Wellant College Montfoort kweekt planten voor Eetbaar IJsselstein

Eetbaar IJsselstein is super blij met het kweken van planten door de leerlingen van het Wellant College in Montfoort, onder leiding van docent Martijn Kroon!

Op 30 mei mochten we weer 4 kratten vol met stekjes ontvangen van kamille, aubergine, komkommerkruid, pompoen, selderij, munt en peterselie. De plantjes gaan naar de kraam bij het Museum, die open is op vrijdag 30 mei van 14.00 – 16.00 uur. De stekjes kunnen daar geruild of gekocht worden. Vrienden van Eetbaar IJsselstein (meer info) en vrijwilligers kunnen gratis een stekje op komen halen.

Een deel van de stekjes wordt geplant in de Historische Kruidentuin, in het Vestingsplantsoen langs de Walkade. Er kan nu bijvoorbeeld een heel veldje Echte Kamille bij komen en het veldje Komkommerkruid kan flink uitgebreid worden. Dit zijn beide prachtige planten, die heel goed passen bij de historische kruiden in de tuin.

Van Kamille kun je bijvoorbeeld Kamille thee (tisane) zetten, en de bloemetjes van Komkommerkruid (Borage) zijn eetbaar en hebben een lekker smaak die doet denken aan komkommer. De blauwe bloemetjes worden wel op gebak gebruikt, maar zijn ook lekker op een salade.

Foto impressie van de stekjes:

 

Meer foto’s zijn te zien op de Facebook pagina van Eetbaar IJsselstein

 

Tuinmelde (Rode)

De Rode Tuinmelde is een opvallende eetbare sierplant in elke tuin vanwege de dieprode kleur die de plant krijgt. Dit geeft een mooi accent tussen het groen. Deze inheemse plant zaait zichzelf, net als veel inheemse planten, gemakkelijk uit. Dat is niet zo erg, want hij is ook makkelijk te verwijderen. Het is wel handig de plant weg te halen zodra de zaden rijp worden. De plant is tegen die tijd ook minder mooi.

Tuinmelde (Atriplex hortensis var. rubra) (ook wel melde genoemd) groeit overal en vraagt niet veel bemesting, is sterk  en wordt 150 cm hoog. De plant is eenjarig. Wordt ook wel als sierplant gebruikt. De plant gedijt in koude en humusrijke, niet-kalkhoudende grond. Zij kan niet goed tegen warmte of droogte. De plant schiet uit als zij te weinig water krijgt. Een laagje mulch rond de plant en goed schoffelen is aan te raden. Af en toe de uiteinden toppen geeft dikkere stelen. Wisselteelt is belangrijk: pas na 3-4 jaar weer op dezelfde plaats zetten. Er bestaat ook blonde tuinmelde, gewone tuinmelde (groen), magenta melde (ook wel boomspinazie genoemd) en Brave Hendrik is verwant aan de tuinmelde.

Gunstige buren

aardappel, koolsoorten, radijs, tomaten

Vermeerderen

Vanaf maart kun je Tuinmelde buiten zaaien, op rijen van 30 cm. van elkaar. Vanaf half februari binnen voorzaaien. Bedek de zaden slechts met 1 cm aarde en druk die vervolgens goed aan. Dun de zaailingen uit tot op 30 cm, wanneer ze 4-5 bladeren hebben.

Om steeds jong blad te oogsten moet je vaker achter elkaar zaaien. (De plant schiet snel uit.)

 

Oogsten

Tuinmelde is al 4 weken na de zaai te oogsten. Je kunt tot oktober oogsten. Je kunt de bladeren van de steel plukken. Als je te veel planten hebt, kun je ook de hele plant afsnijden als zij 20 cm hoog is en daarvan alle bladeren oogsten.

Je kunt ook zaad oogsten door enkele stengels te laten staan om in bloei te laten komen. Laat de zaden rijpen. Snijd daarna de stelen af en laat de stelen op een beschutte plek drogen.

Tips voor gebruik:

In de keuken

  • de bladeren verleppen snel en moeten dus zo snel mogelijk na het plukken gebruikt worden
  • het blad van Tuinmelde kan gegeten worden als spinazie
  • jonge bladeren kunnen rauw gebruikt worden in een salade
  • de bladeren worden vaak gemend met de bladeren van zuring om het zure daarvan te compenseren

Medicinaal

  • laxerend
  • vitaliserend
  • een papje van de bladeren werkt verzachtend op insectenbeten
  • kompres tegen een jichtaanval: bladeren opgewarmd met azijn, honing en zout

 

 

Eetbaar IJsselstein bij bijeenkomst JOGG in gemeentehuis

JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht IJsselstein) organiseerde 12 december 2013 in gemeentehuis IJsselstein een bijeenkomst die druk bezocht werd door allerlei organisaties en instanties uit IJsselstein, die allemaal bij willen dragen aan het JOGG doel.

