Look-zonder-look in de kruidentuin

Look-zonder-look. Dit is een inheems tweejarig kruid dat houdt van zandige grond. Dat komt goed uit, want de Historische Kruidentuin heeft, in tegenstelling tot de meeste plekken van IJsselstein waar vooral klei te vinden is, een behoorlijk zandige grond, waarschijnlijk door zandafzetting door de rivier die hier vroeger liep (tot aan de stadswal).

Als de bladeren gekneusd worden dan ruiken ze naar uien (look). De bloemen bloeien tot juni. De plant heeft culinaire en medicinale toepassingen, en past in die zin in de Historische Kruidentuin. Het blad kan rauw gegeten worden in salades of gekookt worden. Daarbij komt een heerlijke knoflookgeur vrij. Je kunt er ook pesto van maken. De plant schijnt goed te zijn voor de spijsvertering en werd vroeger veel gebruikt in sauzen en stoofpotjes. Het blad kan ook gedroogd worden, en ook het zaad is bruikbaar.

Staat de plant eenmaal in je tuin, dan heeft deze de neiging overal in de tuin op te gaan duiken en kan het te veel worden.

 

Look-zonder-look

 

TROUW: zonder insecten overleven we niet

trouw-763Regelmatig verschijnen er artikelen in bladen over de neergang van de insectenpopulatie. Helaas is het gebruik van allerlei gif door de mens de spuigaten uit gaan lopen en al jaren merkbaar door onder andere bijensterfte. In TROUW wordt door bioloog Dave Goulson een donker beeld geschetst van onze toekomst als er geen halt aan geroepen wordt.

Kan het tij nog gekeerd worden? Dave Goulson:

[…] “We moeten terug naar het platteland. Dat lijkt mij alleen maar positief. Meer mensen die voedsel gaan verbouwen, kleinschalige landbouw zonder gif en met bomen en wilde bloemen langs de akkerranden. Goed voor ons en voor de rest van het leven. En wie weet ontlopen we de apocalyptische voorspellingen die we hier gedaan hebben.”

Lees het hele artikel in Trouw

 

Strijd tegen de buxusmot in de Historische Kruidentuin is verloren :(

Helaas, de strijdt tegen de buxusmot in de Historische Kruidentuin ziet er hopeloos uit. Vorige week leek het nog mee te vallen, maar vandaag was het heel duidelijk. De buxus is ondanks alle inspanningen van vorig jaar nu in alle hevigheid aangetast 😦 😦 😦 De buxus doet haar best met nieuw groen, maar dat speelt de rups alleen maar in de kaart.

De richtlijnen van de Vlinderstichting (géén gif gebruiken, dat is slecht voor allerlei insecten zoals bijen) om bijvoorbeeld rupsen/poppen te rapen, vogels aan te trekken (kauwtjes, koolmezen, eksters) of deltavallen op te hangen hebben wij i het najaar van 2017 uitgeprobeerd, maar deze maatregelen hebben bij ons onvoldoende geholpen vanwege de grote hoeveelheid buxus in de tuin. De Vlinderstichting verwacht dat het aantal natuurlijke vijanden van de buxusmot de komende jaren toe zal nemen waardoor de plaag afneemt. Of dat op tijd is voor onze buxus is zeer de vraag.

We vragen de gemeente om de buxus snel te kortwieken; we willen niet dat er in de tuin met gif gespoten wordt.

Inmiddels is de buxus verwijderd uit de tuin.

fb-31416988_826729914191649_3959297029222463864_n

Invasieve exoot – Springbalsemien

springbalsemienSpringbalsemien (ofwel Reuzebalsemien – Impatiens glandulifera) is een plant die populair was bij imkers en tuiniers omdat de plant nectar levert op het moment dat er niet zoveel drachtplanten zijn die nectar leveren. Helaas groeit de plant zo uitbundig, dat deze als snel een probleem vormt en schadelijk is. Daarom staat de plant sinds 2017 op de lijst van schadelijke invasieve exoten en mag niet meer verspreid worden lees meer  over invasieve exoten. Alternatieve planten die nectar leveren zijn te vinden via www.drachtplanten.nl

In de tuinen van Eetbaar IJsselstein wordt deze plant daarom geweerd.

