Bezig zijn in een volkstuin is goed voor je gezondheid – kom jij helpen in de nieuwe Groentetuin bij De Hooghe Camp?

Nog even en we beginnen met de aanleg van een splinternieuwe Groente- en beleeftuin bij de serviceappartementen van De Hooghe Camp, aan de kant van de Groene Dijk. De planning is dat deze in het voorjaar 2016 klaar is voor gebruik, maar voor die tijd gebeurt er natuurlijk al het een en ander. Wil je een handje meehelpen met de aanleg? Graag!

Heb je ook zin om samen met anderen groente, kruiden, eetbare en sier bloemen te kweken? Volgend jaar kan dat van een uurtje per week tot zo vaak je zelf wilt. Je deelt dan natuurlijk mee in de oogst.

Geef je op voor de tuingroep via info@eetbaarijsselstein.nl en je krijgt berichten over de vorderingen van de tuin.

Tuinmelde (Rode)

De Rode Tuinmelde is een opvallende eetbare sierplant in elke tuin vanwege de dieprode kleur die de plant krijgt. Dit geeft een mooi accent tussen het groen. Deze inheemse plant zaait zichzelf, net als veel inheemse planten, gemakkelijk uit. Dat is niet zo erg, want hij is ook makkelijk te verwijderen. Het is wel handig de plant weg te halen zodra de zaden rijp worden. De plant is tegen die tijd ook minder mooi.

Tuinmelde (Atriplex hortensis var. rubra) (ook wel melde genoemd) groeit overal en vraagt niet veel bemesting, is sterk  en wordt 150 cm hoog. De plant is eenjarig. Wordt ook wel als sierplant gebruikt. De plant gedijt in koude en humusrijke, niet-kalkhoudende grond. Zij kan niet goed tegen warmte of droogte. De plant schiet uit als zij te weinig water krijgt. Een laagje mulch rond de plant en goed schoffelen is aan te raden. Af en toe de uiteinden toppen geeft dikkere stelen. Wisselteelt is belangrijk: pas na 3-4 jaar weer op dezelfde plaats zetten. Er bestaat ook blonde tuinmelde, gewone tuinmelde (groen), magenta melde (ook wel boomspinazie genoemd) en Brave Hendrik is verwant aan de tuinmelde.

Gunstige buren

aardappel, koolsoorten, radijs, tomaten

Vermeerderen

Vanaf maart kun je Tuinmelde buiten zaaien, op rijen van 30 cm. van elkaar. Vanaf half februari binnen voorzaaien. Bedek de zaden slechts met 1 cm aarde en druk die vervolgens goed aan. Dun de zaailingen uit tot op 30 cm, wanneer ze 4-5 bladeren hebben.

Om steeds jong blad te oogsten moet je vaker achter elkaar zaaien. (De plant schiet snel uit.)

 

Oogsten

Tuinmelde is al 4 weken na de zaai te oogsten. Je kunt tot oktober oogsten. Je kunt de bladeren van de steel plukken. Als je te veel planten hebt, kun je ook de hele plant afsnijden als zij 20 cm hoog is en daarvan alle bladeren oogsten.

Je kunt ook zaad oogsten door enkele stengels te laten staan om in bloei te laten komen. Laat de zaden rijpen. Snijd daarna de stelen af en laat de stelen op een beschutte plek drogen.

Tips voor gebruik:

In de keuken

  • de bladeren verleppen snel en moeten dus zo snel mogelijk na het plukken gebruikt worden
  • het blad van Tuinmelde kan gegeten worden als spinazie
  • jonge bladeren kunnen rauw gebruikt worden in een salade
  • de bladeren worden vaak gemend met de bladeren van zuring om het zure daarvan te compenseren

Medicinaal

  • laxerend
  • vitaliserend
  • een papje van de bladeren werkt verzachtend op insectenbeten
  • kompres tegen een jichtaanval: bladeren opgewarmd met azijn, honing en zout

 

 

Capucijner

De capucijner is familie van de doperwt en peul en wordt ook wel velderwt genoemd. Een verse capucijner zit qua grootte tussen een tuinboon en doperwt in en is wat minder zoet dat de doperwt.

Capucijners in de dop lijken een beetje op doperwten in een peul, alleen is de peul bij de capucijner donkerpaars van kleur. De peulen worden ook wel Blauwschokkers genoemd. Deze kunnen tot 2 meter hoog worden. De bloemen zijn ook paars. De capucijners zelf zijn groen. Het is een eenjarige plant. De capucijner heeft weinig last van ziektes.