Marijke van Beuking, wethouder Volksgezondheid, Sport en Welzijn,  opende de bijeenkomst met de bemoedigende woorden dat de gemeente na de steun van de afgelopen drie jaar, de steun komende jaren voort zal zetten. JOGG heeft afgelopen jaar hard gewerkt om iedereen te doordringen van het belang van het drinken van water. Volgend jaar wordt het thema ‘bewegen’ en in 2015 wordt het thema ‘groenten & fruit’.

Sportverenigingen, scholen, sportscholen, buurtwerkers, netwerkers, fysiotherapeuten, verpleegkundigen en nog veel meer sleutelfiguren waren aanwezig om te brainstormen over volgende stappen en stapjes. Tijdens de bijeenkomst werd het goede voorbeeld gegeven door overal waterkannen met bekers te zetten, kerstomaatjes, worteltjes en bekertjes fruit. Lekkere hapjes tijdens de enthousiaste brainstorm sessies.

Eetbaar IJsselstein was goed vertegenwoordigd met Henriette, Florie en Clarie. Wij hebben kunnen uitdragen dat moes- kruiden- en voedseltuinen op meerdere manieren helpen: je hebt beweging in de buitenlucht, je verbinding met de natuur wordt versterkt en je hebt als opbrengst ook nog eens heel gezond voedsel. Onbespoten, dichtbij huis. Voor kinderen is het ook wonderlijk om zomaar groenten en fruit te kunnen plukken in de leefomgeving. Dat hebben we met Eetbaar IJsselstein gemerkt tijdens de appelpluk die we gehouden hebben. Kinderen vroegen in eerste instantie ‘kun je die appels eten dan?’ om vervolgens enthousiast mee te plukken.

En het mooie is, IJsselstein heeft al heel veel appelbomen, gewoon in de openbare ruimte. Een droom van Eetbaar IJsselstein is, dat deze appelbomen nog aangevuld worden met klein fruit, zoals bramenstruiken, bessenstruiken, vlier, of moestuinbakken op elke hoek van de straat waar je gewoon een paar kerstomaatjes kunt plukken.

Een volgende appelpluk, september 2014 op meerdere plekken in IJsselstein – dat zou een mooie en gezonde ervaring zijn voor kinderen in IJsselstein! en het is nog gratis ook.

Eetbaar IJsselstein bezoekt permacultuur tuin in IJsselstein voor inspiratie

Vandaag zijn we met een aantal mensen van Eetbaar IJsselstein op bezoek gegaan bij Ivon en Harm, die al vier jaar een tuin op basis van permacultuur hebben in IJsselstein. Zij hebben ook allebei een opleiding permacultuur gedaan.

We worden gastvrij ontvangen door Ivon en Harm, die ons een rondleiding geven in hun tuin. Er valt veel te zien en te horen over alles wat er in staat. Zo is er een helder mini-vijvertje, een wilgenboog poortje, veel kruiden, vergeten en bekende groenten, te veel om op te noemen. Bijvoorbeeld wilde zoete aarbeien, bramenstruiken, kaardebol, brave hendrik, komkommerkruid, frambozenstruiken, een abrikozenboom en een appelboompje.

Ivon vertelt dat permacultuur veel meer inhoudt dan alleen tuinaanleg en tuinonderhoud – er zit een visie achter om de kracht van de natuur te gebruiken bij het tuinieren. De aanpak is daardoor ook anders. Er wordt goed gekeken naar hoe planten passen in de omgeving, hoe planten bij elkaar passen waardoor ze elkaar ondersteunen, welke functies planten hebben in de tuin en dergelijke.

Het geeft ook een ander beeld in de tuin. Hoewel er ook met plantenbedden gewerkt wordt, onder andere om te voorkomen dat je erop gaat staan – wat nogal belangrijk is bij zware kleigrond, zien deze er anders uit. Anders van vorm, en met verschillende planten per bed.

In de beginjaren is het goed kijken waar planten tot hun recht komen en investeren in de tuin. Na een aantal jaar ontwikkelt zich een stabiel systeem en heb je steeds minder onderhoud aan de tuin, omdat veel zichzelf in stand houdt.

Hoewel het nu al koud is en tegen eind november loopt, is er nog veel te zien in de tuin. Bij permacultuur laat je ook nog veel staan in de tuin, bijvoorbeeld om vogels en insecten een schuilplek te geven, of om windbeschutting te geven aan planten.

We hebben veel ideeen opgedaan voor de tuinplannen van Eetbaar IJsselstein en eigen tuinen en willen in het voorjaar graag nog een keer terug komen, als alles in volle bloei staat.

IMG_3957