Nieuwkomer in de tuin: pompoen “Jack be Little” met kleine pompoentjes

afbeeldingen jack be littlePompoenen komen in soorten en maten. “Jack be Little”, de naam zegt het al, is een kleine pompoen. De dieporanje pompoentjes worden 10-12 cm groot. Ook de plant zelf wordt wat minder omvangrijk dan die van de ‘gewone’ pompoen al kan ze toch nog aardige ranken produceren. De pompoen is bruikbaar voor teelt in een (grote) pot en ook leuk in een kindertuin.

Het leuke is dat de plant, als het goed met haar gaat, wel zo’n 20 vruchten kan geven.  Dat is eigenlijk leuker dan een pompoenplant met maar een paar grote vruchten.

Dit jaar heb ik deze pompoen voor het eerst voor gezaaid met biologische zaden van Zaadhandel van der Wal en kunnen we deze stekken in mei de tuin in. De zaden komen in elk geval heel goed op en snel op. Hopelijk kunnen we in september & oktober de vruchten van plukken.

Zaaien en kweken
  • binnen: vanaf half april onder glas of binnenshuis. Tip: plaats de zaden verticaal, dan rotten ze minder snel.  Uitplanten na half mei, als het risico op vorst verdwenen is (de plant kan niet tegen vorst).
  • buiten: na half mei op de plaats, met een onderlinge afstand van een meter. Nadeel van buiten zaaien kan zijn is dat de pompoen niet van te natte grond houdt, dus als het veel regent is dat een probleem. Ook houden muizen en sommige vogels van de zaden, die ze opgraven. Het is dus wat veiliger om voor te zaaien.
  • vraagt voedzame en humusrijke grond. Het is aanbevolen om bij te mesten in juli, wanneer de vruchten gevormd gaan worden.
  • eventueel kan een pompoen op een composthoop of in een stapel houtsnippers  (met in het midden voldoen grond) gezet worden.
  • regelmatig water geven, maar niet te veel. Na het kiemen kan meer water gegeven worden en als de plant groter wordt moet er goed water gegeven worden.
  • de plant vormt een grote wortel die op diep niveau water kan zoeken en ook een breed, oppervlakkig wortelstelsel.
  • vanaf juli gaat de plant bloeien en vruchten vormen.
  • als er vruchten verschijnen dan is het handig om een vrucht op een steen te leggen, om rotting te voorkomen.
Oogst & gebruik

vanaf september kan er geoogst gaan worden. De pompoentjes zijn lekker van smaak en leuk om te vullen.

Jack be Little is een bewaarpompoen die lang houdbaar is.

Weetjes
  • Een pompoen kun je het beste plukken als deze echt rijp is; anders is de smaak niet optimaal.
  • Rijpheid kun je bepalen aan de hand van de kleur en hardheid van de pompoen. Een rijpe pompoen groeit al een tijdje niet meer, de kleur wordt intenser en tegelijkertijd doffer. De steel verkleurt van groen naar dor en wordt kurkachtig. Je kunt de vrucht niet meer indrukken.
  • De bloemen van een pompoen zijn eetbaar. Het is het beste om dan mannelijke bloemen te plukken, waar geen vruchtbeginsel te zien is. Het is jammer om de vrouwelijke bloemen te plukken (je ziet in de steel van de bloem een opbolling waar de vrucht gaat komen) als je ook pompoenen wilt hebben.
  • Pompoenpitten zijn ook eetbaar. Lekker om te roosteren en over een salade te strooien.
  • Pompoenen kunnen klimmen langs rekken – op die manier nemen ze minder ruimte in.

 

~ Clarie

 

 

Bladmosterd zaaien in augustus

BladmosterdBladmosterd is een van de groentes die je vrij lang kunt zaaien, van mei tot en met augustus. Je kunt oogsten van juli tot en met oktober als je elke paar weken wat bladmosterd zaait. Het advies is om bladmosterd niet voor te zaaien, maar direct ter plekke. In de zomermaanden heeft bladmosterd wel de neiging om door te schieten, maar dan kun je de bloemetjes eten.

Van bladmosterd kun je het blad zowel jong als in een volwassen stadium eten. Het heeft een lekkere pittige smaak.

