NLdoet inhaalmiddag in kruidentuin gezellig & geslaagd – 20 juni 2020

In maart werd NLdoet uitgesteld vanwege het corona virus en moesten de klussen in de tuin uitgesteld worden. Maar vandaag was het zover dat we voor het 7-de jaar aan de slag konden met behulp van vrijwilligers en NLdoet budget de tuin weer een flinke boost konden geven. Anders dan anders met NLdoet – in maart moet de tuin nog beginnen terwijl deze nu al volop in bloei staat.

Zo is er onkruid uitgehaald door Heleen, Bianca en Welmoed, is de composthoop leeggehaald en opgeknapt door Hans, Jordy en Frank, hebben de keramieken naambordjes voor planten nieuwe plantenstokken gekregen van jacqueline en Thecla, zijn er vogelhuisjes getimmerd door Willem en nieuwe planten in de tuin gezet door Heleen. Heel fijn om zo te tuin weer te zien opknappen.

Met een iets kleinere ploeg dan anders met NLdoet, nog steeds vanwege corona, gingen we om 13.00 uur aan de slag. Zo konden we wel genoeg afstand hoduen. We hadden mazzel met het weer – het bleef droog, met af en toe wat zon maar niet te warm. Heel lekker weer om te tuinieren.

Bianca en Heleen hadden zich bij ons gemeld via NLdoet in maart en hebben aangegeven vaker een handje te willen helpen in de tuin. Bianca woont al 20 jaar in IJsselstein en wandelde voorheen altijd aan de overkant van de gracht; ze was voor het eerst in de tuin. Heleen liep er eerder al eens doorheen.Heel leuk dat ze vaker een handje komen helpen natuurlijk 

Kortom, het was een geslaagde en leuke dag.

~ Clarie


Grote foto’s staan op onze Facebook pagina EetbaarIJsselstein

 

Mooi in lente, zomer en winter – Etagebloem ofwel Phlomis

Een prachtige, sterke en vrijwel onderhoudsvrije plant in de tuin is de Phlomis russeliana.  Vrijwel onderhoudsvrij omdat deze dichte pollen vormt die de bodem bedekken waar bijna geen plant tussendoor weet te komen. Alleen haagwinde ziet nog wel eens haar kans schoon. Ook weet de plant zich in zowel heel droge als heel koude omstandigheden te handhaven.Het is een vaste plant, en de oppervlakte die de plant inneemt wordt langzaam maar zeker groter. Toch is het geen woekeraar. Deze ruimte innemen duurt jaren. Wij hebben de plant nu voor 7de jaar staan, en pas dit jaar begint de plant wel erg uit te dijen en gaan we haar toch een beetje inperken.  De plant staat intussen al 7 jaar mooi & makkelijk te wezen in de kruidentuin en we hebben er weinig omkijken naar.

Alles aan de plant is mooi: het stevige, ruwe en tegelijkertijd mooie blad, de opvallende groeiwijze met de lange rechte stelen met etages met kransen van bloemen. In de bloei is de plant natuurlijk op haar mooist, maar ook als de bloemen uitvallen blijft er een mooie vrucht over. En zelfs in de winter, als de stelen bruin worden, blijven ze een prachtig silhouet geven. Het blad is wintergroen, wat ook fijn is om in die tijd nog groen in de tuin te hebben.  Het blad is behaard – hierdoor voorkomt de plant uitdroging. Op een natte plek is de beharing een nadeel voor de plant.

Phlomis is een goede bijenplant. Veel wilde bijen, hommels en vlinders halen er hun nectar en stuifmeel. De plant is daardoor ecologisch waardevol.

Nederlandse namen: Brandkruid of Etagebloem. De plant wordt ingedeeld bij de geurkruiden. In kruidenboeken is er niet heel veel over te vinden – de toepassingen als kruid zijn gering. Het is meer een sierplant.

Een ook mooie variant is de niet winterharde Phlomis fruticosa. Dit is een struikje met witte, viltige takken die 150 cm hoog worden met dichte kransen helder oranjegele bloemen. Ook zijn er paarsbloeiende planten zoals de Phlomis tuberosa.

83016112_1376945869170048_2935021499409023732_o 104200915_1376946265836675_5975837361097007516_o

104441533_1376946565836645_7315423019787312476_o

Opkweken

Hoogte: 80-100 cm

Standplaats: zonnig, doorlaatbare grond. Staat mooi in een groep of in een border, waar de plant goed te combineren is met andere planten.  Bijvoorbeeld met Perovskia atriplicifolia ‘Blue Spire’  (Reuzenlavendel), Agastache (Dropplant), Nepeta (Kattenkruid) of Sedum spurium (Kruipend vetkruid). Niet in de schaduw van bomen of struiken plaatsen. De plant is geschikt voor open tuinen.