Link naar factsheet van Ministerie van Landbouw over Springbalsemien

Twee quotes uit dit factsheet:

Schade aan de biodiversiteit:

Reuzenbalsemien produceert grote hoeveelheden zaad die in het voorjaar tegelijk kiemen. De plant groeit snel en vormt dichte bestanden. Reuzenbalsemien is de meest competitieve van alle Impatiens-soorten. De soort vormt hoge, dichte, sterk vertakte bestanden, die met inheemse soorten concurreren om ruimte, licht en nutriënten. Alleen meerjarige inheemse soorten met een sterke vegetatieve vermeerdering zijn in staat om reuzenbalsemien te weerstaan. Door zijn sterke geur lokt de plant bestuivers van inheemse soorten weg, waardoor deze minder zaad produceren. Dit is nadelig voor de vitaliteit van de natuurlijke vegetatie.

Schade aan het ecosysteem: 

Als een oever slechts begroeid is met reuzenbalsemien blijft na het afsterven in de winter een kale oever over. Hierdoor is de kans op erosie groter dan als de oever met bijvoorbeeld gras was begroeid. Het afgekalfde sediment komt in de rivieren en beekjes die vervolgens moeten worden uitgebaggerd om overstromingsgevaar te voorkomen.

 

Groen Café – zondag 17 juni van 17-19 uur

Zondag 17 juni van 17.00 – 19.00 uur in buurtcentrum Xperience, Teenschillerpad 2 met thema: drachtplanten & rozen. Imker Rob Kosterman van de Bijenvereniging laat het belang zien van drachtplanten, nuttige bloeiende planten voor wilde bijen, honingbijen en vlinders omdat deze planten aanbieders zijn van nectar en/of stuifmeel. Ine Voormolen van Groei&Bloei vertelt over diverse soorten rozen, verzorgen, planten, ziekten & plagen bij rozen en meer. In samenwerking met wijktuin Achterveld en Eetbaar IJsselstein. Er is een Stekjestafel, een Leestafel, een Groene Zeepkist voor wie zelf een duurzame aankondiging heeft en bij de bar is een zomerse soep met stokbrood verkrijgbaar voor € 1,-. Koffie/thee kost € 0,50. Oproep: heb je zaden gekocht en heb je er te veel, neem ze dan mee en deel ze!

Uitnodiging Groen Cafe 17jun18

 

Uitnodiging Groen Café 17jun18

 

Zomerse Stekjesmarkt op 21 april 2018 in Hooghe Camp tuin

Afgelopen zaterdag was het een vakantie-achtige sfeer in de Hooghe Camp tuin, met rond de 25 graden en een heerlijk zonnetje. Er was een gestage aanloop van jong & oud, bewoners van IJsselstein en Mariënstein en de Hoogeh Camp met hun bezoek, en ook bewoners uit Woerden, Lopik en Groningen die regelmatig in IJsselstein komen en van de markt gehoord hadden.

Marijke, Thecla, Agnes en Jacqueline hielpen een handje met de markt. Ria en Frank kwamen een handje helpen met het opzetten van de markt en ook een vroege bezoekster hielp met het ophangen van de slingers. Welmoed en Willy hadden geholpen met het van te voren in potten zetten van stekjes en Ivon, Agnes, Ria, Mary en mevrouw Bakker kwamen nog met extra stekjes voor de tuin.

