Eetbare bloemen plukken voor bloemenkruidenboter

Met eetbare bloemen in de tuin kun je een heleboel doen. Bijvoorbeeld bloemenkruidboter maken, of chocola met rozen, kokoslimoensoep met eetbare bloemen of je kunt eetbare bloemen doen op taart, toastjes of salade.

Eetbare bloemen kun je kweken in tuin of potten. Gebruik liever geen bloemen uit een bloemenwinkel, want deze zijn bespoten met gif om ze verser te laten ogen. Je kunt wel bloemen uit eetbare tuinen gebruiken waar biologisch getuinierd wordt, zoals in de wijktuinen in IJsselstein. Weet welke bloemen je eet – niet alle bloemen zijn eetbaar, er zijn zelfs giftige bloemen.

Van de meeste bloemen kun je alleen de bloemblaadjes gebruiken, die je uit de bloem trekt. Bloemen die je in zijn geheel kunt eten zijn bijvoorbeeld het viooltje, oost-indische kers, teunisbloem en komkommerkruid bloemetjes. Bloemetjes van kruiden zijn ook eetbaar.

Voorbeelden van een aantal eetbare bloemen:

Bloemenkruidenboter

Wat vind je van deze bloemenkruidenboter? De bloemen voegen vooral kleur toe – je wordt er al vrolijk van als je ernaar kijkt 😀

Recept:

  • half pakje grasboter/roomboter op kamertemperatuur
  • 1/2 eetl. fijngesneden peterselie
  • 1/2 eetl. fijngesneden bieslook
  • teentje knoflook (geperst)
  • 1 eetl. fijngesneden bloemblaadjes
  • peper & zout
  • voeg eventueel wat fijngesneden blad van citroen verbena toe, dit geeft een verfijnde citroensmaak aan de boter

Meng alles door elkaar.

Neem alleen onbespoten bloemen (dus niet uit een bloemenwinkel) en bloemen waarvan je zeker weet dat ze eetbaar zijn. In dit voorbeeld zijn gebruikt: oost-indische kers, goudsbloem, groot kaasjeskruid, stokroos, roos, verbena, geranium. Alle bloemen komen uit de Historische Kruidentuin of de Hooghe Camp tuin. Ook bloemen van komkommerkruid, chinese bieslook of rucola zijn te gebruiken.

De boter blijft dagenlang mooi in de koelkast, en ook een dag buiten de koelkast blijft de boter mooi.

bloemenkruidenboter

Daslook

daslook-IMG_5080
Daslook in bloei in het vroege voorjaar. Na de bloei verdwijnt de plant tot het volgende jaar. 

Beschermde plant

Al vroeg in het seizoen komt daslook op. In Nederland en België is het kruid beschermd en mag in het wild niet zomaar geplukt of uitgegraven worden. In Duitsland groeit het volop in het wild. In Nederland is het een inheemse plant. Duitsers trekken er in het voorjaar op uit om de eetbare daslookbladeren uit het bos te plukken. De naam Daslook kan afgeleid zijn van dassen, die in burchten in de grond leven en waar deze planten boven op kunnen groeien.

Eetbaar

Het blad van de plant is eetbaar en smaakt naar knoflook. Het voordeel is dat je zelf niet naar knoflook gaat ruiken als je het eet. Daslook hoort bij de uienfamilie. Je kunt het blad gebruiken in bijvoorbeeld salades en soepen. In soep is de combinatie met spinazie lekker. Daslook pesto is ook heel smakelijk, gecombineerd met amandelen (zonder vlies). In kruidenboter past daslook ook goed. Het blad is vooral vers lekker. Als de plant in bloei komt wordt de smaak minder sterk. De mooie witte bloemetjes smaken ook licht naar knoflook en zijn lekker en staan mooi gestrooid over een salade.

Goed voor de spijsvertering

Daslook is een zuiverend kruid, met name voor de lever (hierdoor ook werkzaam voor de huid) en de gal. Stimuleert de spijsvertering. Het is antiseptisch (ontsmettend) voor de darmen en harmoniseert de darmflora.

Goede bodembedekker

Slaat de plant eenmaal aan, dan breidt zij gemakkelijk uit. De zeldzame soort kan op de plekken waar ze staat enorme oppervlakken bedekken. (Daslook is te vinden op grote landgoederen en in bosrijke omgevingen). Een plant kan zo’n 6 jaar oud worden.

Daslook kan goed in de schaduw staan, maar verdraagt ook zon. Het vraagt een wat lossere grond. Het kan gekweekt worden met zaden of bolletjes.

