Inheemse planten in de tuinen van Eetbaar IJsselstein

groot kaasjeskruid - 18jun19
Groot Kaasjeskruid (Malva sylvestris)

Een plant wordt inheems genoemd als deze van nature in de omgeving voorkomt. Zo is veel van de wilde flora inheems. Door de eeuwen heen heeft natuurlijke selectie plaatsgevonden en hebben inheemse soorten zich aangepast aan het klimaat en de grondsoort van hun omgeving. Deze lokale plantensoorten doen het dan ook goed. Ze kunnen zichzelf redden en voortplanten. Ze groeien snel en zijn minder vatbaar voor ziektes. Hierdoor hebben ze niet veel mest of ander onderhoud nodig. Ze volgen het ritme van de seizoenen in de omgeving, ze zijn bijvoorbeeld afgestemd op de natuurlijke regen cyclus.

Het belang van inheemse planten in je eigen tuin mag duidelijk zijn. Met de huidige schrikbarende teruggang van aanbod van inheemse planten (van de eens bloemrijke weilanden is intussen minder dan 5% over) en de daarmee samenhangende terugval van het aantal insecten (een terugval van 75%!) kun je de natuur een handje helpen door zelf nuttige planten met een hoge ecologische waarde aan te bieden in eigen tuin of plantenpotten.

Op Facebook Eetbaar IJsselstein staat een foto-album van de 48 inheemse planten soorten die in onze tuinen staan.

Wij hebben ook nog een wensenlijst (van 13 januari 2020):

In het boek “Planten van hier – praktijkboek voor een duurzame leefomgeving met inheemse flora” van Henny Ketelaar staat een uitgebreide lijst met inheemse planten. Deze lijst is gebruikt als bron om te checken welke planten die wij in de tuinen hebben staan als inheems aangemerkt worden. De bron voor de lijst is Cruydt-Hoeck.  Deze lijst is vrij strikt in de definitie van inheems.

Lees meer op onze website: het belang van inheemse planten

Lees meer in NRC Voor iedere situatie is wel een inheemse plant te vinden

Website met veel info over inheemse flora, waaronder heel duidelijke determinatie video’s: Flora van Nederland

~ Clarie

Houtstekken maken in december

Een leuke klus in de wintertijd van de tuin is het maken van houtstekken en het levert je gratis nieuwe planten op.

Houtstekken neem je van volwassen, verharde stengels van heesters. Je kunt ze gewoon buiten in de volle grond laten wortelen. Dit wortelen gaat langzaam in de wintertijd omdat de stekken in rust zijn gedurende de winter. (In potten kan ook, maar dan moet je meer letten op risico van uitdrogen en bevriezen).

Houtstekken kun je maken van bladverliezende heesters, sommige groenblijvende planten, diverse klimplanten en fruitheesters. Voorbeelden: forsythia, hulst, kamperfoelie, jasmijn, klimhortensia, druiven, abelia, vlinderstruik, rode, witte en zwarte bessen, vijg en kruisbes.

Voor het nemen van houtstekken kies je potlood dikke, stevige stengels. Knip met een snoeischaar een stek van 25-30 cm recht af, onderaan een knop en bovenaan een knop. Verwijder blad, zijscheuten of zachte topgroei.

Maak een smalle geul in een v-vorm met een schop, één steek diep. De grond moet vochtig zijn (deze valt daardoor niet terug). Strooi zand op de bodem voor een betere afwatering. Zet de stekken dan 1 voor 1 in de geul, op 15 cm afstand van elkaar. Let erop dat de goede kant boven is. Zet ze met 2/3 van hun lengte onder de grond. Druk de aarde stevig aan en zet er labels bij.

Ze hebben niet veel verzorging nodig: als de grond uitdroogt water geven (met name in lente en zomer) en onkruid eromheen weghalen. Na vorst de grond rond de stekken weer wat aandrukken omdat ze anders uit kunnen drogen.

De groei begint in het voorjaar, dan begint de stek te wortelen en in het najaar zijn de stekken goed geworteld. Als je in de zomer uitlopers ziet dan is de stek aangeslagen. Ze kunnen in het najaar uitgegraven worden en op hun definitieve plek gezet worden. Het is een goed idee om ze dan voor de helft bij te knippen om de zijwaartse groei te bevorderen.