Tip: je kunt ook kleine hoeveelheden zaaien in potten, dat gaat prima.

Je kunt er bijvoorbeeld pesto van maken:

Pesto voor 2 personen

Ingrediënten:
– 75 gram bladmosterd
– 35 gram pecannoten
– 30 gram Parmezaanse kaas, geraspt
– 1 flinke teen knoflook, geperst
– 75 milliliter olijfolie extra vergine
– zout, versgemalen peper

Bereiding:
• Doe de 75 gram bladmosterd, 35 gram pecannoten, 30 gram Parmezaanse kaas, 1 teentje geperste knoflook en 75 ml. olijfolie in een keukenmachine en hak tot een grove pasta.
• Zout & peper.
• Doe er eventueel wat extra olie door als de pesto te dik is.

Lees meer recepten met bladmosterd

Lees meer om te zaaien in augustus

Recept: Nieuw-Zeelandse spinazie soep

Nieuw-Zeelandse spinazie is in Nederland een nog vrij onbekende groente en wordt zelden in winkels aangeboden, wat jammer is. Lees meer over NZ spinazie.  De groente kan gemakkelijk in de eigen eetbare siertuin gekweekt worden en er kan vanaf half juni tot aan de vorst van geoogst worden.

Een lekker recept met de NZ spinazie is deze gebonden spinaziesoep voor 2 personen:

nz spinazie soepIngrediënten

Eventueel 1 of 2 eieren

40 gram boter

40 gram bloem

1 kruidenbouillontablet

1 pakje Paturain (80 gram, knoflook)

12-16 stengels NZ spinazie van ca. 30-40 cm lang (alleen het blad en de topjes worden gebruikt)

eetbare bloemen als garnering (bijvoorbeeld: komkommerkruid, goudsbloemblaadjes, viooltjes)

Werkwijze

  • snij het blad en de topjes van de stengel en was in een vergiet
  • eventueel de eieren in 10 min. hard laten koken
  • zet de spinazie op met een 3/4 liter water en een kruidenbouillonblokje en laat 8-10 minuten koken
  • schep de spinazie in een pan of beker en pureer de spinazie met een staafmixer en hou even apart
  • smelt 40 gram boter in een pan
  • voeg 40 gram bloem toe
  • voeg al roerende de bouillon toe en blijf roeren tot een gebonden saus ontstaat
  • 5 min. door laten koken
  • spinazie toevoegen
  • nog 5 min. doorkoken
  • 80 gram Paturain erboven verbrokkelen
  • al roerend op laten lossen
  • eventueel wat peper erover
  • het ei per kom in plakjes toevoegen
  • garneren met eetbare bloemen

eet smakelijk! 

meer recepten met NZ spinazie

 

Gezonde seizoensgroente: nieuw-zeelandse spinazie

Makkelijk te kweken

De nieuw-zeelandse spinazie is een makkelijke groente om zelf te kweken. De plant kan in de tuin, maar kan ook in potten of bakken, als je er maar rekening mee houdt dat de plant zijwaarts groeit en flink wat ruimte in kan nemen.

Nieuw-zeelandse spinazie hoort niet bij de spinazie familie, maar bij de ijskruiden familie. Het heeft veel dikker blad dan spinazie. De naam duidt op de eetwijze – die is gelijk aan spinazie. De plant groeit in echter in de zomer, een seizoen dat voor de gewone spinazie te warm is. Het wordt dan ook wel zomerspinazie genoemd. De plant vindt zijn oorsprong in Nieuw-Zeeland, maar kon zich dankzij de harde zaden die dagen in zee kunnen overleven en via zeeschepen verder verspreiden. In Nederland is de groente (nog) niet zo bekend.

Waarom is het een makkelijke groente? De plant is sterk (er zijn geen gekweekte soorten – de plant is nog ‘origineel’) en heeft geen last van plagen. Zelfs slakken houden er niet van. In het begin groeit de plant langzaam, maar als het opwarmt zet de plant een groeispurt in. Van een plant kun je wel van juli – oktober oogsten! Je kunt er scheuten afhalen, en de plant groeit verder. Ook als de plant zaad gaat vormen blijven de bladeren eetbaar.  Hoe warmer, hoe beter deze zomerspinazie het doet.

