Zaaien en stekjes plaatsen van bloemen in volle grond in september

Veel mensen denken bij zaaien en stekjes vooral aan het voorjaar. De zon komt weer regelmatig te voorschijn en men krijgt zin om in de tuin bezig te zijn.

Toch is september ook een heel goede maand om veel planten te zaaien in de volle grond of de stekjes die je tussen mei en juli opgekweekt hebt (in potjes of zaaibed) in de tuin te plaatsen.

Als je er maar rekening mee houdt om wat voor type plant het gaat: een eenjarige met voldoende winterhardheid, een tweejarige of een vaste plant. 

Een aantal algemene richtlijnen vind je hierna. Kijk ook altijd op de verpakking van zaden voor extra informatie. 

Vaste planten en tweejarigen

Vaste planten kun je van maart t/m september zaaien in de volle grond, en tweejarigen van augustus-september.

Je kunt zowel vaste planten als tweejarigen  ook van mei-juli voorzaaien op een zaaibed of in potjes en deze stekjes in september (voor de 21ste, de 1e herfstdag) in de volle grond op hun plek zetten. Deze planten vormen het 1e jaar een plantje met een sterk wortelstelsel en bloeien in het volgende jaar, meestal vroeg in het voorjaar al.

Voorbeelden vaste planten: adderwortel, andoorn, artisjok, blauwe strobloem, daglelie, dropplant, duifkruid (scabiosa), duizendblad, ereprijs, gulden sleutelbloem, heemst, hemelsleutel, hyssop, ijzerhard, knautia (beemdkroon),  kogeldistel, kokardebloem, koningskaars, longkruid, margriet (leucanthemum), monarda, pimpernel, phlomis (etagebloem), phlox (vlambloem), pioenroos, roos, rudbeckia, schildpadbloem (penstemon), silene martina (lijmkruid), sint janskruid, slangenlook (allium soort), steenanjer,   zonnehoed, zonnekruid (helenium). 

Voorbeelden van tweejarigen: anjer, campanula, damastbloem, duizendschoon, grote engelwortel, judaspenning, kruipend gipskruid, meisjesogen, nigella,  prikneus, ratelbloem, stokroos, teunisbloem, trosanjer, vergeet-mij-niet, viooltje, walstro. 

 

Eenjarigen heb je in 3 soorten 

Bij eenjarigen ligt het wat ingewikkelder: het hangt ervan af hoe goed ze tegen vorst en kou kunnen.

Er zijn winterharde eenjarigen, de zaden ervan kunnen tegen de vorst en de plantjes ook als de vorst niet te streng is en de plantjes een beetje beschut in de volle grond staan, bijvoorbeeld op een zaaibed. In potten overleven ze niet. De winterharde eenjarigen kun je tot in september zaaien.

Voorbeelden van winterharde eenjarigen zijn: goudsbloem, groot kaasjeskruid, korenbloem, leeuwenbek en slaapmutsje

De half-winterharde of niet-winterharde eenjarigen kunnen niet tegen vorst, ook de zaden niet; deze kun je pas na half mei, als de grond goed opgewarmd is, in de volle grond zaaien. In het algemeen bloeien ze later dan vaste en tweejarige planten.

Voorbeelden half-winterharde eenjarigen: blauwe kantbloem, chinese aster, cosmea en oost-indische kers

Voorbeelden niet-winterharde eenjarigen: amarant, begonia, dahlia, kattensnor, zinnia en zonnebloem. 

 

Leeuwenbek – prachtige aquarel kleuren in de tuin – en ook op je bord

Leeuwenbek – Antirrhinum majus – is er in allerlei roodachtige en gele trossen bloemen, soms ook overlopend in één bloem als een klein aquarel schilderijtje en geurt zachtjes. Leeuwenbek hoort bij de weegbree familie. Het is een beetje een ouderwetse bloem – je zag ze in de jaren 60-70 veel in voortuintjes. Overigens is de plant al sinds de middeleeuwen in tuinen te vinden. Best jammer dat je ze niet zoveel meer ziet, want het is een prachtige perkplant. Mooi, fijn blad en een opvallend gevormde bloem – inderdaad, als je in de zijkanten van de bloem knijpt dan opent het bekje zich – net een leeuwenbek.

De plant is er in diverse hoogtes maar wordt nooit heel hoog (van 20 – 100 cm). Hoe meer zon hoe hoger de plant wordt. Het is een eenjarige sierplant (eigenlijk een vaste plant, maar de plant overleeft alleen zachte winters).

Bijen en hommels houden ook van de bloemen – af en toe zie je een hommel helemaal in het bloemetje verdwijnen.

Bloei

Bloeit van juni tot in oktober.  Kan in de zon en half-schaduw staan. Uitgebloeide bloemen verwijderen bevordert de bloei.

Leeuwenbek heeft een lange penwortel waardoor de plant goed tegen droogte kan.

Vermeerderen

Leeuwenbek is makkelijk te zaaien. Ik zaai de plant ook wel voor, om slakken minder kans te geven. Als de plantje groter zijn zijn ze minder aantrekkelijk voor slakken. En na de bloei kun je zelf zaad verzamelen voor het volgende jaar. Bij ons zaait de plant zich niet makkelijk vanzelf uit. De plant houdt van kalkrijke, losse bodems.

Dun zaaien en de zaden lichtjes aandrukken en afdekken met een laagje fijne aarde van ongeveer 1 cm. Water geven en na opkomst, indien nodig, uitdunnen tot op 15 cm van elkaar. Kiemtijd: ongeveer 3 weken.