Bloei

De bloei is van april-juli. Daarna sterft de plant af, maar ondergronds blijft de bol bewaard en het volgende voorjaar is ze er weer.  Bij het afsterven wordt de geur nog indringender. Je helpt de plant als je het afstervende blad niet opruimt. De bol haalt er tot het laatste moment voedsel uit.

Oogsten

Bij oogsten is het van belang zeker te weten dat het om daslook gaat. Het blad lijkt op het blad van lelietjes van dalen, maar deze laatsten zijn giftig. Het blad van daslook ruikt en smaakt echter duidelijk naar knoflook, dus het verschil is duidelijk. Daslook is alleen vers lekker.  De bloemetjes zijn ook eetbaar en smaken ook licht naar knoflook.

 

 

 

Kruid van de maand – Peterselie

Kruid van de Maand is een bijdrage van voedingsdeskundige Henriëtte Das uit IJsselstein. 

==========================================================================

PETERSELIE

 

Parsley, Sage, Rosemary and Thyme….

 

Een van mijn lievelingsliedjes; Scarborough Fair van Simon and Carfunkel

Eigenlijk had ik  niet met Salie moeten beginnen bij het kruidje van de maand in de vorige nieuwsbrief van Eetbaar IJsselstein, maar met de Peterselie..

Wie kent het niet? Peterselie, zo’n gewoon kruid, maar toch zo veelzijdig. Super gezond, smaakmaker bij uitstek. Vindbaar in de kruidentuin van Eetbaar IJsselstein..

Peterselie is familie van de schermbloemigen en is er in meerdere varianten. In Nederland is men meer bekend met de krul peterselie, Deze variant wordt ook veel gebruikt als garnering bij gerechten. De wortel hiervan is niet eetbaar.

Rond het Middellandse zee gebied is men meer bekend met de plat bladige soortt Deze  heeft gladde bladeren en heeft een hoger gehalte aan inhoudsstoffen waaronder aan etherische oliën en water en heeft daardoor een fijnere en intensere smaak dan de blad peterselie. Ook hiervan is de wortel niet eetbaar.

Ook kent men de wortel peterselie..Dit is een variant Peterselie waarvan voornamelijk de wortel gegeten wordt en niet zozeer de bladeren Deze variant is soms nog te vinden in landen rond de Middellandse zee. De wortel is ongeveer 15 centimeter lang en wordt graag gebruikt voor de soep, maar kan ook rauw gegeten worden.

Voorkomen:

Het kruid komt vrij algemeen voor. Alleen de wortel Peterselie is in noordelijk europa niet in het wild te vinden, maar komt in het Middellandse zee gebied nog wel voor rond beekjes en stroompjes.

De plant gedijt het beste op rijke, vochtige en diep gespitte grond in de volle zon of iets in de schaduw. De plant wordt tussen 20 tot 60 centimeter hoog.

Smaak, geur en kleur:

Peterselie gebruikt men meestal vers. Geknipte of gehakte peterselie voegt men aan het einde van een bereiding toe om verkleuring van de peterselie voorkomen. Peterselie ruikt vrij sterk. Het heeft een iets frisse, “groene” smaak.

Inhoudsstoffen en gebruik:

De plant bevat een hoge concentratie aan oxaalzuur, net als bijvoorbeeld Rabarber en  beval 3 soorten etherische oliën die foto sensibel, (je huid wordt gevoeliger voor zonlicht) vochtafdrijvend en oestrogeen (vrouwelijke hormoon werking) kunnen werken. De wortels, de zaden en de bladeren worden nog steeds in de kruidengeneeskunde gebruikt.

Oestrogene werking: Met name door de oestrogeen werking wordt het voorgeschreven vanwege de menstruatie opwekkende eigenschappen. Maar ook helpt het om krampen tijdens de menstruatie te verminderen.

Vocht regulerend: Het werkt ook als vochtafdrijvend middel. Met name de zaadjes. Je moet daar echter wel voorzichtig mee zijn. Want het kan ook te prikkelend werken. Als iemand vocht vasthoudt is Peterselie een van de eerste kruiden waar je aan denkt. Door deze werking wordt het ook gebruikt voor de behandeling van nierproblemen als steentje en gruis.  Ook wordt het gebruikt bij hoge bloeddruk.

Huid verjongend: Doordat het vrije radicalen afvangt wordt dit kruid ook als verjongend gezien.

