EXTRA: tuinmiddag in Hooghe Camp tuin – zondag 4 sept van 12.30-14.30 uur

EXTRA: zondag 4 september is er tuinieren in de Hooghe Camp tuin van 12.30 – 14.30 uur.

Oogsten kan ook. Dit is gratis voor vrienden & vrijwilligers van Eetbaar IJsselstein, of je kunt een bosje of zakje van het een of ander kopen voor € 0,50 per stuk.

Wat is er te oogsten?

Groenten
=======

* snijbiet
* palmkool bladeren
* olijf-komkommer (kleine snack komkommer van 2 happen, die wat smaak betreft tussen komkommer en courgette in zit, erg lekker in ringetjes of in vier partjes in een salade)
* nieuw-zeelandsespinazie (is veel vleziger dan spinazie, is eigenlijk familie van ziltige planten. Lekker om de blaadjes te roerbakken in boter)
* rode sla
* tomaten, grote en kleine soorten
* augurken (om in te maken, niet rauw te eten)

Kruiden:
========
lavas, knoflook-bieslook, oregano-tijm, salie, rozemarijn, citruskruid, citroenmelisse, citroenverbena, bonenkruid

Eetbare bloemen:
===============
oost-indische kers, borage, teunisbloem, goudsbloem, groot kaasjeskruid

Zaden:
=======
stokroos (lichtroze en wit), nieuw-zeelandse spinazie, borage, goudsbloem, oost-indische kers, olijf-komkommer, afrikaantjes, weide bloemen

Stekjes
=======
aardbeien, hibiscus (van bloemen kun je kruidenthee zetten), pepermunt

Een leuk pasta recept met snijbiet:
http://www.snijbiet.nl/…/pasta-met-snijbiet-pruimen-en-haz…/

Wil je op de hoogte gehouden worden van de tuinmiddagen? Meld je aan voor de mailinglijst via info@eetbaarijsselstein.nl

MEXICO

Enthousiastie reacties op Kruiden educatie door Ivon Vrolijk in de Historische Kruidentuin

Afgelopen zondag, 5 oktober, was er een kruidenles met Ivon Vrolijk in de Historische Kruidentuin. Ivon heeft zelf al jaren een permacultuur tuin aan de Noord-IJsseldijk en kan veel vertellen over de kruiden, hoe je ze behandelt en hun toepassingen. Zo zijn we weer nieuwe dingen te weten gekomen over allerlei planten in de tuin, zoals de teunisbloem, het boerenwormkruid, de guldenroede, de pompoen, de salie, de kardoen, de cirtroenverbena enzovoorts. Leuk was ook de onderlinge uitwisseling, want ook de bezoekers zijn ervaren tuiniers. Met: Ria Mocking, Clarie van de Langenberg, Carola Ruijsch van Dugteren en Raymond, Anja Alsemgeest en Welmoed Osinga. Later kwam Andries Wallinga nog langs met druivenstekken uit eigen tuin. Ook anderen hadden een aantal stekken en plantjes meegenomen.

Op de foto laat Ivon ons zien wat een goede manier is om bijvoorbeeld de citroenverbena te stekken en heeft ze ons veel tips gegeven over het laten overwinteren van planten. Zo is het bijvoorbeeld voor veel planten goed ze te laten staan en niet te veel te kortwieken, zodat ze een grotere kans hebben in de winter. Na het stekken hebben een aantal nog zaad gewonnen van boerenwormkruid en andere planten, en zijn de rijpe pompoenen en bosaardbeiplantjes meegenomen. Ook hebben we natuurlijk een kopje kruidenthee gedronken.

Het was een informatieve en gezellige leer- en doemiddag in de kruidentuin – leuk ook om dit te midden van de planten en bloemen te doen op zo’n mooie plek. Enthousiast werd Ivon bedankt voor haar heldere uitleg. Ze heeft al gezegd dat ze volgend voorjaar terug komt voor meer!

 

fotografie-ton-willemse
Fotografie Ton Willemse

2 – Project Opening Historische Kruidentuin op zondag 30 maart 2014

engelwortel-logoOp zondag 30 maart, van 13:00 – 16:00 uur is er een officiële opening van de Historische Kruidentuin, in samenwerking met de Speeltuin Kloosterplantsoen en MIJ – Museum IJsselstein (Walkade 2-4).

