorten kenmerk.

Bezichtiging in Hooghe Camp tuin

Eetbaar IJsselstein onderhoudt onder andere de Hooghe Camp tuin in IJsselstein. De bovenstaande foto is in deze tuin gemaakt, op 23 juli 2016. In twee tuinvakken staat en brede border van afrikaantjes. Ze zijn een lust voor het oog, en roepen herinneringen op aan ´vroeger´ toen deze plant veel vaker te vinden was in tuinen. Kom in het tuinseizoen eens een kijkje nemen hoe mooi deze plant staat!

Literatuur:

Alles over geurige kruiden, Marie-Lousie Kreuter – p22, p35

De eetbare siertuin, de kleine aarde – p67, p71

De nieuwe kruidenbijbel, Caroline Foley – p25

Kruiden, Roger Phillips – p79

Minibijbel kruiden kweken, Jessica Houdret – p79

Links:

http://www.volkskrant.nl/archief/afrikaantjes-door-de-sla~a616452/

http://www.groei.nl/files/downloads/Afrikaantjes_0314.pdf

Oogstfeest in de Hooghe Camp tuin – zondag 21 aug van 14-16 uur

IMG_4099U bent van harte welkom in de Groente- en beleeftuin

bij de Hooghe Camp!

We hebben diverse groenten, bosjes kruiden, bosjes veldbloemen, stekjes en zaden te koop voor een klein prijsje. Vrienden & vrijwilligers van Eetbaar IJsselstein kunnen naar keuze gratis iets meenemen. Ook is er een kleine proeverij van opbrengst uit de tuin.

Deze wijktuin ligt langs de Groene Dijk, tegenover de tennisvelden. Zie hier een routebeschrijving. 

De tuin heeft brede paden en een rond terras in het midden. U kunt natuurlijk ook gewoon een kijkje komen nemen in de tuin om inspiratie op te doen voor een eigen eetbare tuin. Er staan allerlei aparte planten in de tuin zoals Egyptische ui, Nieuw-zeelandse spinazie, Kardoen, Olijf-komkommer en een Heilig boontje. U zult verbaasd staan over de grote diversiteit aan beplanting in de tuin.

Graag tot dan!

 

Thee in de Tuin *met taartenbakwedstrijd* – zondag 14 aug van 14-16.30 uur

Thee 14 aug

====================================================

HET IS WEER TIJD VOOR THEE IN DE TUIN!

Gratis toegang.

We schenken kruidenthee en water met kruiden & eetbare bloemen. Bijvoorbeeld zomerthee: met munt, verveine en een goudsbloem of andere bloem. Een glas met een koekje kost € 0,50, thee met taart kost € 1,50.

Net als vorig jaar in augustus, houden we een taartenbakwedstrijd. In ruil voor eeuwige taartenbakkersroem 🙂
Extra leuk als je ingredienten uit de Kruidentuin gebruikt voor je taart. Tip voor taartenbaksters en -bakkers: we hebben geen koeling in de tuin.

Bezoekers van Thee in de Tuin zullen de taarten proeven en punten geven. Wie durft er mee te doen en wint er dit jaar???

Tip: van 13.00 – 14.00 kunt u een gratis rondleiding bijwonen langs satelietlocaties van de Graskunst tentoonstelling van Museum IJsselsteinErg leuk om te doen! En daarna kunt u om de hoek, trapje naar beneden naar het Vestingsplantsoen, aanschuiven bij Thee in de Tuin.

Het Thee-team:
Marjolein, Ietjeh, Karin, Thecla, Quina en Clarie

P.s. de mooie poster is gemaakt door Emmy Reichgelt, zie Volkje

Extra tuinmiddag in de Hooghe Camp tuin – zondag 31 juli van 11-13 uur

Tijdens de tuinmiddag van 31 juli van 11.00 – 13.00 uur tuinieren we in de Hooghe Camp tuin. We halen onkruid weg, binden planten op, oogsten zaden en zo meer.

Halverwege drinken we gezamenlijk een kopje kruidenthee.

Tijdens een tuinmiddag verkopen we ook bosjes kruiden & stekjes. Deze zijn € 0,50 per stuk. Voor bewoners van de Hooghe Camp en voor helpers van Eetbaar IJsselstein (Vrienden en Vrijwilligers) zijn ze gratis.

Wil je helpen tuinieren? Dat kan altijd, voor een keertje of regelmatig. Woensdagmiddag van 15-18 is een vaste tuinmiddag, en verder plannen we af en toe een tuinmiddag in het weekend. We hebben nog een 2e tuin: een kruidentuin in het centrum (om de hoek van Museum IJsselstein). Daar tuinieren we op dinsdagavond van 19-21 uur en vrijdagmiddag van 15-18 uur. We tuinieren alleen bij droog weer.