Anti allergisch: door de vitamine C die het in hoge mate bevat helt het ook Histamine te bestrijden, wat prettig is bij allergieën. Die vitamine C zit zowel in  de wortels als in de bladeren, en bevat ook bevatten de vitamines A, B, ijzer en selenium. Met name in de wortel zit veel vitamine C. De bladeren zijn bevatten ook nog calcium, magnesium en chlorofyl.

Door dit alles is Peterselie meer dan alleen een kruid dat lekker is in allerlei gerechten. Maar draagt het ook bij aan een evenwichtige voeding.

5 Gram Peterselie is al genoeg om in de dagelijkse behoefte aan vitamine A  te voldoen en 30 gram is voldoende om genoeg aan vitamine C binnen te krijgen.

Adem fris: Daarnaast is peterselie vast een vriendje van Vampieren, want als je knoflook gegeten hebt en je eet daarna Peterselie, dan verfrist dat je adem.
Spijsverteringbevorderend:

Peterselie heeft ook een spijsverteringsbevorderende eigenschap. En bestrijd winderigheid. Dit werd al door  Dodonaeus vermeld:

‘Die ghemeyne Peterselie met andere spijse inghenomen es der maghen seer goet ende bequaem/ ende doet die spijse verteeren/ ende maeckt lust ende begheerte om eten’.

De zaden hebben in die zin dezelfde werking als anijs, venkel en karwij, namelijk dat het gasvorming en buikkrampen bestrijdt. Maar deze kruiden zijn veiliger bij langer gebruik, omdat ze in tegenstelling met peterselie geen irriterende stofjes bevatten.
Over het algemeen zijn het blad en de wortel wat  minder werkzaam, maar wel veiliger dan de vrucht. De zaadjes hebben een sterkere vochtafdrijvende eigenschap en worden professioneel gebruikt waar een krachtige vocht afdrijving nodig is. Ook de zuivere etherische olie wordt aangewend. Maar hier moet je wel voorzichtig mee zijn.

Geschiedenis:

Bij de oude grieken was peterselie het symbool van de vreugde. Men vlocht het mee in laurierkransen en zette die op het hoofd bij feestelijke gelegenheden. De combinatie van Peterselie ne Marjolein of Oregano werd als middel tegen een kater gebruikt.

Door de Romeinen werd het gebruik van het kruid verspreid over West-Europa. In de Middeleeuwen werd peterselie gebruikt als groente en werd onder meer verbouwd in de keizerlijke tuinen van Karel de Grote.

Gebruik: Peterselie, meestal de blaadjes, wordt pas aan gerechten toegevoegd vlak voor het serveren en wordt meestal niet meegekookt omdat het anders te veel van zijn smaak en frisheid verliest. Dit kan in combinatie met bieslook. Ook wordt het vaak samen met knoflook aan roomboter toegevoegd om Kruidenboter te maken  Bladpeterselie kan ook in salades gebruikt worden. Blad peterselie wordt veel in de Turkse en Griekse keuken gebruikt. En de gemalen peterseliezaadjes worden ook als specerij gebruikt. De wortel van wortelpeterselie kan rauw worden gegeten. Geraspte wortel kan worden toegevoegd aan salades. Peterselie is een klassiek bestanddeel van een  Bouquet Garni. Een bundeltje kruiden dat je mee laat trekken in de soep

Overige toepassingen

Door peterselie te kweken in de buurt van rozen, kan de geur van de rozen worden versterkt en de gezondheid worden verbeterd. Een aftreksel kan worden gebruikt als haarversteviger. Ook kan het worden toegevoegd aan een lotion voor een droge huid of om te verminderen. 

Recepten met Peterselie:

Ascilie Ezme:

Pittige dip, is een meze uit Zuid-Oost Anatolië, Turkij, meer specifiek uit Adana. Het gerecht is lekker als dip bij brood, bij vlees of op kaas

Aantal personen: 4 Bereidingstijd: 30 minuten

Ingrediënten Acili Ezme:

1 tomaat, 1 groene peper, 1 ingemaakte groene peper (turşu) 1 ui, een half bosje peterselie 4 teentjes knoflook, snufje zout, olijfolie, 1 eetlepel rode peperpuree (Turks: biber salçasi), halve citroen 2 theelepels paprika vlokken, 1 theelepel zwarte peper 1 theelepel zout

Ter decoratie: Een scheutje granaatappel siroop, stukjes peterselie

Bereiding Acili Ezme:

Snijd de tomaat, groene peper, ingemaakte peper, ui, peterselie in hele kleine stukjes: Roer alles goed door elkaar totdat de rode peperpuree bijna in de olijfolie is opgelost. Pers het sap van de citroen en giet dit in de saus. Roer even goed door. Giet de saus in de schaal met de overige ingrediënten: Voeg ook de theelepels zwarte peper, paprikavlokken en zout toe: roer het goed door elkaar.  Doe twee-derde deel van dit mengsel door een mixer. Meng dit deel vervolgens weer met de grovere rest.