De capucijner kun je al vroeg in het voorjaar kweken:, langs gaas of andere steun. Soms is wat extra touw nodig voor meer steun. Later zaaien geeft minder opbrengst. Een zonnige plek is wenselijk.

capucijner
Het capucijner zaad (via Bolster, biologisch zaad) staat klaar, met een treetje om het zaad in te doen. Daar hoeven maar 12 zaadjes in, dus er is nog veel over om uit te zaaien.
Het zaad, 1 per potje. Nu nog een dun laagje aarde erover en dan op een lichte, koele plek zetten. Over een week of 2 zal het zaad ontkiemd zijn.
Het zaad, 1 per potje. Nu nog een dun laagje aarde erover en dan op een lichte, koele plek zetten. Over een week of 2 zal het zaad ontkiemd zijn.
Na 10 dagen zijn een aantal zaden al aardig ontkiemd...
Na 10 dagen zijn een aantal zaden al aardig ontkiemd…

diepte bij buiten zaaien: 3-4 cm
(in verband met muizen en vogels die op de zaden af komen)

afstand: 3 cm van elkaar – bij meerdere banen 150 cm tussenafstand nemen

voorzaaien: half – eind januari
(in onverwarmde kamer met licht. Laat de zaailingen bij koud weer wennen aan buiten)

zaaien onder glas: februari

buiten zaaien: maart – april
(eventueel beschermen met net)

oogst: juni – juli 

Bij het uitplanten is het handig om de hoofdwortel wat in te korten, zodat er meer zijwortels gevormd worden. Tot ca. 40 cm. hoogte heeft de capucijner wat bescherming nodig tegen muizen met een net. Op het moment van oogsten zijn de peulen populair bij vogels, ook dan kan een net nodig zijn.

Knoflook en ui zijn slechte buren voor de capucijner.

Oogsten 

Pluk de capucijners pas als de peulen dik en vol zijn. Ze zitten vrij vast aan de plant: je hebt 1 hand nodig om de plant vast te houden, en 1 hand om de peul van de plant af te trekken, anders beschadigt de plant. Je kunt de peulen er ook vanaf knippen.

Je kunt de capucijners een dag of 2 bewaren voor gebruik.Het doppen van de capucijners kun je het best op het laatste moment doen – dit geeft paarse handen. Na het doppen kun je ze ook invriezen.

Doordat de capucijner vrij vroeg in het seizoen geoogst wordt, kan er daarna weer iets anders op de vrijgekomen grond gezet worden.

Zaad winnen: oogst de peulen pas als ze helemaal dik zijn en dor en droog zijn geworden. Je trekt vervolgens de planten in hun geheel uit de grond en laat ze drogen. Na een paar weken kun je de capucijners uit de peulen oogsten en later als zaad gebruiken. Als je de zaden donker, droog en koel bewaard blijven ze ongeveer 3 jaar kiemkrachtig.

Capucijners bevatten veel Calcium, en ook IJzer en vitamine B.

Eetbaar IJsselstein bezoekt permacultuur tuin in IJsselstein voor inspiratie

Vandaag zijn we met een aantal mensen van Eetbaar IJsselstein op bezoek gegaan bij Ivon en Harm, die al vier jaar een tuin op basis van permacultuur hebben in IJsselstein. Zij hebben ook allebei een opleiding permacultuur gedaan.

We worden gastvrij ontvangen door Ivon en Harm, die ons een rondleiding geven in hun tuin. Er valt veel te zien en te horen over alles wat er in staat. Zo is er een helder mini-vijvertje, een wilgenboog poortje, veel kruiden, vergeten en bekende groenten, te veel om op te noemen. Bijvoorbeeld wilde zoete aarbeien, bramenstruiken, kaardebol, brave hendrik, komkommerkruid, frambozenstruiken, een abrikozenboom en een appelboompje.

Ivon vertelt dat permacultuur veel meer inhoudt dan alleen tuinaanleg en tuinonderhoud – er zit een visie achter om de kracht van de natuur te gebruiken bij het tuinieren. De aanpak is daardoor ook anders. Er wordt goed gekeken naar hoe planten passen in de omgeving, hoe planten bij elkaar passen waardoor ze elkaar ondersteunen, welke functies planten hebben in de tuin en dergelijke.

Het geeft ook een ander beeld in de tuin. Hoewel er ook met plantenbedden gewerkt wordt, onder andere om te voorkomen dat je erop gaat staan – wat nogal belangrijk is bij zware kleigrond, zien deze er anders uit. Anders van vorm, en met verschillende planten per bed.

In de beginjaren is het goed kijken waar planten tot hun recht komen en investeren in de tuin. Na een aantal jaar ontwikkelt zich een stabiel systeem en heb je steeds minder onderhoud aan de tuin, omdat veel zichzelf in stand houdt.

Hoewel het nu al koud is en tegen eind november loopt, is er nog veel te zien in de tuin. Bij permacultuur laat je ook nog veel staan in de tuin, bijvoorbeeld om vogels en insecten een schuilplek te geven, of om windbeschutting te geven aan planten.

We hebben veel ideeen opgedaan voor de tuinplannen van Eetbaar IJsselstein en eigen tuinen en willen in het voorjaar graag nog een keer terug komen, als alles in volle bloei staat.

IMG_3957