Zaden van Dropplant verzamelen

dropplant-IMG_4254De Dropplant (Agastache) is een leuke plant in de eetbare siertuin. Een redelijk bescheiden groeier met leuke paarse aren die de hele zomer bloeien. Het is een goede bijenplant. In de Spectrum Natuurgids van Kruiden wordt deze plant Anijsnetel genoemd. Er zijn diverse soorten met elk een eigen geur.

De aren bestaan uit kleine lipbloemetjes die eetbaar (en smaakvol) zijn. Je kunt ze bijvoorbeeld over een salade strooien, soep of dessert. Ook het blad is eetbaar en smaakvol, en gaat bij sommige soorten naar een munt smaak toe.

In de Historische Kruidentuin staat een soort die naar drop smaakt en ook sterk naar drop ruikt. Kinderen vinden dat vaak leuk.

Nu in het najaar wilde ik zaden verzamelen van de dropplant. Ik bekeek de kleine zaden in de aren, en vond het nog niet eenvoudig om deze uit de aren te halen. Wat te doen? Na er een aantal afgeknipt te hebben, heb ik ze zolang in schaaltjes gelegd om het later verder uit te zoeken.

zaden dropplantToen ik er laatst aan toe was om daar verder mee te gaan en ik de aren oppakte uit het schaaltje, voelde ik dat de aren intussen gedroogd waren en zag ik dat er veel zaden onder lagen. De zaden waren er eenvoudigweg uitgevallen tijdens het drogen 🙂  Leuk, want nu hebben we volop zaden om volgend jaar maart/april voor te zaaien voor onze tuinen.

Dus, een handige manier om zaden van deze plant te verzamelen is om de aren een tijdje te laten drogen en de zaden vallen er vanzelf uit.

~ Clarie 

Lees meer: Mooi artikel van Groei&Bloei over kweken van de Dropplant

Herfst in de Historische Kruidentuin

Het is 4 november vandaag, en zo’n 13 graden met een zonnetje erbij in de kruidentuin. Wat een cadeautje zo’n mooie dag om buiten te zijn. En de komende week blijft het het mooie weer nog aanhouden is voorspeld.

Leuk om te merken dat veel mensen genieten van de tuin. Soms vragen ze zich af of ze eigenlijk wel in de tuin mogen komen, en vragen dan van wie de tuin is. De tuin is gemeente grond, maar wij als vrijwilligers van Eetbaar IJsselstein hebben een contract met de gemeente en mogen de tuin sinds 2014 onderhouden.  De tuin is in de tussentijd deel gaan nemen aan het Vlinderpad Nieuwpoort, is opgenomen in een audiotour stadswandeling van Uit in IJsselstein en is daarin 1 van de 10 pareltjes en staat in de folder van Museum IJsselstein genoemd.

Er kwam een moeder met dochter langs om een ‘schat’ te zoeken met geocaching. Het meisje vroeg ‘of ik van de stad was’ en of ik wist waar de schat lag. Nee, dat wist ik niet. Ik dacht dat de cache weg was uit de tuin, maar deze bleek verplaatst te zijn. Moeder en dochter hadden hem snel gevonden.

Een gezin kwam door de tuin wandelen en de frambozen inspecteren. Ze waren vol bewondering voor de oost-indische kers die er nog volop staat.

Wandelaars werpen blikken over de stadswal de tuin in en blijven even staan.

Een man kwam oefenen voor zijn vakantie met fotograferen van bloemen. Er staan er nog genoeg in de tuin.

Thecla en ik hebben vandaag de randen van de tuinvakken geschoffeld en geharkt. Het ziet er weer goed uit 🙂

~ Clarie

 

 

 

Recept: Nieuw-Zeelandse spinazie soep

Nieuw-Zeelandse spinazie is in Nederland een nog vrij onbekende groente en wordt zelden in winkels aangeboden, wat jammer is. Lees meer over NZ spinazie.  De groente kan gemakkelijk in de eigen eetbare siertuin gekweekt worden en er kan vanaf half juni tot aan de vorst van geoogst worden.