Activiteiten

  • Wie groeit de grootste zonnebloem?
    Kinderen die langs komen kunnen een zakje zonnebloemzaad krijgen, om thuis de grootste zonnebloem te groeien. Natuurlijk een foto opsturen naar Eetbaar IJsselstein van je zonnebloem! De kweker van de grootste zonnebloem krijgt van ons een leuke prijs.
  • Om 15:30 uur onthult de Burgemeester het logo van Eetbaar IJsselstein!
    Nadat de Burgemeester de Speeltuin Kloosterplantsoen geopend heeft, brengt hij ook een bezoek aan de Historische Kruidentuin en zal hij ons logo onthullen en samen met een aantal aanwezige kinderen een bijzondere sleutel naar de kruidentuin brengen.
  • Kruiden voor in de thee
    Er zijn kruidenzakjes met kruiden uit de tuin in diverse melanges.
  • Kruiden ruiken en proeven
    Hoe ruiken en smaken de diverse kruiden eigenlijk? In de kruidentuin kunnen kinderen van alle leeftijden het ervaren.
  • De Bakbrommer van Roos
    Roos is er met haar bakbrommer en maakt samen met Florie heerlijke hapjes waar kruiden in verwerkt zijn, zoals honing-tijmsnoepjes.
  • Speuren en puzzelen
    Voor kinderen is er een speurtocht en er zijn raadsels om op te lossen. Wat weet jij van kruiden? Wat kun je er eigenlijk mee? Weet jij hoe een bloemetje van komkommerkruid smaakt of kun je dat al raden door de naam van dit kruid?
  • Eetbaar IJsselstein informatie stand
    Wil je weten wat Eetbaar IJsselstein nog meer doet? Misschien heb je wel zin om mee te doen met een van onze activiteiten? Of wil je iets weten over eetbare bloemen, moestuintjes of kruidenbakken? Of over de prachtige fruitboomgaarden van IJsselstein, de appelbomen in het openbaar groen?
  • Helpen de plantensleutel te maken voor de burgemeester
    Wil jij een plantje poten in de plantensleutel?
  • Zaden voor voedsel
    In deze tijden van overvloed, waar zoveel eten weggegooid wordt, wil Eetbaar IJsselstein het project van Zaden voor voedsel helpen door het inzamelen van zaden van tropische vruchten en klassieke groenten. Deze worden in Azië, Afrika en Zuid-Amerika gebruikt voor het telen van groente en fruit. Eetbaar IJsselstein zal als inzamelingspunt van de pitten gaan fungeren, te beginnen op 30 maart, tijdens de opening van de Kruidentuin. Dus: spaar je zaden en neem ze op 30 maart mee naar de kruidentuin!
    Lees hier welke zaden bruikbaar zijn

  • Mini kruidenpotjes met rozemarijn of munt
    Alle bezoekers van de kruidentuin krijgen vandaag een mini kruidenpotje met rozemarijn of munt zaden mee. Twee heerlijke keukenkruiden – verse kruiden in de keuken is het lekkerste.  Zolang de voorraad strekt!
     
  • Groene boeken in de bibliotheek
    De bibliotheek (Overtoom 7) heeft in de week van 22 – 29 maart speciaal een stand ingericht met allerlei prachtige groene boeken, zoals kruidenboeken, moestuinboeken, boeken over het inrichten van een voedseltuin, koken met verse groente en kruiden en nog veel meer. Een prima manier om de smaak van tuinieren te pakken te krijgen! (Op zondag is de bibliotheek gesloten)

Meedoen

Wil je meedoen met het bedenken van activiteiten en/of op de dag zelf meehelpen? Laat het ons weten via het contactformulier en we nemen snel contact met je op:

Huidige stand van zaken

Op de Eetbaar IJsselstein bijeenkomst van 27 januari is dit voorstel gepresenteerd zie Projectvoorstel

Op woensdag 19 februari hebben Clarie en Gerrie overleg met Museum IJsselstein over samenwerking op 30 maart.

Op vrijdag 21 februari hebben Gerrie, Florie, Quina, Roos en Clarie overleg over de organisatie van 30 maart.

Op dinsdag 18 maart is er een overleg bij Florie thuis, om 20:00 uur.

Deelnemers project Opening Kruidentuin 30 maart:

  • Clarie van de Langenberg (projectleider)
  • Roos de Ridder van Ervaar Kers
  • Gerrie Evers (zorgt voor samenhang met Historische Speeltuin)
  • Florie van Oss
  • Quina Paz Fonseca
  • Henriette Das

Tuinmelde (Rode)

De Rode Tuinmelde is een opvallende eetbare sierplant in elke tuin vanwege de dieprode kleur die de plant krijgt. Dit geeft een mooi accent tussen het groen. Deze inheemse plant zaait zichzelf, net als veel inheemse planten, gemakkelijk uit. Dat is niet zo erg, want hij is ook makkelijk te verwijderen. Het is wel handig de plant weg te halen zodra de zaden rijp worden. De plant is tegen die tijd ook minder mooi.

Tuinmelde (Atriplex hortensis var. rubra) (ook wel melde genoemd) groeit overal en vraagt niet veel bemesting, is sterk  en wordt 150 cm hoog. De plant is eenjarig. Wordt ook wel als sierplant gebruikt. De plant gedijt in koude en humusrijke, niet-kalkhoudende grond. Zij kan niet goed tegen warmte of droogte. De plant schiet uit als zij te weinig water krijgt. Een laagje mulch rond de plant en goed schoffelen is aan te raden. Af en toe de uiteinden toppen geeft dikkere stelen. Wisselteelt is belangrijk: pas na 3-4 jaar weer op dezelfde plaats zetten. Er bestaat ook blonde tuinmelde, gewone tuinmelde (groen), magenta melde (ook wel boomspinazie genoemd) en Brave Hendrik is verwant aan de tuinmelde.

