Gewone Smeerwortel – een koningin van een plant

Gewone Smeerwortel

Symphytum officinale

Het is een inheemse plant die algemeen voorkomt. Vaak staat de plant in hogere graskanten, maar ook als solitair in de tuin is het een prachtige plant – een echte koningin.  Hommels zijn er gek op.

  • Standplaats: vochtige, humusrijke grond. Kan schaduw verdragen.
  • Hoogte: 40-80 cm
  • Bloeitijd: vanaf eind april – gedurende de zomer
  • Vermeerdering:  vertakt wortelstelsel – via scheuring. Zaait zichzelf uit.

Doordat smeerwortel diep wortelt kan ze van diep voedingsstoffen uit de bodem halen en deze opslaan in haar bladeren. In de composthoop is het daardoor een waardevolle plant. Naast fruitstruiken is het een waardevolle plant omdat het kalium naar boven haalt.

Eetbaar:

In Engeland wordt het blad soms gefrituurd. De bloemen zijn eetbaar.

De soortnaam officinale geeft aan dat de plant al vroeg voor medicinale toepassingen gebruikt werd, met name de wortel. Vooral bij het genezen van huidwonden.

Gewone brunel – bodembedekker & bijenplant

Gewone brunel

Prunella vulgaris 

Meerjarige, overblijvende, inheemse plant. Hoort bij de lipbloemigen. Wanneer de plant is uitgebloeid lijkt de bloeiwijze op een bijenkorf in het klein, van daar ook zijn bijnaam “het bijenkorfje”. Komt op alle continenten van de wereld voor.

Bijenplant (nectarplant voor bijen), waarbij de lange bloei een voordeel is. Vlinderplant. Hommelplant.

  • Standplaats: zonnig, half-schaduw
  • Hoogte: 10-40 cm
  • Bloeitijd: mei-oktober
  • Zaaitijd:  april-juni

Kiemperiode is van vroege herfst tot voorjaar. De zaden blijven lang kiemkrachtig: wel tot 5 jaar. Breidt zich ook uit via wortelstokken – kan daarbij grote stukken in de tuin innemen.

Eetbaar:  de jonge blaadjes zijn eetbaar als wilde groente, rauw of gekookt. .

Medicinaal: algemeen versterkend en wondkruid, onder andere bij keelpijn.

Wit duizendblad – een veelzijdige inheemse plant

Duizendblad (wit)

Achillea millefolium

Overblijvende, inheemse plant, algemeen voorkomend.  Bijen- en vlinderplant.

  • Standplaats: vochtige tot droge, arme grond, kan in halfschaduw.
  • Hoogte: 15-50 cm
  • Bloeitijd: juni-november
  • Vermeerdering:  vertakt wortelstelsel – via scheuring. Zaaien kan ook. Zaaien van maart – juli.

De plant heeft een hoge sierwaarde in de tuin en staan lang in de vaas.

Eetbaar:

Het blad kan als groente gegeten worden (koken), en bijvoorbeeld in soep gedaan worden. Het jonge blad kan ook vers gegeten worden.

De plant bevordert de spijsvertering heeft krampstillende en ontstekingsremmende eigenschappen.

Het rode duizendblad is ook een mooie plant in de eetbare siertuin (niet inheems)

Bosvergeet-mij-nietje – inheemse plant met eetbare bloemetjes

Bosvergeet-mij-nietje

Myosotis sylvatica  

Zich makkelijk verspreidende, tweejarige, inheemse  plant.

Fleurt de tuin op met de mooie blauwe kleur van de bloemetjes.

  • Standplaats: zonnige plek of halfschaduw – houdt van losse grond
  • Hoogte: 10-20 cm
  • Bloeitijd: mei-juli
  • Zaaien:  juni- september

Bijenplant, vlinderplant

Eetbare bloemetjes, smaak is neutraal – het gaat vooral om de kleur.

Bloedzuring – een decoratieve plant in de eetbare siertuin

Bloedzuring

Rumex sanguineus

Winterharde, inheemse, vaste plant. Het is een sterke plant die zichzelf her en der uitzaait.

  • Standplaats: niet te zonnig en niet te droog
  • Hoogte: 30 cm
  • Bloeitijd: juni-juli  (vanaf het 2e jaar, een hoge aar)
  • Zaaitijd:  april-mei.  Zaaien gaat makkelijk. De zaden kiemen binnen 2 weken.

Eetbaar:

De bloedzuring is wat minder uitgesproken van smaak dan veldzuring, maar is wel decoratiever op je bord. Vooral de jonge blaadjes zijn mooi heldergroen met rode nerven.

De jonge blaadjes zijn het lekkerst (mals van structuur en zacht en fris en lekker zachtzuur van smaak). Oudere bladeren worden niet alleen minder mooi maar ook wat stugger van structuur en minder fris van smaak. Pluk en eet dus vooral de jonge blaadjes voor bijvoorbeeld in een salade. Oudere blaadjes kun je wel nog prima gebruiken om te stoven. Als de plant in bloei is zijn de blaadjes niet lekker. Zodra de plant groot genoeg is kun je ervan blijven plukken.

Bevat vitamine C, maar ook oxaalzuur, waardoor je er beter geen grote hoeveelheden van moet eten.

OPROEP – wij zoeken schoteltjes voor stekjes project

OPROEP – voor een stekjes project zoeken wij een honderdtal oude, grappige, mooie, lelijke of lieve schoteltjes.

(Je krijgt ze overigens niet meer terug…)

Heb je iets voor ons? Breng ze dan svp naar Museum IJsselstein (openingstijden:  woensdag – zondag tussen 13-17 uur).

Alvast hartelijk dank! 

Uitgelicht

NLdoet 2020 in de tuinen van Eetbaar IJsselstein – hulp gevraagd!

Zoals elk jaar doen we mee met NLdoet in de Historische Kruidentuin (lees meer over de klussen) en in de Hooghe Camp tuin (lees meer over de klussen).

Dit jaar is dat op zaterdag 14 maart van 13.00 – 17.00 uur.

NLdoet is altijd een fijne start van het nieuwe tuinseizoen, omdat we met elkaar de tuin weer opknappen. Iedereen die de tuin bezoekt heeft daar weer profijt van.

Wij hebben ook dit jaar weer budget gekregen van het Oranje Fonds zodat wij nieuwe gralux, biologische tuinaarde, tegels, stokken voor naambordjes, materiaal voor nestkastjes enzovoorts kunnen kopen voor het opknappen van de tuinen.

Er zijn allerlei soorten klussen te doen, zoals het snoeien van planten, tuinvakken schoon maken en nieuwe plantjes in de tuin zetten. Maar ook nestkastjes timmeren, naambordjes aan stokken verbinden (met koperdraad), teunmeubilair schoonmaken etcetera. Voor elk wat wils.

Heb je ook zin om mee te doen met deze gezellige middag?

Meld je dan aan voor een van de klussen! Met een groep komen kan ook natuurlijk.