( uit www.Turksekok.nl)

Peterselie prei soep

50 gram boter
1 ui, 2 preien,
1 teentje knoflook
1 bosje peterselie
3 a 4 aardappels (kruimig)
1 kruidenbouillontablet ( liefst biologisch)
100 gram gerookte zalm
naar smaak, peper, zout en nootmuskaat.
slagroom of creme fraiche

voorbereiding

De prei in ringen snijden.
De ui en de knoflook fijn snijden.
Schil de aardappels en snijd ze in blokjes.
Maak van de bouillontablet een liter bouillon.
Knip de peterselie fijn, maar houd wat achter voor de garnering.
Snijd de zalm in reepjes.
Klop de slagroom op.

Bereidingswijze

Fruit de ui, knoflook en prei in de boter in een pan.
Voeg de aardappelblokjes ook toe.
Voeg driekwart van de bouillon toe en breng dit aan de kook. Laat dit ca. 8 minuten koken totdat de aardappelblokjes gaar zijn.
Doe de fijngeknipte peterselie erbij en laat nog ca. 5 minuten pruttelen.
De soep iets laten afkoelen en dan pureren in de keukenmachine.
Eventueel nog iets verdunnen met het restant van de bouillon.
De soep afmaken met zout, peper en nootmuskaat.
Laat de soep vlak voor het serveren nog even doorwarmen.
Lepel op elke kom soep een bergje room en leg de zalmreepjes eromheen en strooi er peterselie over.

(bron: www.Smulweb.nl)
 

 

 

 

 

Recepten met het kruid Salie – van voedingsdeskundige uit IJsselstein

Tegenwoordig zie je ook in IJsselstein steeds meer “vergeten” groenten.  Vandaag maakte ik deze soep. De ingrediënten vond ik bij de Lidl, met Salie uit eigen tuin.

Schorseneersoep met Salie

300 gram Schorseneren

1 takje verse munt

2 takjes salie

beetje Basilicum en rozemarijn

eetlepel zure room

citroensap

peper en zout naar smaak

Was de schorseneren eerst, als er nog veel zand aan zit
Schil de schorseneren met een dunschiller pas op want je krijgt er vieze bruin-oranje vlekken van op je handen en kleding (zie tip). Zodra je een schorseneer heb geschild is die mooi wit, maar begint de verkleuring naar oranje-bruin; om dat te voorkomen snij je de schorseneren direct in stukjes en doe ze in een pan met ruim water.
Als je alle schorseneren gesneden hebt, giet de pan dan af en ververs het water.
Voeg citroensap en een klein beetje zout toe. Voeg 1 takje salie toe en 1 takje munt.
Kook de schorseneren gedurende 10-15 minuten of wanneer ze helemaal zacht zijn.
Haal de pan van het vuur en haal de kruiden er uit. Giet het kookvocht in een bakje.
Pureer de schorseneren en voeg steeds meer kookvocht toe aan de puree, tot een dikke soep is ontstaan.
Breng de soep opnieuw aan de kook en voeg de creme fraiche toe (eerst even met warm water of wat kookvocht verdunnen als je klontjes wilt voorkomen).
Voeg wat rozemarijn en basilicum toe, en  snijd het tweede takje salie in kleine snippers. Voeg ook dit toe aan de soep en verwarm die nog een paar minuten.

Schorseneren zijn geen makkelijke groente! Ze vlekken erg, maar zijn wel heerlijk van smaak en een echte oerhollandse lekkernij.  maar gebruik keukenhandschoenen bij het schillen, en stroop je mouwen goed op.

En een makkelijk Toscaans recept: Aardappeltjes uit de oven met Salie en knoflook

500 gram lekkere vastkokende aardappels Rozeval bijvoorbeeld

2 teentjes knoflook

2 takjes salie fijngesneden

4 eetlepels olijfolie traditioneel

zeezout

Snijd de aardappels 2x inde lengte zodat er wig vormpjes ontstaan. Doe ze samen met de overige ingrediënten in een schaal en schep ze goed om. Spreidt ze uit op de schil in een ovenschaal en zet in de voorverwarmde oven (180 Graden) tot ze goudbruin zijn.

