Blijven oogsten van je kool, dat kan met Oerkool ofwel Eeuwig Moes

oerkool-winter-IMG_0341
Oerkool in de Historische Kruidentuin

Een vergeten groente die de laatste jaren weer ontdekt wordt is Oerkool ofwel Eeuwig moes (Brassica oleracea var ramosa). Deze oude koolsoort (de plant schijnt terug te gaan tot de tijd van de Romeinen) levert ook de hele winter door nog blad. In de Middeleeuwen was het daarom een goede leverancier van vitamine C, in maanden dat er weinig groentes voorhanden waren. De plant verdraagt vorst en kan wel tot 40 jaar oud worden, vandaar de naam. Het is een bladkool waarvan de losse bladeren gegeten kunnen worden.

Eeuwig moes staat zowel in de Historische Kruidentuin als in de Hooghe Camp tuin.

De plant groeit maar door en kan flink uit de kluiten gewassen worden. In de lente en zomer heeft de plant nogal last van slakken en rupsen (bijvoorbeeld van het koolwitje), die er dol op zijn. Toch is er altijd wel wat blad van te oogsten. In de herfst en winter wint de plant aan kwaliteit.

Telen

De plant kan makkelijk vermeerderd worden door zijscheuten af te leggen. De plant geeft geen zaad. Het is een vaste plant, in tegenstelling tot de meeste andere kolen. De plant houdt niet van volle zon.

Eten

Jong blad kan rauw gegeten worden. Ouder blad kan gebruikt worden in allerlei schotels waar koolblad in gebruikt wordt. De smaak doet denken aan boerenkool maar is iets zoeter. Bijvoorbeeld in groentestoofschotels of stamppotten of als toevoeging in een omelet, soep of quiche. Bij oudere bladeren is het handig om de taaie nerven eruit te snijden. Het blad kan ook gebruikt worden om te vullen en groentepakketjes van te maken.

Het blad is rijk aan vitamines en mineralen.

Diervoeding

Ook konijnen, hamsters, schildpadden, vogels en kippen lusten het blad van de oerkool.

Recepten

Geroosterde pastinaak met eeuwig moes (hoofdgerecht)

Groentepakketjes uit de tuin 

5 recepten met eeuwig moes

 

 

Nieuw-Zeelandse spinazie – een makkelijke en lekkere groente in de eetbare tuin

nieuwzeelandse-spinazie-IMG_0220
Nieuw-Zeelandse spinazie in de Hooghe Camp tuin. Tegenwoordig staat de groente in een verhoogde bak

Nieuw-Zeelandse spinazie is niet in de supermarkten te koop. Waarschijnlijk omdat de groente in Nederland niet zo bekend is. De naam is verwarrend, want NZ spinazie (Tetragonia tetragonioides) is geen familie van de ‘gewone’ spinazie maar hoort bij de ijskruid familie.

In de Hooghe Camp tuin staat NZ spinazie, en ook verkopen wij zaden van deze plant tijdens stekjesmarkten. Het is een sterke plant, die geen last heeft van ziektes of slakken, en ook nog met fraai blad.

Telen 

Het telen van de groente is makkelijk; zaaien in april/mei geeft veel succes. Binnen zaaien is geen succes omdat de zaden ook kou nodig hebben om uit te komen. Tip: laat de harde zaden een nachtje weken in een kommetje water, dan komen ze makkelijker uit. Daarbij is het handig de planten niet te dicht bij elkaar te zetten, ze groeien nogal in de breedte. De plant houdt van warme zomers (in tegenstelling tot gewone spinazie) en kan lang geoogst worden. De plant is eenjarig en kan niet tegen vorst.

Eten 

De toppen en blaadjes van de NZ spinazie kunnen gegeten worden. Het jonge blad kan in een salade, het oudere blad en de toppen kunnen gestoofd, gebakken of gekookt worden of in een smoothie gedaan. Het oudere deel van de steel is niet lekker; deze wordt hard.

Het is een gezonde groente: ze bevat onder andere vitamine B1 en B2, vitamine C, IJzer en Calcium.

Een eenvoudig recept: roerbak een uitje en knoflook, en voeg dan nog ca. 5-10 minuten de NZ spinazie toe.