Een lekker recept met de NZ spinazie is deze gebonden spinaziesoep voor 2 personen:

nz spinazie soepIngrediënten

Eventueel 1 of 2 eieren

40 gram boter

40 gram bloem

1 kruidenbouillontablet

1 pakje Paturain (80 gram, knoflook)

12-16 stengels NZ spinazie van ca. 30-40 cm lang (alleen het blad en de topjes worden gebruikt)

eetbare bloemen als garnering (bijvoorbeeld: komkommerkruid, goudsbloemblaadjes, viooltjes)

Werkwijze

  • snij het blad en de topjes van de stengel en was in een vergiet
  • eventueel de eieren in 10 min. hard laten koken
  • zet de spinazie op met een 3/4 liter water en een kruidenbouillonblokje en laat 8-10 minuten koken
  • schep de spinazie in een pan of beker en pureer de spinazie met een staafmixer en hou even apart
  • smelt 40 gram boter in een pan
  • voeg 40 gram bloem toe
  • voeg al roerende de bouillon toe en blijf roeren tot een gebonden saus ontstaat
  • 5 min. door laten koken
  • spinazie toevoegen
  • nog 5 min. doorkoken
  • 80 gram Paturain erboven verbrokkelen
  • al roerend op laten lossen
  • eventueel wat peper erover
  • het ei per kom in plakjes toevoegen
  • garneren met eetbare bloemen

eet smakelijk! 

meer recepten met NZ spinazie

 

Mierikswortel oogsten in je tuin

Mierikswortel Armoracia rusticana is een krachtig overblijvend kruid. In de winter verdwijnt het blad, maar in het voorjaar komt het weer op. Het staat in één van de twee eetbare siertuinen van Eetbaar IJsselstein, in de Historische Kruidentuin, in vak Noord.

mierikswortel

Mierikswortels, geoogst op 21 oktober 2018  in de Historische Kruidentuin.

Het valt daar goed op, want Mierikswortel heeft enorme bladeren. Echt mooi is de plant niet, ook omdat slakken het blad heerlijk vinden. Van mei-juni bloeit de plant met witte bloemetjes. Er wordt geen zaad gevormd. Het meest bijzondere aan de plant is de wortel, die al eeuwen lang geliefd is om de specifieke, scherpe en mosterdachtige smaak. Het wordt ook wel peperwortel genoemd. In Nederland wordt de plant gek genoeg niet veel gekweekt; in bijvoorbeeld Duitsland en Frankrijk veel meer. Daar wordt het culinair veel gebruikt bij (gerookte) vis of vlees, vaak verwerkt in een saus. Overigens is het blad ook eetbaar: het jonge blad kan in een salade gedaan worden en ouder blad kan gewokt worden.

In de eetbare siertuin 

In de tuin groeit de Mierikswortel heel makkelijk. Plaats een stukje wortel schuin in de grond en er staat al gauw een plant. Wel heeft de wortel lossere grond nodig. Bij het oogsten is het oppassen geblazen: elk stukje wortel dat je laat zitten vormt weer nieuwe planten en voor je het weet staat je tuin er vol mee. De wortel is nogal makkelijk breekbaar, dus dat gebeurt al snel. De oogst is in de herfst.

Mierikswortel is heel gezond, en heeft onder andere schimmelwerend en antibiotische eigenschappen. Ook voor de grond waar de plant staat is dit goed.

In de keuken 

Een lekkere saus: rasp de rauwe wortel en meng deze met room. (Let op: mierikswortel raspen is nog vervelender voor je ogen en luchtwegen dan uien snijden – doe eventueel het raam open). Voeg een klein beetje witte azijn en een beetje suiker toe. (De azijn zorgt er ook voor dat de smaak van de mierikswortel niet snel vervliegt).

Mierikswortel wordt nooit gekookt omdat de smaak dan verdwijnt. De wortels worden altijd vers gebruikt.

Je kunt Mierikswortelrasp maken die je later aan sauzen, salades enzovoorts kunt toevoegen. Rasp hiervoor de wortel, en schenk er een halve liter water met een eetlepel zout over, laat dit 5 minuten staan. Giet het af en doe de rasp in een schone pot. Giet er dan kokend hete azijn op.

Een Mierikswortel mayonaise maak je met 1 ei, sap van een halve limoen, 250 ml olijfolie, de Mierikswortelrasp en wat zout. Met de staafmixer is deze mayonaise heel snel klaar (zet de mixer op de bodem van de kom, zet hem aan en trek hem rustig omhoog en de mayonaise is klaar).

Bewaren 

De hele wortels kunnen een tijd bewaard worden op een donkere, vochtige plek. Inkuilen in zand kan ook. Ook diepvriezen is mogelijk. De wortel wordt daar wel zachter door, maar als je deze raspt als de wortel nog diepgevroren is dan is dat geen probleem.

Recepten 

Aantal eenvoudige recepten

Een hele pagina met recepten

Gezonde seizoensgroente: nieuw-zeelandse spinazie

Makkelijk te kweken

De nieuw-zeelandse spinazie is een makkelijke groente om zelf te kweken. De plant kan in de tuin, maar kan ook in potten of bakken, als je er maar rekening mee houdt dat de plant zijwaarts groeit en flink wat ruimte in kan nemen.

Nieuw-zeelandse spinazie hoort niet bij de spinazie familie, maar bij de ijskruiden familie. Het heeft veel dikker blad dan spinazie. De naam duidt op de eetwijze – die is gelijk aan spinazie. De plant groeit in echter in de zomer, een seizoen dat voor de gewone spinazie te warm is. Het wordt dan ook wel zomerspinazie genoemd. De plant vindt zijn oorsprong in Nieuw-Zeeland, maar kon zich dankzij de harde zaden die dagen in zee kunnen overleven en via zeeschepen verder verspreiden. In Nederland is de groente (nog) niet zo bekend.

Waarom is het een makkelijke groente? De plant is sterk (er zijn geen gekweekte soorten – de plant is nog ‘origineel’) en heeft geen last van plagen. Zelfs slakken houden er niet van. In het begin groeit de plant langzaam, maar als het opwarmt zet de plant een groeispurt in. Van een plant kun je wel van juli – oktober oogsten! Je kunt er scheuten afhalen, en de plant groeit verder. Ook als de plant zaad gaat vormen blijven de bladeren eetbaar.  Hoe warmer, hoe beter deze zomerspinazie het doet.

Een gezonde groente

Het is een gezonde bladgroente, met veel vitamine C, met vitamine A en diverse B en mineralen als kalium, calcium en natrium. Vanwege een geringe hoeveelheid oxaalzuur is het beter het blad even te koken of te blancheren.  Verder bevat de groente veel water, vezels en weinig calorieën.

De smaak is redelijk neutraal, iets zoet. Het blad heeft een lekkere beet bij ca. 10 minuten koken. Alleen het blad en de topjes worden gebruikt – de steel is niet lekker en de zaden zijn niet eetbaar.

Het eenvoudigst is om het blad na wassen in een beetje olie te bakken, zo’n 10 minuten. Het blad slinkt. Het is lekker om er een uitje en/of tomaatje door te doen, en eventueel te kruiden met zeezout en/of een mespuntje cayennepeper. Reken op zo’n 200 gram per persoon.

Seizoensgroente

Zoals gezegd is het een echte zomerspinazie. Je kunt maanden genieten van deze plant in je tuin of bak door er steeds een maaltje van te plukken. Groente eten die lokaal en in de volle grond of in bak gekweekt is, waarbij dus geen vervoerskosten en/of gebruik van energie nodig zijn, zijn beter voor het milieu. En, biologische gekweekt, zonder gebruik te maken van chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest, is gezonder voor onszelf. Omdat nieuw-zeelandse spinazie weinig last heeft van plagen zijn chemische bestrijdingsmiddelen niet nodig.

De plant kan niet tegen vorst, dus zodra de vorst inzet is het gedaan met deze groente.

nz spinazie

nieuw-zeelandse spinazie (links) in een verhoogde bak in de Hooghe Camp tuin, 19 oktober 2018. Door de warme zomer van dit jaar heeft de plant het enorm goed gedaan. Van deze planten is al meerdere keren geoogst.  Rechts staat een oost-indische kers. 

Meer lezen, met recepten? Zie:

Nieuw-Zeelandse spinazie – een makkelijke en lekkere groente in de eetbare tuin

 

 

Foto collages van de Hooghe Camp tuin

Op 17 oktober begon de dag mistig, waarna er een heerlijk zonnetje doorbrak. Het viel Marieke op hoeveel er nog in bloei stond deze dag in oktober, wat haar inspireerde om foto’s en foto collages te maken. Kijk en bewonder 

~ Clarie

collage-website-

Foto’s in het groot bekijken? Ga naar onze FB pagina EetbaarIJsselstein