Bloei: van mei – september

Vruchten: de vruchten zijn ingedroogde bloemen met mooie zaaddozen.

Verzorging: de uitgebloeide stelen pas weghalen in maart. Verder heeft de plant weinig verzorging nodig. De plant is heel goed winterhard en kan wel tot 20 graden vorst verdragen. Kan veel droogte verdragen. Houdt niet van winternatte bodems.

Vermeerderen: zaaien, stekken of splitsen. De plant zaait zichzelf in de buurt van de moederplant uit en vormt mooie stekken die je kunt herplaatsen.

Plantafstand: 30 cm

~ Clarie

 

Kleurenexplosies in de Historische Kruidentuin – 12 juni 2020

Er staat al heel veel in bloei in de kruidentuin – en er komt nog veel meer aan, zoals de daglelies, de guldenroede, het boerenwormkruid, het kerriekruid en de crocosmia.

Het is moeilijk te zeggen wie de show steelt deze week, al valt de kardoen (die nog niet eens bloeit, dat komt ook nog) het meeste op door de hoogte die deze alweer bereikt heeft en daardoor de meeste opmerkingen krijgt van tuin bezoekers.

De phlomis heeft zich dit jaar enorm uitgebreid en staat er prachtig bij en het is ook een goed rozen jaar. De rozen hebben dit jaar nog wat extra aandacht gekregen, en dat is te zien.

We merken dat de bloemen regelmatig gefotografeerd worden. Heb je ook foto’s gemaakt? We vinden het leuk om deze te plaatsen.

~Clarie


Op de foto’s: 

sierui – roos – fuchsia – kokardebloem – papavers – phlomis – aalbes – leeuwenbek – pioenroos – kardoen – roos – scabiosa 

 

 

Bloemen zaaien in juni in de eetbare siertuin

Ook in juni kun je nog allerlei bloemen zaaien in je eetbare siertuin. In dit bericht een aantal bloemen die we in onze eetbare siertuinen zaaien. Uiteraard kun je nog veel meer zaaien in juni. Een aantal van deze planten zijn tweejarig, dat wil zeggen dat ze het eerste jaar een rozet vormen en het tweede jaar bloeien.

Zaaien in de volle grond in juni:

 

 

Experiment in de Hooghe Camp tuin: een lasagna heuvel voor pompoen en courgette

Een nieuw experiment in de Hooghe Camp tuin, in verband met de droogte die nu voor het 3e jaar toeslaat. We gaan uitproberen of courgette en pompoen baat hebben bij een heuveltje met twee lagen houtsnippers erin verwerkt. Het idee is dat de houtsnippers water langer vast houden en langzaam afgeven. Daarnaast verbetert het de grond door de toevoeging van plantaardig materiaal. De houtsnippers trekken ook veel bodemleven aan dat aan de slag gaat om de houtsnippers om te zetten in compost. Al met al een goede situatie voor de planten. We hebben hele zware klei in de tuin.

We doen er wel elk jaar biologische tuinaarde bij de tuinvakken, maar dat is maar een klein laagje en in sommige tuinvakken ligt er weinig van. Juist op zo’n plek hebben we nu een eerste lasagna-heuveltje aangelegd; Marijke vL en Patricia hebben geholpen bij de aanleg.

De stappen:

  1. een deel van het tuinvak afgraven. De aarde hebben we zolang naast het tuinvak gelegd op plastic doek.
  2. een eerste laag houtsnippers erin, ca. 2 vuilniszakken vol.
  3. de houtsnippers goed nat laten worden.
  4. een laag aarde terug scheppen.
  5. weer een laag houtsnippers erop, ca. 2 vuilniszakken vol en nat maken.
  6. weer een laagje aarde
  7. de gewenste planten erin zetten en aanvullen met de potgrond en de rest van de aarde.

We hebben ze er vandaag in gezet vanwege de weersverwachting: de komende dagen wordt eindelijk regen verwacht.

En nu afwachten of de planten willen floreren.

~ Clarie

Nieuwe regenton erbij in De Hooghe Camp tuin

Voor de Hooghe Camp tuin hebben wij afgelopen week met wijkbudget een extra regenton van 250 liter mogen aanschaffen. Bewonersgroep Achterveld-Groenvliet heeft dit voor ons geregeld.

Hier zijn we natuurlijk erg blij mee – het maakt het water geven weer een stukje makkelijker. De middelste ton is de nieuwe regenton.

Natuurfotografe Mirjam Boumans maakt foto’s in de Hooghe Camp tuin

Zo af en toe komt Mirjam Boumans op haar fietstochten langs in de Hooghe Camp tuin met haar fototoestel. Ze maakt dan weer de mooiste foto’s van wat er bloeit.

