Bewonersgroep Achterveld-Groenvliet geeft plantjes aan Eetbaar IJsselstein

Mary van de Bewonersgroep Achterveld-Groenvliet heeft afgelopen weken voor lente plantjes gezorgd voor diverse tuinen, waaronder de Hooghe Camp tuin die onderhouden wordt door vrijwilligers met Eetbaar IJsselstein.

Viooltjes voor in de tuin voor een lente-gevoel en narcissen voor de vrijwilligers van Eetbaar IJsselstein. De narcissen kunnen aanstaande zaterdag 31 maart tussen 13-16 uur opgehaald worden door de vrijwilligers tijdens de Stekjesmarkt in de Hooghe Camp tuin, of volgende week woensdag tussen 15-17 uur in dezelfde tuin. De narcissen die overblijven worden in de tuin gezet.

20180328_104141

Met dank aan Mary en de Bewonersgroep Achterveld-Groenvliet van Eetbaar IJsselstein voor deze voorjaarsbloeiers!

Uitnodiging opening Wijktuin Bij de Vijver – 12 april om 15.00 uur

Er komt weer een tuin bij in IJsselstein, in de wijk Nieuwpoort, de Wijktuin Bij de Vijver. De opening van deze tuin vindt plaats op donderdag 12 april van 15.00 – 16.30 uur.

afbeelding-opening

Lees meer: NIEUWPOORT folder A4-1

De boom in – snoeien van hoogstamfruitbomen

Een bijdrage van Agnes E.M. Jonker

IMG_2679

De boom in

Zondagmiddag 18 maart heb ik in het Groen Café verteld over een hobby van mij, het snoeien van hoogstamfruitbomen. Al vele jaren heb ik ervaring met het onderhoud van een oude boomgaard, even voorbij Culemborg. De kennis die aan de basis ligt van die activiteit, deed ik ooit op in een cursus van  het Utrechts Landschap. Destijds was dat: één avond theorie, vervolgens naar huis met een cursusmap en enig huiswerk, en daarna twee hele dagen praktijk. Vergelijk dat eens met de cursus die nu wordt gegeven:  drie avonden theorie en vier dagen praktijk plus één dag laat in het seizoen om de resultaten te bekijken en te bespreken.

In de presentatie afgelopen zondag is, in vogelvlucht, aandacht besteed aan de snoei en levensfasen van de boom, de vorm en vorming van de boom en de kroon, de betekenis van enten en het belang van aankoop van gekeurde boompjes, wanneer snoeien?, het onderscheid tussen pitvruchten en steenvruchten, wat snoeien?, het nut van uitdunnen van vruchten, gereedschap en veiligheid. Enkele hoofdpunten geef ik hier beknopt weer.

Een boom die jong is aangeplant, vraagt vooral de eerste jaren oplettendheid. Wees niet gulzig. Vruchten zijn de eerste jaren nog niet van belang, geef prioriteit aan de ontwikkeling. Gun de boom de tijd om groot en stevig te worden opdat de takken later veel vruchten kunnen dragen. Vanaf de aanplant tot de opbrengstfase van de boom is het belangrijk om de zogeheten vormsnoei toe te passen.  Doel is het opbouwen van de boom. Gesteltakken of draagtakken geven structuur aan de boom, zij zijn bepalend voor de vorm van de kroon. Gesteltakken dienen op regelmatige afstand van elkaar te staan en in verschillende richtingen. Te steil groeiende of te horizontale takken zijn niet geschikt als gesteltak, let dus altijd goed op de inplantingshoek. Maak de grond rondom de stam (boomspiegel) vrij van oud blad, gras en onkruid. Zorg dat de warmte overdag gemakkelijk de grond in kan.

