Foto collages van de Hooghe Camp tuin

Op 17 oktober begon de dag mistig, waarna er een heerlijk zonnetje doorbrak. Het viel Marieke op hoeveel er nog in bloei stond deze dag in oktober, wat haar inspireerde om foto’s en foto collages te maken. Kijk en bewonder 

~ Clarie

collage-website-

Foto’s in het groot bekijken? Ga naar onze FB pagina EetbaarIJsselstein

Een recept voor Brandnetelgier, ofwel natuurlijke mest voor groenten

Brandnetelgier

Plaats een groot vat op een zonnige plek. Vul de bak voor twee derde met verse, kleingesneden brandnetels. Giet er dan regenwater of verschraald water uit de regenton overheen. Zorg dat alles bedekt is. Laat tot de rand van de bak ongeveer 10 tot 20 cm vrij, omdat het aftreksel de eerste dagen gaat schuimen. Leg tot slot een stuk fijn gaas over de bak, zodat er geen vogels of kleine dieren in kunnen vallen en verdrinken. Doe, omdat een aftreksel minder aangenaam ruikt, meteen ook een paar druppels valeriaanextract of een handje gesteente =meel in het aftreksel. Beide stoffen binden de stank van gistend aftreksel. Roer eenmaal per dag het water en de planten stevig om met een stok. Zo komt er steeds weer zuurstof in het omzettingsproces. Naargelang het weer is de gisting na 10 tot 20 dagen gebeurd. Het aftreksel is dan ‘tot rust’ gekomen. Verdun het aftreksel voor gebruik met water 1:10.
Dit is mest voor groenten (met uitzondering van bonen, erwten, knoflook en uien)
Voor vaste planten, zomerbloemen, rozen, bessenstruiken en fruitbomen.

Dit bevat vooral stikstof dat de groei van planten stimuleert. Het is ook rijk aan andere waardevolle stoffen.
Met dit recept kan ook een aftreksel van heermoes of andere kruiden worden gemaakt.

Het recept komt uit het boek “Basishandboek voor de biologische moestuin” van Marie-Luise Kreuter.

Ingezonden door Karin S. 

 

Eetbaar IJsselstein bezoekt Makeblijde voedselbos in Houten

Makeblijde is een prachtige locatie met een architectonisch gebouw dat in een groen architectuurpark ligt. Website: www.makeblijde.nl  En nu wordt er ook een voedselbos aangelegd dat 1 hectare groot wordt en uit diverse zones zal bestaan. In elk stuk wordt weer iets anders aangelegd, afhankelijk van de ligging ten opzichte van zonlicht, wind en omgeving.

Het gaat mooi samen, want in Makeblijde bereiden ze graag eten en drinken dat verse ingredienten heeft. Zo worden er eigen verse sappen geschonken en bijzondere gerechten geserveerd. Het voedselbos zal een keur aan bijzondere vruchten, noten, eetbare bloemen en groenten gaan opleveren.

Het voedselbos wordt aangelegd door Food Forestry Netherlands, onder leiding van Wouter van Eck en Xavier San Giorgi. Zij hebben er al uitgebreide ervaring mee, zoals bijvoorbeeld de aanleg van voedselbos Kralingen in Rotterdam en in Ubbergen bij Nijmegen. Website: www.foodforestry.nl en email: voedselbossen@gmail.com

Op zaterdag 25 januari organiseerde Food Forestry een rondleiding door het voedselbos en wie wilde kon daarna meegenieten van een lunch en meehelpen met houtsnippers verspreiden op diverse plekken in het voedselbos. Quina en Clarie waren erbij.

Er is veel belangstelling voor de rondleiding

Tijdens de rondleiding blijkt dat Wouter en Xavier weten waar ze het over hebben. Enthousiast en deskundig vertellen ze over de nieuwe aanleg en krijgen we veel te horen over de nog jonge aanplant die ze combineren met bijvoorbeeld oude kersenbomen die op het terrein staan. Daarbij kiezen ze voor bijzondere rassen – zo willen ze laten zien dat je behalve kruisbessen, rode, witte en blauwe bessen nog heel veel meer bessenstruiken hebt die goed bruikbaar zijn. Soms wat zuurder, maar de bessen bijvoorbeeld van de Japanse kwee kun je goed als aanvulling gebruiken in een zoete jam om deze meer frisheid te geven. Er staan meerder bomen uit China en Japan in het voedselbos die je zelden tegenkomt in Nederland. Er zijn bijvoorbeeld bomen bij met bladeren met aparte smaken waar in een aantal landen heerlijke recepten voor bestaan, terwijl wij er in Nederland nog nooit van gehoord hebben.

Wouter van Eck bij jonge aanplant

Er wordt ook geexperimenteerd in het voedselbos door bomen van dezelfde soort verschillende omstandigheden te bieden. Ook in dit bos ontbreekt het niet aan combinaties die gemaakt worden tussen bomen, struiken en bijvoorbeeld kruiden die elkaar versterken. Bijvoorbeeld een soort die stikstof produceert bij een soort die suiker produceert, wat ze van elkaar kunnen gebruiken.

Ook de bijenkorven ontbreken niet, voor de bestuiving en ook om de bijen te ondersteunen. Omdat hier straks heel gevarieerde planten, struiken en bomen groeien, ook in opeenvolgende bloeitijden, krijgt de bij een gevarieerd ‘menu’. Dat is toch anders dan 3 weken alleen dezelfde bloesem te kunnen bezoeken in monoculturen. Er wordt ook een heel bloemenveld aangelegd, met veel eetbare bloemen. Zoals de goudsbloem waar de blaadjes van gebruikt kunnen worden in salades, maar die ook medicinale eigenschappen heeft.