Ze stuurde ons deze collage toe: 

Op de foto, van boven naar beneden en van links naar rechts:

  • bieslook en ganzebloem
  • komkommerkruid en bieslookbloem
  • klimroos, kokardebloem en bottelroos

 

#Stoepplantjes – ook in #IJsselstein

Stoepplantjes is een actie van de Hortus in Leiden

Als mensen meer van plantjes weten en ze beter bekijken gaan ze ze leuk vinden, denken de mensen van de Hortus. En dan mag er vast meer blijven groeien.

Al het groen is belangrijk vindt de Hortus:

In een stad van alleen maar steen, zonder groen, wordt het in de zomer erg heet. Regenwater kan niet goed weglopen en insecten vinden er weinig te eten. Het is fijn als mensen tuinen maken maar de wilde plantjes, die vanzelf in de stad groeien, zijn minstens even belangrijk voor de afkoeling en de biodiversiteit.

Nog niet zo lang geleden begon de Hortus Leiden met deze mooie actie, en nu al weerklinkt het op allerlei plekken.  Zo noemt NPO radio 1 het een nieuwe rage. De Bijenstichting organiseert een wedstrijd stoepplantjes fotograferen die van nut zijn voor bijen en geeft IVN de doe-tip botanisch krijten.

Ook in IJsselstein vonden we stoepplantjes, zoals deze:

Nieuwkomer in de tuin: pompoen “Jack be Little” met kleine pompoentjes

afbeeldingen jack be littlePompoenen komen in soorten en maten. “Jack be Little”, de naam zegt het al, is een kleine pompoen. De dieporanje pompoentjes worden 10-12 cm groot. Ook de plant zelf wordt wat minder omvangrijk dan die van de ‘gewone’ pompoen al kan ze toch nog aardige ranken produceren. De pompoen is bruikbaar voor teelt in een (grote) pot en ook leuk in een kindertuin.

Het leuke is dat de plant, als het goed met haar gaat, wel zo’n 20 vruchten kan geven.  Dat is eigenlijk leuker dan een pompoenplant met maar een paar grote vruchten.

Dit jaar heb ik deze pompoen voor het eerst voor gezaaid met biologische zaden van Zaadhandel van der Wal en kunnen we deze stekken in mei de tuin in. De zaden komen in elk geval heel goed op en snel op. Hopelijk kunnen we in september & oktober de vruchten van plukken.

Zaaien en kweken
  • binnen: vanaf half april onder glas of binnenshuis. Tip: plaats de zaden verticaal, dan rotten ze minder snel.  Uitplanten na half mei, als het risico op vorst verdwenen is (de plant kan niet tegen vorst).
  • buiten: na half mei op de plaats, met een onderlinge afstand van een meter. Nadeel van buiten zaaien kan zijn is dat de pompoen niet van te natte grond houdt, dus als het veel regent is dat een probleem. Ook houden muizen en sommige vogels van de zaden, die ze opgraven. Het is dus wat veiliger om voor te zaaien.
  • vraagt voedzame en humusrijke grond. Het is aanbevolen om bij te mesten in juli, wanneer de vruchten gevormd gaan worden.
  • eventueel kan een pompoen op een composthoop of in een stapel houtsnippers  (met in het midden voldoen grond) gezet worden.
  • regelmatig water geven, maar niet te veel. Na het kiemen kan meer water gegeven worden en als de plant groter wordt moet er goed water gegeven worden.
  • de plant vormt een grote wortel die op diep niveau water kan zoeken en ook een breed, oppervlakkig wortelstelsel.
  • vanaf juli gaat de plant bloeien en vruchten vormen.
  • als er vruchten verschijnen dan is het handig om een vrucht op een steen te leggen, om rotting te voorkomen.
Oogst & gebruik

vanaf september kan er geoogst gaan worden. De pompoentjes zijn lekker van smaak en leuk om te vullen.

Jack be Little is een bewaarpompoen die lang houdbaar is.

Weetjes
  • Een pompoen kun je het beste plukken als deze echt rijp is; anders is de smaak niet optimaal.
  • Rijpheid kun je bepalen aan de hand van de kleur en hardheid van de pompoen. Een rijpe pompoen groeit al een tijdje niet meer, de kleur wordt intenser en tegelijkertijd doffer. De steel verkleurt van groen naar dor en wordt kurkachtig. Je kunt de vrucht niet meer indrukken.
  • De bloemen van een pompoen zijn eetbaar. Het is het beste om dan mannelijke bloemen te plukken, waar geen vruchtbeginsel te zien is. Het is jammer om de vrouwelijke bloemen te plukken (je ziet in de steel van de bloem een opbolling waar de vrucht gaat komen) als je ook pompoenen wilt hebben.
  • Pompoenpitten zijn ook eetbaar. Lekker om te roosteren en over een salade te strooien.
  • Pompoenen kunnen klimmen langs rekken – op die manier nemen ze minder ruimte in.

 

~ Clarie