Gunstige buren

aardappel, koolsoorten, radijs, tomaten

Vermeerderen

Vanaf maart kun je Tuinmelde buiten zaaien, op rijen van 30 cm. van elkaar. Vanaf half februari binnen voorzaaien. Bedek de zaden slechts met 1 cm aarde en druk die vervolgens goed aan. Dun de zaailingen uit tot op 30 cm, wanneer ze 4-5 bladeren hebben.

Om steeds jong blad te oogsten moet je vaker achter elkaar zaaien. (De plant schiet snel uit.)

 

Oogsten

Tuinmelde is al 4 weken na de zaai te oogsten. Je kunt tot oktober oogsten. Je kunt de bladeren van de steel plukken. Als je te veel planten hebt, kun je ook de hele plant afsnijden als zij 20 cm hoog is en daarvan alle bladeren oogsten.

Je kunt ook zaad oogsten door enkele stengels te laten staan om in bloei te laten komen. Laat de zaden rijpen. Snijd daarna de stelen af en laat de stelen op een beschutte plek drogen.

Tips voor gebruik:

In de keuken

  • de bladeren verleppen snel en moeten dus zo snel mogelijk na het plukken gebruikt worden
  • het blad van Tuinmelde kan gegeten worden als spinazie
  • jonge bladeren kunnen rauw gebruikt worden in een salade
  • de bladeren worden vaak gemend met de bladeren van zuring om het zure daarvan te compenseren

Medicinaal

  • laxerend
  • vitaliserend
  • een papje van de bladeren werkt verzachtend op insectenbeten
  • kompres tegen een jichtaanval: bladeren opgewarmd met azijn, honing en zout

 

 

Grote engelwortel

Grote engelwortel (Angelica archangelica) is een twee- tot meerjarig kruid, een inheemse plant.  Het is een aromatische, geneeskrachtige plant met grote bolvormige, groenachtig- witte bloemschermen. De stengels zijn hol. De bloemen trekken heel veel insecten aan. Op een zonnige standplaats met lichte schaduw gedijt de plant goed, zeker als de grond vochtig en voedzaam is, liefst licht zuur.  Grote engelwortel kan tot 2 meter hoog worden en is daarmee een imposante plant in de tuin. Het is een sterke plant die geen speciale verzorging nodig heeft. De plant is goed bestand tegen de kou. (De gewone engelwortel, Angelica sylvestris) is een verwante soort die wel in het wild wordt aangetroffen. Medicinaal is hij minder krachtig.)

Vermeerderen

De plant is makkelijk te kweken door scheuren, uitplanten of zaaien.

Vanaf maart kan Grote engelwortel gezaaid worden.  Als je zelf zaad oogst, kun je dit het beste direct weer uitzaaien, in de herfst, of anders in het vroege voorjaar. De kiemkracht van het zaad loopt snel terug. Verplant de zaailingen als ze nog klein zijn, anders is het resultaat minder goed.

Na de bloei sterft de plant af. Als je de bloemen verwijdert vlak voordat ze rijp zijn, dan gaat de plant nog een jaar. mee. 

Oogsten

Grote engelwortel bloeit in juni-juli, dat is ook de tijd om de stengels te plukken, hoewel dat ook in april en mei kan. Het blad kun je in mei of juni oogsten.  Oogst van de wortels kan in de herfst van het tweede jaar. De wortels kunnen het beste droog op een beetje warme plaats, in blikken, bewaard worden. In gedroogde vorm behouden wortel en blad jarenlang hun geneeskracht en kun je er kruidenthee of een aftreksel van maken.

Tips voor gebruik:

In de keuken:

  • Dit kruid is zoeter dan de meeste kruiden en heeft vele toepassingen in de keuken. Het wordt wel het belangrijkste keukenkruid genoemd.
  • Alle delen van de plant kunnen gebruikt worden vanwege hun geur.
  • De jonge stengels kunnen als groenten gebruikt worden.
  • Engelse gewoonte: vlees zoeten met engelwortel
  • Engelse gewoonte: gesuikerde groene stengels ter versiering op een cake of toetje leggen
  • Met rabarber meekoken waardoor de zurige smaak opgeheven wordt en er een lekker bijsmaakje ontstaat
  • Rauw zijn de stengels ook erg lekker
  • Bladeren kun je als selderij eten
  • In sommige landen worden de wortels als groente gegeten
  • De zaadjes kun je voor de geur (in bijvoorbeeld geurzakjes) of de smaak gebruiken
  • Het zaad wordt in de drankindustrie gebruikt om likeur smaak te geven, zoals Chartreuse. Ook de parfumindustrie past het toe.

Geneeskrachtig:

  • Engelwortel is stimulerend en goed voor de spijsvertering. Ze voorkomt gasvorming in de darmen en werkt tegen oprispingen en winderigheid.
  • Als kruidenthee is het een uitstekend krampwerend middel.
  • Werkt slijmoplossend.
  • Engelwortelolie wordt als massagevloeistof tegen reumatiek gebruikt.

 

Recepten

Aftreksel

20 gram gemalen wortel of 15 gram zaad overgieten met 1 liter kokend water. Hier maximaal 1 kopje per dag van drinken vanwege de sterk stimulerende werking.