     

Kortom, voor Eetbaar IJsselstein een inspirerende rondleiding. We willen zeker nog een keer terugkomen in het voorjaar als de bloeitijd begonnen is. Dan kunnen we gelijk proeven hoe bladeren van de lindeboom smaken – die salade is ons al belooft door de dames die Makeblijde beheren. 

Groot kaasjeskruid

 

Groot kaasjeskruid (Malva sylvestris) is een geurkruid en een geneeskrachtig kruid met verzachtende, helende eigenschappen. Het is een inheemse plant. Het is een sterk uitgroeiende, vertakte plant met grote donkerviolette bloemen. De zaaddoosjes lijken op kaasjes waarin de schijfvormige zaden plat tegen elkaar in een ronding zitten. De plant kan 100 cm hoog worden.  De plant is eenjarig. De plant vraagt zonnig-lichte schaduw en losse, voedzame grond. Ook houdt de plant van vochtige, stikstofrijke grond.

Het is een bijenplant. Word gebruikt als snijplant.

Vermeerderen

Groot kaasjeskruid kan in maart binnen voorgezaaid worden en in april ter plaatse. De plant kan makkelijk van zaad worden gekweekt.

Oogsten

De bloeitijd is van juni – september. Oogsten van bladeren en planten kan het beste in juni, voor de plant in volle bloei staat. Deze snel laten drogen in de schaduw, dan blijft de kleur van de bloemen behouden. Bij terugsnijden van de plant in juni kan een 2e keer geoogst worden in september.

Tips voor gebruik:

In de keuken

  • De plant kan worden gekookt en gebruikt als groente.

Medicinaal

  • De bladeren en bloemen werden vroeger gebruikt in kompressen op wonden.
  • Een aftreksel van bladeren en bloemen werd gedronken tegen hoest.

Lees meer over eetbare bloemen

Capucijner

De capucijner is familie van de doperwt en peul en wordt ook wel velderwt genoemd. Een verse capucijner zit qua grootte tussen een tuinboon en doperwt in en is wat minder zoet dat de doperwt.

Capucijners in de dop lijken een beetje op doperwten in een peul, alleen is de peul bij de capucijner donkerpaars van kleur. De peulen worden ook wel Blauwschokkers genoemd. Deze kunnen tot 2 meter hoog worden. De bloemen zijn ook paars. De capucijners zelf zijn groen. Het is een eenjarige plant. De capucijner heeft weinig last van ziektes.

De capucijner kun je al vroeg in het voorjaar kweken:, langs gaas of andere steun. Soms is wat extra touw nodig voor meer steun. Later zaaien geeft minder opbrengst. Een zonnige plek is wenselijk.

capucijner
Het capucijner zaad (via Bolster, biologisch zaad) staat klaar, met een treetje om het zaad in te doen. Daar hoeven maar 12 zaadjes in, dus er is nog veel over om uit te zaaien.
Het zaad, 1 per potje. Nu nog een dun laagje aarde erover en dan op een lichte, koele plek zetten. Over een week of 2 zal het zaad ontkiemd zijn.
Het zaad, 1 per potje. Nu nog een dun laagje aarde erover en dan op een lichte, koele plek zetten. Over een week of 2 zal het zaad ontkiemd zijn.
Na 10 dagen zijn een aantal zaden al aardig ontkiemd...
Na 10 dagen zijn een aantal zaden al aardig ontkiemd…

diepte bij buiten zaaien: 3-4 cm
(in verband met muizen en vogels die op de zaden af komen)

afstand: 3 cm van elkaar – bij meerdere banen 150 cm tussenafstand nemen

voorzaaien: half – eind januari
(in onverwarmde kamer met licht. Laat de zaailingen bij koud weer wennen aan buiten)

zaaien onder glas: februari

buiten zaaien: maart – april
(eventueel beschermen met net)

oogst: juni – juli 

Bij het uitplanten is het handig om de hoofdwortel wat in te korten, zodat er meer zijwortels gevormd worden. Tot ca. 40 cm. hoogte heeft de capucijner wat bescherming nodig tegen muizen met een net. Op het moment van oogsten zijn de peulen populair bij vogels, ook dan kan een net nodig zijn.

Knoflook en ui zijn slechte buren voor de capucijner.

Oogsten 

Pluk de capucijners pas als de peulen dik en vol zijn. Ze zitten vrij vast aan de plant: je hebt 1 hand nodig om de plant vast te houden, en 1 hand om de peul van de plant af te trekken, anders beschadigt de plant. Je kunt de peulen er ook vanaf knippen.

Je kunt de capucijners een dag of 2 bewaren voor gebruik.Het doppen van de capucijners kun je het best op het laatste moment doen – dit geeft paarse handen. Na het doppen kun je ze ook invriezen.

Doordat de capucijner vrij vroeg in het seizoen geoogst wordt, kan er daarna weer iets anders op de vrijgekomen grond gezet worden.

Zaad winnen: oogst de peulen pas als ze helemaal dik zijn en dor en droog zijn geworden. Je trekt vervolgens de planten in hun geheel uit de grond en laat ze drogen. Na een paar weken kun je de capucijners uit de peulen oogsten en later als zaad gebruiken. Als je de zaden donker, droog en koel bewaard blijven ze ongeveer 3 jaar kiemkrachtig.

Capucijners bevatten veel Calcium, en ook IJzer en vitamine B.