Een gezonde groente

Het is een gezonde bladgroente, met veel vitamine C, met vitamine A en diverse B en mineralen als kalium, calcium en natrium. Vanwege een geringe hoeveelheid oxaalzuur is het beter het blad even te koken of te blancheren.  Verder bevat de groente veel water, vezels en weinig calorieën.

De smaak is redelijk neutraal, iets zoet. Het blad heeft een lekkere beet bij ca. 10 minuten koken. Alleen het blad en de topjes worden gebruikt – de steel is niet lekker en de zaden zijn niet eetbaar.

Het eenvoudigst is om het blad na wassen in een beetje olie te bakken, zo’n 10 minuten. Het blad slinkt. Het is lekker om er een uitje en/of tomaatje door te doen, en eventueel te kruiden met zeezout en/of een mespuntje cayennepeper. Reken op zo’n 200 gram per persoon.

Seizoensgroente

Zoals gezegd is het een echte zomerspinazie. Je kunt maanden genieten van deze plant in je tuin of bak door er steeds een maaltje van te plukken. Groente eten die lokaal en in de volle grond of in bak gekweekt is, waarbij dus geen vervoerskosten en/of gebruik van energie nodig zijn, zijn beter voor het milieu. En, biologische gekweekt, zonder gebruik te maken van chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest, is gezonder voor onszelf. Omdat nieuw-zeelandse spinazie weinig last heeft van plagen zijn chemische bestrijdingsmiddelen niet nodig.

De plant kan niet tegen vorst, dus zodra de vorst inzet is het gedaan met deze groente.

Meer lezen, met recepten? Zie:

Nieuw-Zeelandse spinazie – een makkelijke en lekkere groente in de eetbare tuin

 

 

Blijven oogsten van je kool, dat kan met Oerkool ofwel Eeuwig Moes

oerkool-winter-IMG_0341
Oerkool in de Historische Kruidentuin

Een vergeten groente die de laatste jaren weer ontdekt wordt is Oerkool ofwel Eeuwig moes (Brassica oleracea var ramosa). Deze oude koolsoort (de plant schijnt terug te gaan tot de tijd van de Romeinen) levert ook de hele winter door nog blad. In de Middeleeuwen was het daarom een goede leverancier van vitamine C, in maanden dat er weinig groentes voorhanden waren. De plant verdraagt vorst en kan wel tot 40 jaar oud worden, vandaar de naam. Het is een bladkool waarvan de losse bladeren gegeten kunnen worden.

Eeuwig moes staat zowel in de Historische Kruidentuin als in de Hooghe Camp tuin.

De plant groeit maar door en kan flink uit de kluiten gewassen worden. In de lente en zomer heeft de plant nogal last van slakken en rupsen (bijvoorbeeld van het koolwitje), die er dol op zijn. Toch is er altijd wel wat blad van te oogsten. In de herfst en winter wint de plant aan kwaliteit.

Telen

De plant kan makkelijk vermeerderd worden door zijscheuten af te leggen. De plant geeft geen zaad. Het is een vaste plant, in tegenstelling tot de meeste andere kolen. De plant houdt niet van volle zon.

Eten

Jong blad kan rauw gegeten worden. Ouder blad kan gebruikt worden in allerlei schotels waar koolblad in gebruikt wordt. De smaak doet denken aan boerenkool maar is iets zoeter. Bijvoorbeeld in groentestoofschotels of stamppotten of als toevoeging in een omelet, soep of quiche. Bij oudere bladeren is het handig om de taaie nerven eruit te snijden. Het blad kan ook gebruikt worden om te vullen en groentepakketjes van te maken.

Het blad is rijk aan vitamines en mineralen.

Diervoeding

Ook konijnen, hamsters, schildpadden, vogels en kippen lusten het blad van de oerkool.

Recepten

Geroosterde pastinaak met eeuwig moes (hoofdgerecht)

Groentepakketjes uit de tuin 

5 recepten met eeuwig moes

 

 

Nieuw-Zeelandse spinazie – een makkelijke en lekkere groente in de eetbare tuin

nieuwzeelandse-spinazie-IMG_0220
Nieuw-Zeelandse spinazie in de Hooghe Camp tuin. Tegenwoordig staat de groente in een verhoogde bak

Nieuw-Zeelandse spinazie is niet in de supermarkten te koop. Waarschijnlijk omdat de groente in Nederland niet zo bekend is. De naam is verwarrend, want NZ spinazie (Tetragonia tetragonioides) is geen familie van de ‘gewone’ spinazie maar hoort bij de ijskruid familie.