Bron: Gardeners’ World – editie november/december 2019 

Trouw: Loflied op de brandnetel (en ander onkruid) – tientallen insecten zijn ervan afhankelijk

logo project voedselbank bijenIn Trouw: Peter Bulsing uit Haarlem is een insectenman. Hij kan geen struweeltje voorbij lopen, zonder te speuren naar geleedpotigen. Hij heeft een missie: gemeenten moeten hun groenbeheer afstemmen op insecten.

Was het maar zo, dat gemeenten hun groenbeheer afstemden op insecten! Nog niet zo lang geleden werd in IJsselstein bijvoorbeeld de visie “Zicht op groen” overgenomen van een adviesbureau, dat duidelijk niet veel kaas gegeten had van insecten en wat zij nodig hebben. (En daarmee allerlei dieren die weer afhankelijk zijn van insecten voor hun voedsel, zoals vogels). De ecologische waarde van groen werd niet centraal gezet. Het resultaat: veel struikgewas verdween en maakte plaats voor gras. Daarnaast werd en wordt er zoveel gemaaid, dat als er tijdelijk het een en ander bloeit in bermen voor insecten, dit ineens weer verdwenen is. Een van de redenen om te maaien is dat er anders geklaagd wordt over het onkruid. Ook over dit maaibeleid heeft Peter Bulsing een duidelijke mening:

“Gemeenten maaien nu vaak gefaseerd. Dat heet ecologisch beheer, maar daarbij speelt de levenscyclus van insecten geen rol. In feite is dat gefaseerd maaien extreem schadelijk. De cyclus van een insect is doorgaans twaalf maanden, maar de stadia ­lopen niet voor alle soorten gelijk op. Kijk, een koolmeesje dat zijn nest kwijtraakt, krijgt ­volgend voorjaar een nieuwe kans. Insecten krijgen die niet: door het maaibeleid worden hele generaties gemold. Gemeenten moeten zich bij het beheer op de ontwikkelingsstadia van insecten gaan richten. Dan pas draag je bij aan behoud en verbetering. Dat betekent gefaseerd om het jaar maaien met een overlap van een jaar.

Lees het hele artikel in Trouw

 

De Buurt voor Bijen – thema Groen Café zondag 10 nov 2019 van 17-19 uur – Doe mee!

Het laatste Groen Café van dit jaar heeft als thema: de Buurt voor Bijen.  Wat kun je in je eigen buurt doen om de bijen te helpen? Dat is namelijk hard nodig. In dit Groen Café laten we zien welke initiatieven er al zijn van bloeiende planten voor bijen in het openbaar groen in IJsselstein en kijken we vooruit naar wat er nog meer kan. Heb jij ook een idee voor bij jou in de buurt? Laat het ons weten en kom dan naar het Groen Café!

Aanmelden via info@eetbaarijsselstein.nl

Voor wie

Voor iedereen die al iets doet, of graag iets wil doen, om te zorgen dat (solitaire) bijen genoeg voedsel en onderdak kunnen vinden in de eigen buurt, in het openbaar groen.

Heb je al een initiatief gerealiseerd in openbaar groen waar bijen baat bij hebben en wil je dit delen met de aanwezigen tijdens het Groen Café? Wil je samen met anderen de bij-vriendelijkheid in de buurt (verder) helpen verhogen? Heb je een idee voor bij jou in de buurt en wil je weten hoe anderen het aangepakt hebben? Kom naar het Groen Café en doe mee met “De Buurt voor Bijen”.

Wat

Bijeenkomst om elkaar te informeren over het belang van bijen voor ons voedsel en het belang van biodiversiteit en inheemse planten voor (solitaire) bijen. Het met elkaar uitwisselen van initiatieven die er op dit gebied al zijn in IJsselstein.   Wat kunnen we samen in de Buurt nog meer doen voor Bijen?

Voorbeelden  van samen doen zouden kunnen zijn:

  • uitwisselen van zaden of planten,
  • van tips en kennis,
  • een gezamenlijk aanspreekpunt zijn voor instanties
  • gezamenlijk subsidies aanvragen
  • en zorgen dat het bij-vriendelijke groen in IJsselstein voldoende aaneen gesloten is voor de (solitaire) bijen.

Waar

In Xperience, Teenschillerpad 2 in Achterveld.