20160723_130225.jpg

 

 

 

Gemoedelijke middag in de Hooghe Camp tuin

Leuke middag in de Hooghe Camp tuin, met aanloop van geo-cache zoekers (vader en zoon), Welmoed en Lysette en bewoners die ook een kopje kruidenthee kwamen drinken.

Uitgebloeide goudsbloemen (Calendula) geplukt en met z’n drieen de zaden eruit gehaald en verzameld, uitgebloeide afrikaantjes eruit gehaald voor zaadwinning en resten van uitgebloeide papavers weggehaald.

Het was een gemoedelijke middag met verhalen, zoals van een bewoner die we nog niet eerder gezien hadden in de tuin.

Wel wat benauwd weer vandaag, daar helpt een schaduwdoek ook niet zoveel aan.

Lavas en komkommerkruid bloemetjes geoogst voor courgette-komkommersoep.

~ Clarie

Foto’s van de tuin van vandaag:

20160723_125645

20160723_125918.jpg

20160723_130218.jpg

Meer foto’s staan op onze Facebook pagina Eetbaar IJsselstein

Gezellige Bloemplukmiddag bij De Hooghe Camp

Vandaag was er Bloemplukmiddag in de Hooghe Camp, dat is 1x per jaar. We hadden bloemen uit de Kruidentuin gehaald, en Agnes kwam bloemen uit eigen tuin brengen. En natuurlijk wat er in de De Hooghe Camp tuin bloeit.

En we hebben kopjes kruidenthee gedronken, samen met bewoners van de Hooghe Camp die kwamen buurten. In een heerlijk zonnetje hebben we een heel gezellige middag gehad.

Met Quina Paz Fonseca, Wilma Nijman, Nelleke, Marijke van Loon en ik. En Agnes kwam dus bloemen brengen en bleef ook even thee drinken.

Vrijdagavond 22 juli gaan we (bij mooi weer) gezellig borrelen op het terras, vanaf 20.00 uur. Als je komt, neem dan een flesje wijn/rose/prosecco of iets te knabbelen mee, dat doen wij ook. Neem ook je eigen glas mee, er is geen serviesgoed.

~ Clarie

 

Een impressie:

Bloemplukmiddag 17jul16

 

Bloemplukmiddag – zondag 17 juli van 14-16 uur

bloemenveldje-IMG_4068Bloemplukmiddag in de Hooghe Camp tuin!

Kom een natuurlijk bosje bloemen en kruiden halen! Houdt u ook van een ongekunsteld en natuurlijk boeket dat heerlijk ruikt? Laat uw eigen verrassende boeket(je) samenstellen in de Groente en beleeftuin bij De Hooghe Camp.

Wat denkt u van het bijzondere blad van het kerriekruid of kardoen? Of een takje salie, citroenkruid of munt? Kom kijken wat er deze dag in bloei staat! Wie wil krijgt een toelichting over de (vergeten) groenten, fruitstruiken, eetbare bloemen, kruiden en sierbloemen. Bezoekers krijgen een kopje kruidenthee aangeboden.

Een klein bosje bloemen kost € 2,-, een groot boeket € 5,-

Zonnige en gezellige Wereldse Thee in de Tuin

Op een uitermate zonnige zondag was het weer heel gezellig in de Historische Kruidentuin. Het thema van de dag was “Wereldse Thee”: er waren hapjes gemaakt uit alle windstreken. Zoals door een echtpaar uit Syrië en een groep jonge dames uit Eritrea en een Surinaamse cake. Er was volop te proeven, samen met onze bekende kruidenthee met munt, citroenmelisse en voor de liefhebbers een goudsbloem of bloem van de oost-indische kers. Het thee-team van vandaag met Quina, Emmy, Marjolein, Karin, Ida, Sonja en Clarie zorgden ervoor dat alles op rolletjes liep, geholpen door Jan-Willem en Frank bij de opbouw. Zo was er vandaag een nieuwe ophangconstructie voor de schaduwdoeken en waren er weer volop zitjes in de tuin en feestelijke aankleding met theepotjes en meer.

Met ruim 50 bezoekers was Thee in de Tuin weer goed bezocht en hebben we ook weer veel nieuwe gezichten gezien in de tuin voor wie het een eerste kennismaking was. Veel mensen wisten de tuin te vinden dankzij een persbericht in de Zenderstreeknieuws. Hopelijk hebben ze genoten van de uitbundige bloei in de tuin van kruiden en bloemen.

Een impressie (met dank aan Ton Willemse voor foto’s):

Thee in de Tuin - 10jul16

Meer foto’s zijn te zien op onze Facebook pagina Eetbaar IJsselstein