In het najaar zaaien voor planten in het voorjaar

Veel mensen besteden vooral aandacht aan de tuin in het voorjaar, maar het najaar is ook een geweldig seizoen om je tuin een mooie boost te geven door te zaaien en te planten. De grond is dan nog een tijdlang warm van de zomerzon terwijl er het wel regelmatig regent. Ideaal om nieuwe planten een goede start te geven. Dit werkt voor vaste en tweejarige planten.

Met vaste en tweejarige planten is het prima te doen om ze in het najaar, september of oktober, een plek te geven in je tuin. Zoals gezegd, de grond is nog warm, de regen voorziet ze regelmatig van water en ze kunnen daardoor goed aanslaan en groeien. De wortels van de nieuwe planten groeien door totdat er vorst komt. De plant zal in de winter niet veel groeien, maar de wortels worden wel sterker. Als het dan voorjaar wordt, dan is de plant al een eind op streek. Zeker met de laatste jaren van een droog voorjaar. Zaaien of planten in een droog voorjaar valt namelijk niet mee. Als zich al kleine planten hebben kunnen vormen in het najaar dan ziet je tuin er direct al een stuk beter uit. En ook fijn voor de bijen en vlinders natuurlijk, want planten die al in het najaar in de tuin gezet zijn bloeien ook vroeger in het voorjaar.

Voorbeelden van planten die je in het najaar kunt zaaien zijn: damastbloem – duizendschoon – ereprijs – etagebloemgoudsbloemgrote engelwortel – grote pimpernel – gulden sleutelbloem – steenanjer.

Veel inheemse eenjarigen en tweejarigen zaaien zichzelf uit. Vaak op de plek waar de plant stond, soms ook op andere plekken in de tuin. Bijvoorbeeld: juffertje in ’t groenjudaspenningkorenbloemleeuwenbekprikneus en stokroos. Heb je de plant nog niet in de tuin? Tijdens de Groen & Lekker markt zijn er zaden van te koop. Heb je ze eenmaal in de tuin staan, dan kun je de plant zichzelf uit laten zaaien of zelf zaden verzamelen en op andere plekken bij zaaien.

Prikneus | Lychnis coronaria – een leuke vaste plant met eetbare bloemen

Prikneus bloeit met felgekleurde magenta bloemen (er is ook een witte soort) van juni tot in augustus. Het blad is zilvergrijs – een leuke afwijkende kleur.

Het is een vaste winterharde plant, maar na een paar jaar geeft de prikneus het vaak op. Gelukkig zaait ze zichzelf uit zodat je meestal toch planten in de tuin houdt.

Prikneus staat graag in de zon en wordt 50-60 cm hoog.

De plant hoort bij de Anjerfamilie – bloemetjes daarvan zijn eetbaar. Van prikneus is het blad ook eetbaar, al lijkt het mij niet heel lekker omdat het licht behaard is.

De groeiwijze van prikneus is polvormig – de stelen met bloemen zijn smal opgaand. Na de bloei geeft de plant leuke zaaddoosjes.

Je kunt de plant in groepjes zetten, of afwisselen met andere, paarsbloeiende planten zodat de bloemen subtiel blijven. Prikneus doet het ook goed in potten. Aan de rand van een border staat ze ook leuk.

Het is een makkelijke plant die weinig door ziektes geplaagd wordt, een sterke plant in de tuin. Prikneus houdt van doorlaatbare, vrij arme grond. Extra voeding geven werkt averechts – de plant schiet dan door en valt snel om.

Bijen- en vlinderplant.

~ Clarie

Zonnekruid | Helenium autumnale

Zonnekruid is een vaste plant die mooi staat in een border en vormt pollen. Breidt zichzelf uit. Niet wintergroen maar wel heel goed winterhard- de plant kan veel vorst verdragen. De plant behoort tot de familie van de Asteraceae en er zijn ruim 40 soorten, van geel tot oranje/rood/bruin. Het is een ouderwetse plant die bezig is met een comeback. De Helenium autumnale komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Deze soorten zijn niet allemaal vast. In de Historische Kruidentuin staat bovenstaande gele soort met een bruin-geel hart. De plant staat stevig in de border met rechte stelen. Voor een stevige, bossige plant, eind mei een beetje terugknippen, de plant bloeit dan wel iets later. 

Goede bijenplant – hommelplant – vlinderplant – drachtplant. Ook geschikt als snijbloem en droogbloem. Geschikt voor de prairietuin en natuurlijke tuinen. De plant kan in allerlei tuinen makkelijk gecombineerd worden.

Hoogte: de hoogte varieert, afhankelijk van vocht en voeding tussen de 60-150 cm.

Bloeitijd: bloeit lang, van juli tot oktober. Door het verwijderen van uitgebloeide bloemen verleng je de bloeitijd omdat je dan zaadvorming voorkomt.

Standplaats: zonnig, met goed doorlaatbare grond. Kan tegen wat droogte maar houdt niet van natte winters.

Vermeerderen

De plant is makkelijk te delen: ze vormt onderaan nieuwe rozetjes die gemakkelijk van de moederplant afgesneden kunnen worden en met wortel en al op een andere plek gezet kunnen worden. Oudere pollen (3 jaar) kunnen het beste in het voorjaar gedeeld worden. Gebruik dan alleen de buitenste delen om te herplanten – het hart kun je wegdoen, daar zit na 3 jaar minder kracht in.

Ook kun je in oktober polletjes weghalen bij de moederplant, die aan de basis groeien. Zie de afbeeldingen, waar Jordy pollen met wortel en al met zijn schepje afsnijdt van de moederplant en deze in potjes zet.

Helenium autunnale kan ook goed gezaaid worden, van april-juli, op een warme plek. Het zaad zou binnen 4 weken moeten kiemen. Lukt dit niet, dan is een koudeperiode nodig. Je kunt dan het zaaisel 2-4 in de koelkast zetten en daarna weer op de warme plek.