We hadden dan ook een groot aanbod van stekjes, zoals zonnebloem, olijfkomkommer, cherry tomaat, snijbiet, (bos)aardbei, peterselie, citroenmelisse, munt, rode en gele framboos, oost-indische kers, rode zonnehoed, grote engelwortel, weidebloemen en nog heel veel meer. Verder 16 soorten zaden uit de tuin en wat tuinproducten zoals Appelsap, Laurier, Rozemarijnthee en Roos-Lavendel Badzout.

Er kwamen ook bewoners een bekertje thee of appelsap drinken en genieten van de bedrijvigheid.

De foto’s spreken voor zich:

(Grote foto’s zijn te zien op onze Facebook pagina EetbaarIJsselstein)

De volgende Stekjesmarkt is op 26 mei 2018 van 13.30 – 16.30 uur – dit is een grote Stekjesmarkt van Groen-Links met kinderdoe natuuractiviteiten. Eetbaar IJsselstein doet daar aan mee. Locatie: Achtersloot 102 in IJsselstein. 

collage-1collage-2

Zenderstreeknieuws: Stekjesmarkten in IJsselstein op zaterdag 21 april

20180331_131024
Foto: Stekjesmarkt 31 maart in Hooghe Camp tuin

Kun je nog stekjes gebruiken? Ga er dan zaterdag 21 april op uit van 13-16 uur naar de Hooghe Camp tuin langs de Groenedijk (routebeschrijving) en van 10-16 uur de Wijktuin in Achterveld. Beide tuinen hebben allerlei soorten stekjes in de aanbieding voor een leuk prijsje. Bovendien ondersteunt u met de aankoop de tuinen.

In de Zenderstreeknieuws:

stekjesmarkten-21apr18

Meer over de Stekjesmarkt Hooghe Camp

Workshop Natuur doet je goed – ook ouderen op 24 april en 29 mei van 14-16 uur

collage-17apr18
Workshop van 17 april 2018

De eerste tweedelige Workshop “Natuur doet je goed – ook ouderen met dementie” gemist? Deze workshop wordt nogmaals gegeven op 24 april en 29 mei van 14-16 uur, nu specifiek voor ouderen en de natuur.

Het startpunt is Xperience, maar het grootste deel van de workshop vindt buiten plaats, in de natuur in de omgeving.

Lees meer over de super leuke workshop van 17 april

workshop – inzet van de natuur samen met ouderen 2018

 

 

Super leuke Workshop Natuur doet je goed – ook ouderen

Vanmiddag was deel 1 van een tweedelige workshop “Natuur doet je goed” met allerlei praktische manieren om samen tijd te besteden in de natuur. Dat kan samen met een oudere zijn, met kinderen of iemand met beperkingen. Het idee is om samen tijd door te brengen in de natuur, en daarbij iets leuks te doen te hebben. Vanmiddag werd specifiek aandacht besteed aan mensen met dementie.

Het was al snel duidelijk dat de werkvormen voor iedereen leuk waren. Het was een heerlijke middag om in tweetallen en met de groep te merken hoe je met eenvoudige middelen en aandacht veel kunt ontdekken en plezier kunt hebben in de natuur. Je zintuigen gebruiken in plaats van veel praten werkt ontspannend. Het is ook relaxed om heel aandachtig te zoeken naar bepaalde kleuren in de natuur, en met hulpmiddelen als steentjes, lijstjes, kleedjes, spiegeltje en een vergrootglas de ander te verrassen. Heerlijk om er de tijd voor te nemen.

De workshop bleek verbindend te werken, want er waren deelnemers via Ewoud en de nieuwe wijktuin Bij de Vijver, via Wijktuin Achterveld/Groenvliet – Groen Trefpunt, via Eetbaar IJsselstein en belangstellende wijkbewoners. Tijdens de workshop hebben we uitgewisseld met elkaar wat leuke ideeen zijn om in te zetten in de diverse tuinen in IJsselstein. Inspiratie genoeg!

De workshop werd gegeven door Mari van het IVN, gratis aangeboden door het Oranje Fonds en georganiseerd door José Pulse.