Henriëtte Das

www.Pro-EnerChi.nl 

 

Recept: knollensoep

Seizoensgroenten eten is een stap naar lokaal, vers en duurzaam eten. In dit seizoen, herfst, is knolselderij bijvoorbeeld veel verkrijgbaar. Dat is ook aan de prijs te merken.  Helemaal lekker als je kunt oogsten uit eigen tuin.

Een lekker recept uit het boek Zelf geboerd, verkrijgbaar bij Uitgeverij Snor, is KNOLLENSOEP.

Ingredienten:

  • 1/2 knolselderij, in stukjes
  • 1 ltr groentebouillon
  • olijolie
  • 1 ui, gesnipperd
  • 1 grote aardappel, in stukjes
  • 1 grote winterpeen, in plakjes
  • 1 potje zwarte olijven zonder pit
  • eventueel: creme fraiche

Bak alle groenten in een paar eetlepels olijfolie totdat ze wat zachter zijn.

Voeg 1 liter groentebouillon toe en breng aan de kook en laat 20 min. zachtjes koken.

Pureer de soep.

Pureer de olijven met wat olie tot een zwarte saus, die je apart serveert.

Serveer eventueel met wat losgeroerde creme fraiche.

 

 

Proeverij in Museum IJsselstein meer dan geslaagd

De Proeverij in Museum IJsselstein, in combinatie met fietstocht Trap je naar je Hapje was meer dan geslaagd: met heel veel bezoekers, enthousiaste en deskundige standhouders met gezonde hapjes en waren, in een fantastische sfeer. Het Museum zette ook alle zeilen bij om alles goed te laten verlopen in een fijne samenwerking. Het onder de aandacht brengen van gezonde, natuurljike voeding is heel goed geslaagd deze dag!

Van de appels van de appelpluk op 31 augustus hadden 12 vrouwen appeltaart, appelcake of appelflappen gebakken, met speltbloem, amandelmeel, plantaardige boter en nog veel meer biologische producten. Aan het einde van de dag was het bijna allemaal op. Ook de heerlijke aardbeien van Fruitkapel vonden grif aftrek bij de bezoekers. De Weide had een luxe sapcentrifuge meegenomen om te demonstreren, met heerlijke sapjes met onder andere  bietensap en limoen.  Chocolaterie Zuccotto presenteerde Utz gecertificeerde chocholade en ambachtelijk gemaakt chocolade uit hun mooie winkel.

Puur natuur, groenten uit de moestuin was meegenomen door Stadslandbouw Koningshof uit Utrecht-Oost, met een rijke oogst uit eigen tuinen – aan het eind van de dag ook helemaal ‘los’. Ze hadden hun groenten versierd met ‘oogjes’ – dat vonden de kinderen interessant.  Moestuin de Zwanenburg had allerlei bijzondere jams meegenomen, zoals een courgettejam en een bietenjam, die dan ook uitverkocht was aan het eind van de dag.  Pro-EnerChi had heerlijke vlierbessenchtney gemaakt die heerlijk smaakte bij de kazen van ’t Klaphek die zij meegenomen had.

Ook voor de allerkleinsten en jonge kinderen waren er dingen te proeven: Kookstudio Ici Leonie had zelfgemaakte babyvoeding meegenomen (met dus veel minder zout dan voeding uit potjes) en bij Kers konden kinderen met een machientje appels schillen om er vervolgens appelmoes van te maken.

Boekhandel Logica liet zien ook veel boeken en tijdschriften te bieden voor iedereen die zich wil verdiepen in het zelf verbouwen van groenten, biologische teelt en kruiden.

De Wereldwinkel had allerlei fairtrade producten meegenomen en liet zien dat zij ook op dat gebied veel te bieden hebben.

Tijdens de Proeverij was goed te merken dat steeds meer mensen geinteresseerd zijn en enthousiast zijn over gezonde voeding, en vaker een bewuste keuze maken voor natuurlijke producten.

In het prachtige museum kwam dat allemaal goed tot zijn recht, de bezoekers waren erg te spreken over de Proeverij.

Eetbaar IJsselstein is ook weer een stukje bekender geworden vandaag, en we hopen een aantal bezoekers van de Proeverij op 26 september op het eerstvolgende gezamenlijke overleg van Eetbaar IJsselstein terug te zien!

Een impressie van de dag:

IMG_3721IMG_3712IMG_3711IMG_3698IMG_3695IMG_3740

Meer foto’s staan op onze Facebook pagina EetbaarIJsselstein