appelbloesem IMG_2711

Een stadstuin is, in het algemeen, niet zo groot en de vraag is of zo’n tuin geschikt is voor fruitbomen. Het antwoord is ja, mits de boom in toom wordt gehouden. Wie, bijvoorbeeld, leilinden voor het huis heeft staan, die had daar evenzogoed leifruit kunnen plaatsen. Ook tegen een zonnige muur kan leifruit goed gedijen, laagstam of halfstam. Leifruit is decoratief én levert vruchten op. En wat dacht u van een vrijstaande halfstam met daarop twee of drie fruitrassen? Op een onderstam kan meer dan één ras worden geënt (zoek maar op internet, trefwoord duo-boom of trio-boom). Een fruitbomenhaag van voor naar achter, waarom niet? Een voorbeeld is de lage haag langs de oprit bij Fruitbedrijf Van Lint, Blokland 32 (op de fiets via Broeksdijk, Stuivenbergweg binnendoor naar Montfoort).

De Maat plukdag 2008 IMG_3358_1 KLEINWaarom worden fruitbomen gekweekt door te enten? Enten – het vastzetten van een twijg op een onderstam van een andere, sterke soort – is het kweken en vermeerderen van een boom. Als men appelpitten zaait, komen er wel appelboompjes van, maar de vruchten van de nieuwe boompjes zijn niet precies gelijk aan de oorspronkelijke appel. De nakomelingen bij zaaien wijken af, het zijn vruchten met verschillende kenmerken. Daar komt bij dat gezaaide fruitsoorten heel ongelijk groeien. Wie een fruitboom wil vermeerderen, die gaat daarom enten. Enten op een onderstam leidt tot het behouden of veredelen van het ras. Enten op de juiste onderstam is werk voor specialisten.

Het tijdstip van de snoei bij fruitbomen kan opgedeeld worden in de wintersnoei en de zomersnoei. Het is een vorm van onderhoud die pas goed begint in de fase dat de boom vruchten oplevert. In deze fase is de boomvorm klaar. Het doel van onderhoudsnoei is evenwicht bewaren tussen groei en vruchtzetting. Snoeien helpt om licht en lucht in de kruin te behouden (van belang voor de groei). En snoeien helpt om grote en gezonde vruchten te krijgen.

29A peren aanblik van onderaf 15 04 2007 IMG_0642Zomersnoei kan vanaf begin juni tot einde augustus worden uitgevoerd, bij droog weer. De beste periode voor wintersnoei is van januari tot maart, bij droog weer en nooit wanneer het vriest. Snoei niet in de herfst! De boom bereidt zich dan voor op de winter, heeft niet meer de groeikracht om te investeren in wondweefsel en is in die periode dus erg gevoelig voor infecties.

Elke soort vergt een eigen aanpak.  Allereerst opletten welke fruitbomen helemaal niet (walnoot) of zelden (kers) gesnoeid worden, dode of gebroken takken daargelaten. Maar vooral héél goed opletten of het gaat om pitvruchten of steenvruchten. Voorbeelden van pitvruchten zijn appelen en peren. Steenvruchten zijn kersen, pruimen en abrikozen. Bij steenvruchten geldt: alléén zomersnoei ! Dat gebeurt ofwel kort na de oogst, maar uiterlijk tot begin september, ofwel in april. Waarom ? Er is dan voldoende sapstroom om de snoeiwonden goed af te dichten.

Wat snoeien? Dood hout en aangetaste takken; gebroken takken; kruisende takken; schurende takken die elkaar hinderen en kunnen beschadigen (de oudste wegnemen); uitdunnen takkenstelsel en kroon om er licht en lucht in te brengen; waterloten (reactiehout); beurse vruchten wegnemen; scheuten aan de voet (uitlopers van de onderstam, soms met doornen); scheuten op de stam; zuigers (dat is een forse zijtak op de stam die vrijwel recht omhoog groeit en de ambitie heeft de harttak te overtroeven. Een concurrent die de evenwichtige opbouw van de kroon verstoort).

Bij een boom in de laatste levensfase (aftakeling) proberen verjonging te stimuleren, bijvoorbeeld door sterk naar beneden hellende takken in te korten “in de bocht” en op dat punt snoeien boven een naar buiten gerichte knop; of gezonde takken aan de buitenkant van de boom terugsnoeien tot op de helft, boven een naar buiten gerichte knop.