Gebruik

Leeuwenbek is dus een mooie sierplant voor in de tuin. Daarnaast zijn de bloemen eetbaar, al zijn ze nog niet in veel boeken over eetbare bloemen te vinden. Je kunt er bijvoorbeeld gebak en bonbons mee versieren, een salade of roomkaas. Ook in een ijsklontje staan de bloemetjes heel leuk. Deze laatste tips komen uit “Bloemen met smaak” van Anna Koster, een erg mooi boek over eetbare bloemen.

De bloemetjes zijn niet geschikt om een soep te decoreren omdat de bloemen zinken.

Geschikt als snijbloem.

 

Bekermalva, een prachtige eenjarige uit de kaasjeskruidfamilie

Op dit moment staat de bekermalva ofwel grootbloemige lavatera – Lavatera trimestris – in bloei in de Hooghe Camp tuin, in een verhoogde bak. Tenminste, nog wel, want de plant is over haar hoogtepunt heen. We kunnen de bloei wat verlengen door regelmatig de uitgebloeide bloemen eruit te halen.  De prachtige bloemen zijn behoorlijk groot en de plant bloeit rijk. De plant kan bloeien tot in september.

Deels willen we ook de zaden winnen van deze mooie plant, die zich dit jaar zelf al uitgezaaid had in deze bak. De oorspronkelijke biologische zaden zijn gekocht bij Buzzy Organic. Vanaf half april kan de plant uitgezaaid worden in de volle grond. Kiemt, groeit en bloei snel – je kunt daarom beter niet voor half april zaaien. Voorzaaien en half april uitplanten is ook een optie. Daarnaast is het mogelijk om zomerstekken te nemen.

De bekermalva houdt van een goed doorlaatbare bodem, en dat is in een grote plantenbak beter te realiseren dan in de vette IJsselsteinse klei. Ze staat op deze plek wel iets te veel op de wind, waardoor de plant geholpen moet worden om overeind te blijven. Het is een losse struik, die goed tot haar recht komt met stevige planten eromheen. Ik ga proberen om de bekermalva te zaaien bij de rode zonnehoed in een van de tuinvakken, eens kijken of ze het daar wil doen.

Bekermalva is een snijbloem en trekt bijen en vlinders aan. De plant kan makkelijk in een kuip staan en houdt van een zonnige plek. Bloemen uit de kaasjeskruid familie zijn eetbaar.

Hoogte: 100 tot 120 cm. De plant is niet winterhard maar omdat deze zichzelf uitzaait heb je waarschijnlijk toch het jaar erop weer bekermalva staan.

Bekermalva in de Hooghe Camp tuinIMG-20200623-WA0000

Bewoonster Hooghe Camp doet vogeldrinkschaal cadeau aan Hooghe Camp tuin

Toen wij vanmiddag aan het tuinieren waren kwam een bewoonster van de Hooghe Camp naar ons toe met een cadeautje voor in de tuin. Een prachtig vogelbadje, gemaakt door Lila Ramsoekh van Ateliers http://www.wijdedoelen.nl

De zoon van mevrouw is daar begeleider. Mevrouw komt vaker in de tuin en wilde graag iets geven voor in de tuin.

Het is een prachtige aanwinst voor de tuin (en voor de vogels) – heel erg bedankt voor dit geschenk! ~ Clarie

Mevrouw komt vaker een kijkje nemen in de tuin en vandaag nam ze een mooi geschenk voor ons mee. Een vogelbadje/drinkschaal, gemaakt in Ateliers de Wijde Doelen. We zijn heel blij met de schaal voor in de tuin!
De schaal is gemaakt door Lila Ramsoekh van Ateliers de Wijde Doelen
De schaal staat op een tafel op het terras in het midden van de Hooghe Camp tuin

 

Slaapmutsje ofwel Goudpapaver in de eetbare siertuin

Slaapmutsje – Eschscholzia californica ofwel goudpapaver is een prachtig bloeiende, sterke plant in de eetbare siertuin. Het is een winterharde eenjarige. De plant komt uit de papaverfamilie. Je kunt zaaien op kale stukjes grond die je een beetje geschoffeld hebt in april-mei voor bloei in het zelfde jaar of in september voor bloei het jaar daarop. De goudpapaver heeft niet veel nodig en doet het op vrijwel alle grond, als het maar niet te nat is. Ook in potten met drainage doet ze het goed. Zaaien is dan ook vaak succesvol. De plant staat graag op een zonnige plek. De glanzende bloemen hebben een opvallende en aantrekkelijke kleur. Hoogte: 30-50 cm. Oude bloemen verwijderen bevordert de bloei.

Trekt bijen en vlinders aan. Bevat veel stuifmeel maar geen nectar.

Slaapmutsje wordt meestal ter plekke gezaaid. Verplaatsen gaat niet makkelijk vanwege de lange penwortel.

Als je de plant hebt staan, dan zaait deze zich makkelijk weer uit. De lange zaaddozen springen met twee kleppen open als ze rijp zijn waardoor de zaden (kleine donkerbruine bolletjes) een eindje wegspringen. Het is ook makkelijk om zelf zaden te verzamelen.

Zowel de bloemblaadjes als het blad zijn eetbaar en bevatten rustgevende stoffen zonder verslavend te zijn. Het blad kun je bijvoorbeeld toevoegen aan een salade.

~ Clarie