In de Hooghe Camp tuin staat NZ spinazie, en ook verkopen wij zaden van deze plant tijdens stekjesmarkten. Het is een sterke plant, die geen last heeft van ziektes of slakken, en ook nog met fraai blad.

Telen 

Het telen van de groente is makkelijk; zaaien in april/mei geeft veel succes. Binnen zaaien is geen succes omdat de zaden ook kou nodig hebben om uit te komen. Tip: laat de harde zaden een nachtje weken in een kommetje water, dan komen ze makkelijker uit. Daarbij is het handig de planten niet te dicht bij elkaar te zetten, ze groeien nogal in de breedte. De plant houdt van warme zomers (in tegenstelling tot gewone spinazie) en kan lang geoogst worden. De plant is eenjarig en kan niet tegen vorst.

Eten 

De toppen en blaadjes van de NZ spinazie kunnen gegeten worden. Het jonge blad kan in een salade, het oudere blad en de toppen kunnen gestoofd, gebakken of gekookt worden of in een smoothie gedaan. Het oudere deel van de steel is niet lekker; deze wordt hard.

Het is een gezonde groente: ze bevat onder andere vitamine B1 en B2, vitamine C, IJzer en Calcium.

Een eenvoudig recept: roerbak een uitje en knoflook, en voeg dan nog ca. 5-10 minuten de NZ spinazie toe.

Meer recepten:

Risotto met broccoli en NZ spinazie

NZ spinazie in pittige kwark (zowel warm als koud lekker)

Indiase gebakken aardappeltjes met NZ spinazie

Soep met nieuw-zeelandse spinazie

Quiche met prei en nieuw-zeelandse spinazie

Zaaien in maart: snijbiet, tuinbonen en kamille

Vandaag de eerste planten gezaaid in de Hooghe Camp tuin: snijbiet, tuinbonen en kamille. De snijbiet is in mei oogstbaar, de tuinbonen in juni en de kamille bloeit in juni.

Van snijbiet kun je heel lang eten als je alleen de buitenste bladeren oogst. De plant kan dan doorgroeien.

Meer over snijbiet: snijbiet een dankbare groente

Meer over de voordelen van peulvruchten zoals tuinbonen: Lokale peulvruchten als eiwitbron 

Weetje: als je bonenkruid bij tuinbonen zet, dan helpt dit om zwarte luis op de tuinbonen te weren. 

afbeelding-voor-website.png

Bladmosterd, wat kun je ermee? – 10 lekkere recepten

bladmosterd - baby frillsBladmosterd (Brassica juncea) is te krijgen in diverse soorten. Purple Frills (foto) heeft fijn ingesneden blaadjes met een mooie dieppaarse kleur en een pittige smaak. Er zijn ook soorten met breder, ronder blad. Biologische zaden zijn onder andere te krijgen bij Bolster. Het is een vrij makkelijke plant om te telen in de moestuin. De blaadjes kunnen jong (als baby leaf) gegeten worden of in een volwassen stadium. Je kunt ze bijvoorbeeld in een salade doen voor een pittige smaak, er een stamppotje mee maken, een pesto of koken als spinazie.

Bladmosterd kun je vooral in het voorjaar en najaar telen – in de zomer schiet de plant te veel uit. In die periode kun je wel de plant uit laten schieten voor de mooie, eetbare gele bloemen.

Recepten:

Bladmosterd met tonijn

Mosterdblad stamppot

Mosterblad met witlof, aardbeien en spekjes (salade)

Mosterdbladsoep

Gestoofd mosterdblad

Saag (groente curry) van mosterdblad

Pesto met mosterblad

Tafelzuur van mosterdblad

Aardappelsalade met makreel en mosterdblad

Ratatouille met kruidensalade

~ Clarie

 

SNIJBIET, een dankbare groente

snijbiet-IMG_9708
Links: snijbiet met rode ribben in de Hooghe Camp tuin. Rechts staat een jonge amarant.