IMG_4969Wie hecht aan een geslaagde opbrengst, het liefst jaren achtereen, kan zich toeleggen op het uitdunnen van de vruchten. Uitdunnen kan door bloemknoppen of openstaande bloemen er tussenuit te halen of, later, de vruchtjes. U kan ook eerder in het jaar beginnen en oordeelkundig het vruchtdragende hout inkorten op één of enkele bloemknoppen. Waarom zou u uitdunnen? Minder kans op beurtjaren (wat inhoudt dat het ene jaar rijkelijk oogst oplevert en het daaropvolgende jaar een karige oogst of niets; zeer vroeg dunnen is hiervoor noodzakelijk); grotere en gezondere vruchten rijpen dan vroeger; minder uitval – ten gevolge van schimmels en insecten – als aangetaste vruchten worden weggenomen (die kunnen de overige gezonde vruchten infecteren); minder kans op takbreuk bij zware belasting (vooral bij pruimen). Pruimen kunnen gedund worden tot ze ongeveer 10 cm van elkaar staan.

Lees verder …

Basiskennis Hoogstamfruit – 1  (pdf)

Basiskennis Hoogstamfruit – 2

Schurftresistente appel ‘anbro’: een toevalstreffer (NRC 14 september 2002 )

Kijk verder …

Pomologische reisgids (pdf)

Of doe mee …

Hoogstambrigade

Nieuw: Minibieb in de Hooghe Camp tuin!

Edward-poosEdward Poos heeft voor Eetbaar IJsselstein een oud kastje omgetoverd tot een prachtige Minibieb. Het kastje heeft een glazen deurtje gekregen, een nieuwe plank, een gerepareerde achterkant en een echt bitumen dak dat er voor zorgt dat de boeken niet nat worden.

Met NLdoet is de Minibieb in de Hooghe Camp tuin geplaatst, inclusief boeken. Marjolein heeft de Minibieb een mooie schildering gegeven. De boeken in de Minibieb mogen meegenomen worden. Je kunt er zelf ook boeken in plaatsen.

Onder de boekenplank is een plastic bak te vinden voor spelletjes en tijdschriften; deze zijn niet bedoeld om mee te nemen, maar om te gebruiken op het terras. Heb je een leuk spelletje over? Dat kun je toevoegen als je wilt.

Van oud kastje naar mooie Minibieb in de tuin:

 

 

Meer informatie over Minibieb’s: minibieb.nl

 

Groen Café 18 maart 2018

Gisteren was het 1e Groen Café van dit jaar, met een straffe ijskoude wind. Misschien dat we daarom minder bezoekers hadden dan verwacht, wat jammer was want er waren interessante onderwerpen.

Agnes vertelde onderhoudend over haar jarenlange ervaringen met snoeien in een boomgaard, met tips hoe het aan te pakken als je zelf een fruitboom in je tuin een goede start wilt geven. Het is dan van belang om de boom een goede start te geven met het snoeien van hart-tak en/of gestel-takken. Meer informatie volgt op deze website.

Nieuw was het kopje soep met stokbrood – soep met groenten als oerkool en palmkool en kruidenboter met verse kruiden. Groei&Bloei en Eetbaar IJsselstein vertelden over komende activiteiten, en wie wilde kon stekjes of zaden kopen of een boek lenen over snoeien, zaaien en tuinieren.

Rob Kosterman nam het tweede onderwerp van het café voor zijn rekening: de bodem in. Dit had hij letterlijk gedaan door op 4 plekken in IJsselstein met een grondboor aarde naar boven te halen. Op deze manier kon met een instrument dat onder ander de pH waarde van de grond kan meten, gemeten worden of de grond (te) zuur is voor beplanting of niet. Ook was goed zichtbaar hoe makkelijk bewerkbaar grond is of juist niet.

Het volgende Groen Café is gepland op zondag 17 juni.

Foto impressie:

collage