Wanneer

Zondag 10 november van 17.00 – 19.00 uur

Waarom

Groen Café is een samenwerking van Wijktuin Achterveld-Groenvliet, Stichting Eetbaar IJsselstein, Klimaatneutraal IJsselstein, Bijenvereniging IJsselstein e.o. en Groei&Bloei.  Wij willen graag samen met wie dat wil in IJsselstein bijdragen aan bij-vriendelijk (openbaar) groen.

Aanmelding

Meld je aan via je eigen contactpersoon of info@eetbaarijsselstein.nl

 

Het loopt storm voor de snuffelfiets! Doe ook mee

Het loopt storm voor het project van Snuffelfiets  Doel: identificeren van groene fietsroutes. Zodat je weet waar de luchtkwaliteit beter is en zodat overheden maatregelen kunnen nemen om deze zonodig te verbeteren. Ook geeft het inzicht in hoe er gefietst wordt door de omgeving.

Het is de provincie Utrecht die ervoor wil zorgen dat de luchtkwaliteit van fietsroutes zo optimaal mogelijk is. Maar hoe weet je nou welke fietsroute je hiervoor moet nemen? Om de luchtkwaliteit in kaart te brengen is een innovatief experiment gestart. 500 vrijwilligers gaan allemaal met een meetkastje op de fiets de weg op.

De belangstelling voor dit experiment is groot. Deelnemers zijn provincies Utrecht en Gelderland, gemeenten Utrecht, Zeist, Amersfoort, Houten, Nieuwegein, Stichtse Vecht, Veenendaal, Bunschoten, Baarn en Soest, verschillende fietsorganisatie, RIVM en SODAQ en Civity.

In Zeist is gestart met dit experiment en daar zijn hele goede ervaringen opgedaan, waardoor het project nu voortgezet wordt in andere plaatsen.

Nu doet gemeente Nieuwegein ook mee, en via de werkgroep Klimaatneutraal IJsselstein van IVN Nieuwegein-IJsselstein wordt meegedaan voor inwoners van IJsselstein.

Iedereen die dat wil kan meedoen aan dit project!

Uit de nieuwsbrief van IVN Nieuwegein-IJsselstein:

Elke inwoner kan meedoen aan het verzamelen van gegevens. Zo kan er inzicht komen in de luchtkwaliteit op diverse fietsroutes en worden trillingen gemeten die duidelijkheid kunnen geven over de kwaliteit van de weg.

Op 23 oktober 2019 is er om 15.00 een informatiebijeenkomst over het project. Locatie: Gemeentehuis Nieuwegein in het restaurant.

De kastjes worden dan meteen uitgedeeld om te gaan gebruiken. Experts vanuit Provincie Utrecht zijn aanwezig om alle vragen te beantwoorden en ons op weg te helpen. Ook vrijwilligers van KNIJ zijn aanwezig.

KLIK HIER en ga naar Klimaatneutraal IJsselstein om je online aan te melden

Lees dan voor je op verzenden klikt de tekst aldaar nog even goed door.

 

 

Natuurfotografie in de tuinen van Eetbaar IJsselstein

Altijd leuk als we weer een fotograaf tegenkomen in een van onze tuinen, zoals vandaag in de Hooghe Camp tuin natuurfotografe Mirjam. Zij plaatst haar foto’s regelmatig op twitter en deze collage maakte ze van haar foto’s in de Hooghe Camp tuin en de Historische Kruidentuin.

Zie de volledige foto op twitter: link

 

IVN #2uurnatuur Challenge – bezoek ook eens een IJsselsteinse eetbare siertuin

Van de website van IVN:

“Natuur geeft je een boost om je fitter en vrolijker te voelen. De wetenschap bewijst dat het goed is voor je creativiteit, ontspanning, fysieke fitheid, concentratie en stemming. Een nieuw onderzoek in opdracht van IVN Natuureducatie laat zien dat ruim de helft van de Nederlanders van plan is vaker de natuur in te gaan voor hun gezondheid.”   lees meer

Een leuke manier om in aanraking te komen met natuur is om de eetbare siertuinen in IJsselstein te bezoeken. Bijvoorbeeld de Hooghe Camp tuin en de Historische Kruidentuin die onderhouden worden door vrijwilligers van Eetbaar IJsselstein, of een van de andere tuinen of natuur wandelroutes in IJsselstein.  Ook in de herfst is er nog veel te zien in de tuinen!

Historische Kruidentuin in september 2019, gezien vanaf de Walkade