Snijbiet is een groente waar je lang plezier van kunt hebben in de tuin.

Zaaien

Je kunt ze van maart-augustus in de volle grond zaaien, en oogsten twee tot drie maanden na het zaaien (tot de eerste vorst komt). In een zacht najaar zelfs nog in november. Bedek je de bodem tussen de planten met een laagje mulch, dan kunnen ze nog iets langer goed blijven.

Plantafstand: 20×15 cm.

Zaaien in de kas kan ook, van september-oktober. De oogst is dan van december-februari.

Snijbiet heeft een zonnige plek nodig in de tuin, en genoeg water en heeft graag rijke grond. Het is een goed idee om snijbiet niet steeds op dezelfde plek te zetten, maar 3 jaar te wachten voor je deze op dezelfde plek zet.

Goede buren van de snijbiet: wortelen, koolrabi, sjalotten, struikbonen, raap en radijs.

Vooral de kleurige varianten van snijbiet zien er geweldig uit in de tuin. De ribben kunnen wit, geel, oranje, rood of paarsrood zijn.

Eetbaar IJsselstein zaait Snijbiet Five Colours (Beta vulgaris var. cicla) van http://www.bolster.nl, deze zaden zijn 100% biologisch en GMO-vrij.

Plukken

Als je steeds de buitenste bladeren plukt (door ze zijwaarts te trekken) en de plant verder intact laat, dan kun je er steeds van oogsten. Hoe meer water je geeft, hoe mooier en zachter de bladeren zijn.

Eten

Je kunt de bladeren gekookt eten, waarbij de ribben iets langer gekookt moeten worden. Het is een gezonde groente, rijk aan mineralen en vezels en caloriearm. Een heel aantal leuke recepten vind je op www.snijbiet.nl. Snijbiet verhoogt de weerstand van de kleine bloedvaten, is vitaliserend, verzachtend en urineafdrijvend. Eenmaal geplukt  zijn de bladeren één tot twee dagen houdbaar in de koelkast.

 

Bron: Groenten en kruiden kweken – van A tot Z en De Bolster 

Olijfkomkommer – cyclanthera pedata

Van een bevriende tuin uit Nieuwegein heeft Eetbaar IJsselstein dit jaar zaden van Olijfkomkommer gekregen, en het zaaien daarvan is een groot succes geworden in de Hooghe Camp tuin.

Vooral de plant die we in de grote plantenbak geplaatst hebben doet het enorm goed. Het is een klimplant, die stengels van 5 meter lang kan vormen. De plant mag dan ook over de pergola groeien. De plant hecht zich overal aan vast met mooie krullende en verende ‘haakjes’.

Het is een makkelijke plant, alleen is water geven bij langere droogte nodig.

Vanaf juli kan de plant vruchten gaan geven, wat door kan lopen tot in oktober. De oogst olijf-komkommer-img_9883van de plant is groot – elke dag zijn er nu in september olijfkomkommertjes te oogsten. Ze zien er wat typisch uit, met hun kromming en zachte ‘stekels’. Ze smaken rauw het lekkerst als ze 2-4 cm groot zijn. De smaak zit dan tussen komkommer en courgette in. Ze zijn lekker krokant. Je kunt ze in ringetjes of 4 partjes snijden voor in een salade. Een leuke en lekkere toevoeging.

Ook de mooie vijfvingerige bladeren van de plant zijn eetbaar, in een salade. De piepkleine zachtgele bloemetjes trekken bijen en vlinders aan.

Als de vruchten groter worden zijn ze rauw niet lekker meer. Ze gaan dan zaden vormen en het vruchtvlees verdwijnt. Als de zaden rijp zijn worden ze zwart en hard. Ze zijn dan nog wel bruikbaar om 20160919_124305_resizedte vullen. Je haalt de zaden er gemakkelijk uit. Je kunt de lege ‘bootjes’ ook drogen en eten als chips. Inmaken is een andere mogelijkheid.

Met de vorst is de plant snel verdwenen.

Als je de zaden bewaard, dan kun je ze volgend jaar van eind maart tot eind mei zaaien, liefst binnen. Na half mei kun je ze dan buiten uitplanten.

Een aantal leuke recepten met olijfkomkommer: