Workshop ‘Zelf een kruidentuin(tje) maken’ – Zo 22 juli van 14-16 uur in de Historische Kruidentuin

ontwerp kruidenspiraal
Voorbeeld kruidenspiraal

Vind je het leuk om een eigen kruidentuin(tje) aan te leggen en kun je wel wat inspiratie gebruiken? Kom dan naar onze gratis workshop. Vrijwilligers van Eetbaar IJsselstein laten u dan kennis maken met een heel aantal interessante kruiden en eetbare bloemen.

Een kruidentuintje hoeft niet groot te zijn, want je hebt niet veel van kruiden nodig. Je kunt er bijvoorbeeld een kruidenspiraal, een kruidenwiel of een apothekerstuintje van maken. Of een aantal bakken met kruiden, of een hoekje in je tuin aan besteden.

De workshop is in de Historische Kruidentuin (bij Walkade 10 het trapje naar beneden). We gaan in de tuin op zoek naar de kruiden, waarbij u allerlei tips krijgt.  U krijgt keukenkruiden, geurkruiden en theekruiden te zien en ruiken.

Tot slot stelt u een kruidenbosje samen om mee te nemen naar huis.

Wanneer: 22 juli 2018, 14.00 – 16.00 uur
Wie: iedereen
Kosten: gratis
Aanmelden: info@eetbaarijsselstein.nl

 

Opening Kruidentuin 30 maart 2014 – Burgemeester onthult logo!

Activiteiten

Om 15:30 uur onthult de Burgemeester het logo van Eetbaar IJsselstein!
Nadat de Burgemeester de Speeltuin Kloosterplantsoen geopend heeft, brengt hij ook een bezoek aan de Historische Kruidentuin en zal hij ons logo onthullen en samen met een aantal aanwezige kinderen een bijzondere sleutel naar de kruidentuin brengen.
.

.

Hoeveel kruiden herken je?
In de kruidentuin staan heel veel kruiden, zoals keukenkruiden, geurkruiden en geneeskrachtige kruiden. Sommige kruiden zijn heel bekend zoals munt, rozemarijn en salie. We gebruiken deze kruiden nu nog veel in recepten. Andere kruiden zijn een beetje in vergetelheid geraakt, zoals de grote engelwortel, een heel veelzijdig kruid. Ook zullen er eetbare bloemen in de tuin te vinden zijn zoals rozen, oost-indische kers, goudsbloemen, kommerkruid en dergelijke. Natuurlijk staan er ook veel planten in waar de bijen dol op zijn. Na de opening zal Eetbaar IJsselstein elke vrijdagmiddag van 14:00 – 16:00 uur aanwezig zijn voor informatie en voor onderhoud van de tuin. Daarnaast zullen er nog extra tuindagen zijn om de tuin steeds mooier te maken – een paradijsje voor IJsselstein. Op Uit in IJsselstein vind je alle data.

Kruiden voor in de thee
Er zijn kruidenzakjes met kruiden uit de tuin in diverse melanges. Munt en citroenverbena zijn de bekendste kruiden voor thee.
.

Kruiden ruiken en proeven
Hoe ruiken en smaken de diverse kruiden eigenlijk? In de kruidentuin kunnen kinderen van alle leeftijden het ervaren. Van Museum IJsselstein hebben we ‘oude’ kruidendoosjes te leen.

.

Wie groeit de grootste zonnebloem?
Kinderen die langs komen kunnen een zakje zonnebloemzaad krijgen, om thuis de grootste zonnebloem te groeien. Natuurlijk een foto opsturen naar Eetbaar IJsselstein van je zonnebloem! De kweker van de grootste zonnebloem krijgt van ons een leuke prijs.
.

Speuren en puzzelen
Voor kinderen is er een speurtocht en er zijn raadsels om op te lossen. Wat weet jij van kruiden? Wat kun je er eigenlijk mee? Weet jij hoe een bloemetje van komkommerkruid smaakt of kun je dat al raden door de naam van dit kruid? Er is een speurtocht van speeltuin naar kruidentuin en een speurtocht van kruidentuin naar speeltuin.

.

bakbrommer2De Bakbrommer van Roos
Roos is er met haar bakbrommer en maakt samen met Florie heerlijke hapjes waar kruiden in verwerkt zijn, zoals honing-tijmsnoepjes. Kinderen mogen hun helpen om te hapjes klaar te maken die ze natuurlijk zelf op mogen eten.
.

Eetbaar IJsselstein informatie stand
Wil je weten wat Eetbaar IJsselstein nog meer doet? Misschien heb je wel zin om mee te doen met een van onze activiteiten? Of wil je iets weten over eetbare bloemen, moestuintjes of kruidenbakken? Of over de prachtige fruitboomgaarden van IJsselstein, de appel- en perenbomen in het openbaar groen?
.

Helpen de plantensleutel te maken voor de burgemeester
Wil jij een plantje poten in de plantensleutel en de burgemeester helpen de sleutel naar de kruidentuin te brengen?
.

Zaden voor voedsel
In deze tijden van overvloed, waar zoveel eten weggegooid wordt, wil Eetbaar IJsselstein het project van Zaden voor voedsel helpen door het inzamelen van zaden van tropische vruchten en klassieke groenten. Deze worden in Azië, Afrika en Zuid-Amerika gebruikt voor het telen van groente en fruit. Eetbaar IJsselstein zal als inzamelingspunt van de pitten gaan fungeren, te beginnen op 30 maart, tijdens de opening van de Kruidentuin. Dus: spaar je zaden en neem ze op 30 maart mee naar de kruidentuin!
Lees hier welke zaden bruikbaar zijn
.

JOGG is aanwezig met een leuke activiteit

JOGG, Jongeren Op Gezond Gewicht, mag natuurlijk niet ontbreken tijdens de opening van de kruidentuin. JOGG maakt kinderen (en hun ouders) bewust van gezonde voeding en gezonde beweging. En een moestuin en kruidentuin geeft allebei: gezonder dan lokale en verse groenten en kruiden kan niet, en terwijl je bezig bent in je tuintje heb je heerlijk beweging in de buitenlucht. Bovendien is samen tuinieren leuk!

.

Mini kruidenpotjes met rozemarijn of munt
Alle bezoekers van de kruidentuin krijgen vandaag een mini kruidenpotje met rozemarijn of munt zaden mee. Twee heerlijke keukenkruiden – verse kruiden in de keuken is het lekkerste.  Met dank aan Linda op Locatie. Zolang de voorraad strekt!
.

Groene boeken in de bibliotheek

De bibliotheek (Overtoom 7) heeft in de week van 22 – 29 maart speciaal een stand ingericht met allerlei prachtige groene boeken, zoals kruidenboeken, moestuinboeken, boeken over het inrichten van een voedseltuin, koken met verse groente en kruiden en nog veel meer. Een prima manier om de smaak van tuinieren te pakken te krijgen! (Op zondag is de bibliotheek gesloten)

Geslaagd overleg herinrichting Kruidentuin Vestingsplantsoen

Met zeven deelnemers van Eetbaar IJsselstein zaten we 7 februari om de tafel bij Florie thuis, om te brainstormen over de herinrichting van de Kruidentuin in het Vestingsplantsoen. We willen er een Historische Kruidentuin (met een knipoog) van maken en de tuin weer op laten bloeien.

We hebben besloten om de vakken wat toegankelijker te maken voor onderhoud door de ronde kanten van de buxushagen iets te gaan verlagen, wat het instappen makkelijker maakt. Ook gaan we paadjes maken van stapstenen zodat we straks goed bij alle kruiden kunnen.

Met z’n allen hebben we een lange lijst van kruiden gemaakt die we graag in de kruidentuin willen hebben. De volgende stap is om te inventariseren waar we al zaden, stekjes of planten van hebben, en wat nog aangekocht moet worden.

De komende periode gaan we aan de slag in de kruidentuin om onze plannen te realiseren.

Op de foto van links naar rechts: Liseth, Florie, Ivon, Henriette, Elisa en Clarie. Quina heeft de foto gemaakt en staat er niet op.
Op de foto van links naar rechts: Liseth, Florie, Ivon, Henriette, Elisa en Clarie. Quina heeft de foto gemaakt en staat er niet op.

3 – Project NLdoet op zaterdag 22 maart 2014 in kruidentuin Vestingsplantsoen

Op zaterdag 22 maart van 13:00 – 16:00 uur doet Eetbaar IJsselstein mee met NLdoet!

Tijdens de middag gaan we aan de slag in de Historische Kruidentuin in het Vestingsplantsoen om deze in orde te maken voor de opening op zondag 30 maart.

Zie de beschrijving op NLdoet

Je kunt je nog aanmelden om mee te doen via de NLdoet website!

Huidige stand van zaken

Tijdens de Eetbaar IJsselstein bijeenkomst van 27 januari 2014 is dit project gepresenteerd, zie Projectvoorstel

Deelnemers

  • Clarie van de Langenberg
  • Ben Schuurman
  • Liseth Oosterbroek
  • Jolien Ashton
  • Marianne Dolman
  • Quina Paz Fonseca
  • Els van Barneveld
  • Mariken Hornmann
  • Ria Delpeut

2 – Project Opening Historische Kruidentuin op zondag 30 maart 2014

engelwortel-logoOp zondag 30 maart, van 13:00 – 16:00 uur is er een officiële opening van de Historische Kruidentuin, in samenwerking met de Speeltuin Kloosterplantsoen en MIJ – Museum IJsselstein (Walkade 2-4).

Activiteiten

  • Wie groeit de grootste zonnebloem?
    Kinderen die langs komen kunnen een zakje zonnebloemzaad krijgen, om thuis de grootste zonnebloem te groeien. Natuurlijk een foto opsturen naar Eetbaar IJsselstein van je zonnebloem! De kweker van de grootste zonnebloem krijgt van ons een leuke prijs.
  • Om 15:30 uur onthult de Burgemeester het logo van Eetbaar IJsselstein!
    Nadat de Burgemeester de Speeltuin Kloosterplantsoen geopend heeft, brengt hij ook een bezoek aan de Historische Kruidentuin en zal hij ons logo onthullen en samen met een aantal aanwezige kinderen een bijzondere sleutel naar de kruidentuin brengen.
  • Kruiden voor in de thee
    Er zijn kruidenzakjes met kruiden uit de tuin in diverse melanges.
  • Kruiden ruiken en proeven
    Hoe ruiken en smaken de diverse kruiden eigenlijk? In de kruidentuin kunnen kinderen van alle leeftijden het ervaren.
  • De Bakbrommer van Roos
    Roos is er met haar bakbrommer en maakt samen met Florie heerlijke hapjes waar kruiden in verwerkt zijn, zoals honing-tijmsnoepjes.
  • Speuren en puzzelen
    Voor kinderen is er een speurtocht en er zijn raadsels om op te lossen. Wat weet jij van kruiden? Wat kun je er eigenlijk mee? Weet jij hoe een bloemetje van komkommerkruid smaakt of kun je dat al raden door de naam van dit kruid?
  • Eetbaar IJsselstein informatie stand
    Wil je weten wat Eetbaar IJsselstein nog meer doet? Misschien heb je wel zin om mee te doen met een van onze activiteiten? Of wil je iets weten over eetbare bloemen, moestuintjes of kruidenbakken? Of over de prachtige fruitboomgaarden van IJsselstein, de appelbomen in het openbaar groen?
  • Helpen de plantensleutel te maken voor de burgemeester
    Wil jij een plantje poten in de plantensleutel?
  • Zaden voor voedsel
    In deze tijden van overvloed, waar zoveel eten weggegooid wordt, wil Eetbaar IJsselstein het project van Zaden voor voedsel helpen door het inzamelen van zaden van tropische vruchten en klassieke groenten. Deze worden in Azië, Afrika en Zuid-Amerika gebruikt voor het telen van groente en fruit. Eetbaar IJsselstein zal als inzamelingspunt van de pitten gaan fungeren, te beginnen op 30 maart, tijdens de opening van de Kruidentuin. Dus: spaar je zaden en neem ze op 30 maart mee naar de kruidentuin!
    Lees hier welke zaden bruikbaar zijn

  • Mini kruidenpotjes met rozemarijn of munt
    Alle bezoekers van de kruidentuin krijgen vandaag een mini kruidenpotje met rozemarijn of munt zaden mee. Twee heerlijke keukenkruiden – verse kruiden in de keuken is het lekkerste.  Zolang de voorraad strekt!
     
  • Groene boeken in de bibliotheek
    De bibliotheek (Overtoom 7) heeft in de week van 22 – 29 maart speciaal een stand ingericht met allerlei prachtige groene boeken, zoals kruidenboeken, moestuinboeken, boeken over het inrichten van een voedseltuin, koken met verse groente en kruiden en nog veel meer. Een prima manier om de smaak van tuinieren te pakken te krijgen! (Op zondag is de bibliotheek gesloten)

Meedoen

Wil je meedoen met het bedenken van activiteiten en/of op de dag zelf meehelpen? Laat het ons weten via het contactformulier en we nemen snel contact met je op:

Huidige stand van zaken

Op de Eetbaar IJsselstein bijeenkomst van 27 januari is dit voorstel gepresenteerd zie Projectvoorstel

Op woensdag 19 februari hebben Clarie en Gerrie overleg met Museum IJsselstein over samenwerking op 30 maart.

Op vrijdag 21 februari hebben Gerrie, Florie, Quina, Roos en Clarie overleg over de organisatie van 30 maart.

Op dinsdag 18 maart is er een overleg bij Florie thuis, om 20:00 uur.

Deelnemers project Opening Kruidentuin 30 maart:

  • Clarie van de Langenberg (projectleider)
  • Roos de Ridder van Ervaar Kers
  • Gerrie Evers (zorgt voor samenhang met Historische Speeltuin)
  • Florie van Oss
  • Quina Paz Fonseca
  • Henriette Das

Grote engelwortel

Grote engelwortel (Angelica archangelica) is een twee- tot meerjarig kruid, een inheemse plant.  Het is een aromatische, geneeskrachtige plant met grote bolvormige, groenachtig- witte bloemschermen. De stengels zijn hol. De bloemen trekken heel veel insecten aan. Op een zonnige standplaats met lichte schaduw gedijt de plant goed, zeker als de grond vochtig en voedzaam is, liefst licht zuur.  Grote engelwortel kan tot 2 meter hoog worden en is daarmee een imposante plant in de tuin. Het is een sterke plant die geen speciale verzorging nodig heeft. De plant is goed bestand tegen de kou. (De gewone engelwortel, Angelica sylvestris) is een verwante soort die wel in het wild wordt aangetroffen. Medicinaal is hij minder krachtig.)

Vermeerderen

De plant is makkelijk te kweken door scheuren, uitplanten of zaaien.

Vanaf maart kan Grote engelwortel gezaaid worden.  Als je zelf zaad oogst, kun je dit het beste direct weer uitzaaien, in de herfst, of anders in het vroege voorjaar. De kiemkracht van het zaad loopt snel terug. Verplant de zaailingen als ze nog klein zijn, anders is het resultaat minder goed.

Na de bloei sterft de plant af. Als je de bloemen verwijdert vlak voordat ze rijp zijn, dan gaat de plant nog een jaar. mee. 

Oogsten

Grote engelwortel bloeit in juni-juli, dat is ook de tijd om de stengels te plukken, hoewel dat ook in april en mei kan. Het blad kun je in mei of juni oogsten.  Oogst van de wortels kan in de herfst van het tweede jaar. De wortels kunnen het beste droog op een beetje warme plaats, in blikken, bewaard worden. In gedroogde vorm behouden wortel en blad jarenlang hun geneeskracht en kun je er kruidenthee of een aftreksel van maken.

Tips voor gebruik:

In de keuken:

  • Dit kruid is zoeter dan de meeste kruiden en heeft vele toepassingen in de keuken. Het wordt wel het belangrijkste keukenkruid genoemd.
  • Alle delen van de plant kunnen gebruikt worden vanwege hun geur.
  • De jonge stengels kunnen als groenten gebruikt worden.
  • Engelse gewoonte: vlees zoeten met engelwortel
  • Engelse gewoonte: gesuikerde groene stengels ter versiering op een cake of toetje leggen
  • Met rabarber meekoken waardoor de zurige smaak opgeheven wordt en er een lekker bijsmaakje ontstaat
  • Rauw zijn de stengels ook erg lekker
  • Bladeren kun je als selderij eten
  • In sommige landen worden de wortels als groente gegeten
  • De zaadjes kun je voor de geur (in bijvoorbeeld geurzakjes) of de smaak gebruiken
  • Het zaad wordt in de drankindustrie gebruikt om likeur smaak te geven, zoals Chartreuse. Ook de parfumindustrie past het toe.

Geneeskrachtig:

  • Engelwortel is stimulerend en goed voor de spijsvertering. Ze voorkomt gasvorming in de darmen en werkt tegen oprispingen en winderigheid.
  • Als kruidenthee is het een uitstekend krampwerend middel.
  • Werkt slijmoplossend.
  • Engelwortelolie wordt als massagevloeistof tegen reumatiek gebruikt.

 

Recepten

Aftreksel

20 gram gemalen wortel of 15 gram zaad overgieten met 1 liter kokend water. Hier maximaal 1 kopje per dag van drinken vanwege de sterk stimulerende werking.

 

 

Groot kaasjeskruid

 

Groot kaasjeskruid (Malva sylvestris) is een geurkruid en een geneeskrachtig kruid met verzachtende, helende eigenschappen. Het is een inheemse plant. Het is een sterk uitgroeiende, vertakte plant met grote donkerviolette bloemen. De zaaddoosjes lijken op kaasjes waarin de schijfvormige zaden plat tegen elkaar in een ronding zitten. De plant kan 100 cm hoog worden.  De plant is eenjarig. De plant vraagt zonnig-lichte schaduw en losse, voedzame grond. Ook houdt de plant van vochtige, stikstofrijke grond.

Het is een bijenplant. Word gebruikt als snijplant.

Vermeerderen

Groot kaasjeskruid kan in maart binnen voorgezaaid worden en in april ter plaatse. De plant kan makkelijk van zaad worden gekweekt.

Oogsten

De bloeitijd is van juni – september. Oogsten van bladeren en planten kan het beste in juni, voor de plant in volle bloei staat. Deze snel laten drogen in de schaduw, dan blijft de kleur van de bloemen behouden. Bij terugsnijden van de plant in juni kan een 2e keer geoogst worden in september.

Tips voor gebruik:

In de keuken

  • De plant kan worden gekookt en gebruikt als groente.

Medicinaal

  • De bladeren en bloemen werden vroeger gebruikt in kompressen op wonden.
  • Een aftreksel van bladeren en bloemen werd gedronken tegen hoest.

Lees meer over eetbare bloemen