Op 22 mei volgt deel 2.

Ook interesse? Op 24 april van 14-16 uur start de tweedelige workshop nogmaals, specifiek voor “Ouderen en natuur”.  Deel 2 is dan op 29 mei. workshop – inzet van de natuur samen met ouderen 2018

~ Clarie

Een impressie (zie voor grote foto’s de Facebook pagina EetbaarIJsselstein):

collage-17apr18

Boerenwormkruid – een veelzijdige, makkelijke plant in de eetbare siertuin

boerenwormkruid-IMG_9654
Bijen op het boerenwormkruid in de Hooghe Camp tuin

Boerenwormkruid (Tanacetum vulgare) is een sterke, inheemse, overblijvende plant. De plant is sterk geurend, met een heel specifieke geur. Je houdt ervan of je vindt het vreselijk. Zelf vind ik de plant lekker ruiken en ook mooi om te zien met het geveerde blad en de gele platte trossen bloemen. De plant bloeit lang door en wordt wel gebruikt als snijbloem en droogbloem. In boeketten gaan de bloemen lang mee. De plant kan hoog worden. Als je dat niet wilt, kun je de plant in mei, voor de bloei, snoeien. Dan bloeit de plant wel later, wat minder fijn is voor de bijen.

Een nadeel kan zijn dat de plant zich vrij makkelijk over je tuin verspreid.

Zowel in de Historische Kruidentuin als de Hooghe Camp tuin is deze plant te vinden.

  • Zaaien: vanaf april
  • Standplaats: droog en zonnig
  • Hoogte: 100 cm
  • Bloeitijd: juli-september
  • Vermeerdering: scheuren in voorjaar of herfst, zaad of stekken.

 

Welke delen van de plant zijn eetbaar?

Alleen het blad is (met mate) eetbaar. De rest van de plant is niet eetbaar.

Een aantal recepten met het blad vind je hier.

Overige bruikbaarheid plant

Boerenwormkruid is een echte bijenplant, zowel voor solitaire als voor honing bijen. Het is een drachtplant (een drachtplant levert nectar of stuifmeel), zoals te lezen is op imkerpedia. Volgens de WUR is de plant ook belangrijk voor insecten en bijen met een korte tong: lees meer.

Ook is boerenwormkruid een kompasplant, wat wil zeggen dat de bladeren in noord-zuid richting staan.

In de middeleeuwen was het één van de strooikruiden vanwege de insectenwerende eigenschappen. Ook werd het als verfkruid gebruikt om stoffen geel te verven.

Boerenwormkruid heeft ook geneeskrachtige eigenschappen. Een aftreksel van 30 gram fijngesneden blad met 0,5 liter kokend water vijf minuten laten trekken en zeven helpt bij kiespijn.

Boerenwormkruid kan ook gebruikt worden als natuurlijk middel tegen witte vlieg.

Preventief, én ook curatief helpt dit spuitmiddel dat je om de veertien dagen toepast:

  • Snipper 1 kg boerenwormkruid fijn, of 500 g boerenwormkruid en 500 g lavas.
  • Die fijngemaakte plantendelen laat je op 10 liter water 48 uur trekken. Zeker niet langer, want dan gaan de werkzame stoffen verloren.
  • Zeef, en verdun met evenveel water
  • Spuit op de onderzijde van het blad.

(Bron: Velt.nu)

Ook andere insecten worden verdreven door dit kruid, zoals vlooien, muggen en mieren. Lees meer. Een tip: maak een insectenwerend zakje met gedroogd boerenwormkruid.

Boerenwormkruid houdt de buurplanten bladluisvrij.

Wat mij betreft is deze plant een aanrader in elke eetbare siertuin, zeker als je wat ruimte hebt. De plant zit mooi in het groen en bloeit vanaf juni tot in de late herfst en je kunt er menig boeket mee opvrolijken.

˜ Clarie