Meer recepten:

Risotto met broccoli en NZ spinazie

NZ spinazie in pittige kwark (zowel warm als koud lekker)

Indiase gebakken aardappeltjes met NZ spinazie

Soep met nieuw-zeelandse spinazie

Quiche met prei en nieuw-zeelandse spinazie

Leerzaam & informeel Groen Café weer fijne bijeenkomst

Het was weer een leerzame, informele en leuke bijeenkomst van gelijkgestemden in het Groen Café in Xperience, met bijdragen van Wijktuin Achterveld/Groenvliet – Groen Trefpunt, de Bijenvereniging IJsselstein, Klimaatneutraal IJsselstein, Groei&Bloei en Eetbaar IJsselstein.

Met een kop thee of koffie en appelgebak (met IJsselsteinse appels) of courgette cake (courgette uit de Hooghe Camp tuin) luisterden de aanwezigen naar Ivon Vrolijk over de inventarisatie van het openbaar fruit in IJsselstein en Agnes Jonker over het verwerken van fruit oogst. Rob Kosterman liet zien hoe je in de praktijk druiven en appels kunt persen tot sap met een state-of-the-art fruitpers. Er gingen heel wat appeltjes doorheen zodat iedereen die dat wilde met een fles appelsap naar huis ging.

Agnes had een heerlijke courgettesoep gemaakt met courgettes uit eigen moestuin, Ine had stokbrood meegenomen en Clarie bloemenkruidenboter met eetbare bloemen uit eigen bloembakken.

Er was ook tijd om allerlei uit te wisselen met elkaar, zoals dat de wijktuin en de Hooghe Camp tuin op 29 september allebei een tuinfeestje hebben van 13-16 uur. I de wijktuin voor vrijwilligers/vrienden, in de Hooghe Camp tuin voor iedereen die mee wil genieten van de opbrengsten van tuinen en tuinieren.

~ Clarie

Foto impressie:

collage-gc-16sep18

 

Foto’s op Fb pagina Eetbaar IJsselstein

Geen alledaags gezicht in Zenderpark: de Appelpluk

De Appelpluk was dit jaar weer in het Wereldomroeppad, een fietspad met aan weerszijden ruim 80 unieke appelsoorten, op zaterdag 8 september. Leuk dat er weer veel bewoners, vaak met kinderen en voorzien van fruitplukkers en trapjes, appels kwamen plukken. We hadden niet het mooiste weer, maar het bleef droog en er kon volop geplukt worden. De fietsmanden en tassen werden gevuld, en we hoorden allerlei plannen om er appeltaart, appelmoes, appeljam of appelcompote van te maken. (Wil je nog ideetjes opdoen om je oogst te verwerken? Kom dan naar Groen Cafe op zaterdag 16 september). Er werd geopperd dit soort Appelpluks vaker te doen, bijvoorbeeld met scholen. Appels plukken is een leuke buitenactiviteit voor kinderen, kinderen leren over hun rijke woonomgeving en ze krijgen nog appels toe. Wellicht een idee voor volgend jaar? Het zou leuk zijn als het appels plukken nog wat alledaagser werd! 

Eetbaar IJsselstein vindt het namelijk jammer als al die mooie eetbare, onbespoten appels (en peren) niet gebruikt worden. Zoals oud burgemeester mr. D.H. Kok in 2006 schreef zijn voorwoord in het boekje “Appels & peren – Fruitbomen in IJsselsteinse Parken & Plantsoenen”: “Het is niet niks burgemeester te mogen zijn van een stad die de grootste openbare fruitcollectie van Europa binnen zijn grenzen heeft”. De appel- en perenbomen geven elk jaar een rijke oogst, wat wij vieren met een jaarlijkse Appelpluk.

Vrijwilligers Thecla, Karin, Agnes en Welmoed waren erbij – dank voor de hulp. Wil je ook meehelpen met activiteiten? Meld je aan via info@eetbaarijsselstein.nl

~ Clarie

Lees meer over de fruitcollectie

 

Grote foto’s zijn te vinden op onze Facebook pagina EetbaarIJsselstein