Bloemenzee in Wageningen en Ede – idee voor IJsselstein?

Een brede strook bloemen langs de akkers is goed voor vogels, vlinders en insecten, aldus de gemeenten. Bovendien verfraaien deze stroken het aanzicht van de gemeenten. Daarom werken deze gemeentes samen met lokale boeren om dit te realiseren.  Lees meer over dit mooie project in dit bericht.

Voor IJsselstein zou dit ook een prachtig idee zijn, vooral als er ook nog eetbare bloemen gebruikt worden!

 

 

 

Tuinmelde (Rode)

De Rode Tuinmelde is een opvallende eetbare sierplant in elke tuin vanwege de dieprode kleur die de plant krijgt. Dit geeft een mooi accent tussen het groen. Deze inheemse plant zaait zichzelf, net als veel inheemse planten, gemakkelijk uit. Dat is niet zo erg, want hij is ook makkelijk te verwijderen. Het is wel handig de plant weg te halen zodra de zaden rijp worden. De plant is tegen die tijd ook minder mooi.

Tuinmelde (Atriplex hortensis var. rubra) (ook wel melde genoemd) groeit overal en vraagt niet veel bemesting, is sterk  en wordt 150 cm hoog. De plant is eenjarig. Wordt ook wel als sierplant gebruikt. De plant gedijt in koude en humusrijke, niet-kalkhoudende grond. Zij kan niet goed tegen warmte of droogte. De plant schiet uit als zij te weinig water krijgt. Een laagje mulch rond de plant en goed schoffelen is aan te raden. Af en toe de uiteinden toppen geeft dikkere stelen. Wisselteelt is belangrijk: pas na 3-4 jaar weer op dezelfde plaats zetten. Er bestaat ook blonde tuinmelde, gewone tuinmelde (groen), magenta melde (ook wel boomspinazie genoemd) en Brave Hendrik is verwant aan de tuinmelde.

Gunstige buren

aardappel, koolsoorten, radijs, tomaten

Vermeerderen

Vanaf maart kun je Tuinmelde buiten zaaien, op rijen van 30 cm. van elkaar. Vanaf half februari binnen voorzaaien. Bedek de zaden slechts met 1 cm aarde en druk die vervolgens goed aan. Dun de zaailingen uit tot op 30 cm, wanneer ze 4-5 bladeren hebben.

Om steeds jong blad te oogsten moet je vaker achter elkaar zaaien. (De plant schiet snel uit.)

 

Oogsten

Tuinmelde is al 4 weken na de zaai te oogsten. Je kunt tot oktober oogsten. Je kunt de bladeren van de steel plukken. Als je te veel planten hebt, kun je ook de hele plant afsnijden als zij 20 cm hoog is en daarvan alle bladeren oogsten.

Je kunt ook zaad oogsten door enkele stengels te laten staan om in bloei te laten komen. Laat de zaden rijpen. Snijd daarna de stelen af en laat de stelen op een beschutte plek drogen.

Tips voor gebruik:

In de keuken

  • de bladeren verleppen snel en moeten dus zo snel mogelijk na het plukken gebruikt worden
  • het blad van Tuinmelde kan gegeten worden als spinazie
  • jonge bladeren kunnen rauw gebruikt worden in een salade
  • de bladeren worden vaak gemend met de bladeren van zuring om het zure daarvan te compenseren

Medicinaal

  • laxerend
  • vitaliserend
  • een papje van de bladeren werkt verzachtend op insectenbeten
  • kompres tegen een jichtaanval: bladeren opgewarmd met azijn, honing en zout

 

 

Capucijner

De capucijner is familie van de doperwt en peul en wordt ook wel velderwt genoemd. Een verse capucijner zit qua grootte tussen een tuinboon en doperwt in en is wat minder zoet dat de doperwt.

Capucijners in de dop lijken een beetje op doperwten in een peul, alleen is de peul bij de capucijner donkerpaars van kleur. De peulen worden ook wel Blauwschokkers genoemd. Deze kunnen tot 2 meter hoog worden. De bloemen zijn ook paars. De capucijners zelf zijn groen. Het is een eenjarige plant. De capucijner heeft weinig last van ziektes.

De capucijner kun je al vroeg in het voorjaar kweken:, langs gaas of andere steun. Soms is wat extra touw nodig voor meer steun. Later zaaien geeft minder opbrengst. Een zonnige plek is wenselijk.

capucijner
Het capucijner zaad (via Bolster, biologisch zaad) staat klaar, met een treetje om het zaad in te doen. Daar hoeven maar 12 zaadjes in, dus er is nog veel over om uit te zaaien.
Het zaad, 1 per potje. Nu nog een dun laagje aarde erover en dan op een lichte, koele plek zetten. Over een week of 2 zal het zaad ontkiemd zijn.
Het zaad, 1 per potje. Nu nog een dun laagje aarde erover en dan op een lichte, koele plek zetten. Over een week of 2 zal het zaad ontkiemd zijn.
Na 10 dagen zijn een aantal zaden al aardig ontkiemd...
Na 10 dagen zijn een aantal zaden al aardig ontkiemd…

diepte bij buiten zaaien: 3-4 cm
(in verband met muizen en vogels die op de zaden af komen)

afstand: 3 cm van elkaar – bij meerdere banen 150 cm tussenafstand nemen

voorzaaien: half – eind januari
(in onverwarmde kamer met licht. Laat de zaailingen bij koud weer wennen aan buiten)

zaaien onder glas: februari

buiten zaaien: maart – april
(eventueel beschermen met net)

oogst: juni – juli 

Bij het uitplanten is het handig om de hoofdwortel wat in te korten, zodat er meer zijwortels gevormd worden. Tot ca. 40 cm. hoogte heeft de capucijner wat bescherming nodig tegen muizen met een net. Op het moment van oogsten zijn de peulen populair bij vogels, ook dan kan een net nodig zijn.

Knoflook en ui zijn slechte buren voor de capucijner.

Oogsten 

Pluk de capucijners pas als de peulen dik en vol zijn. Ze zitten vrij vast aan de plant: je hebt 1 hand nodig om de plant vast te houden, en 1 hand om de peul van de plant af te trekken, anders beschadigt de plant. Je kunt de peulen er ook vanaf knippen.

Je kunt de capucijners een dag of 2 bewaren voor gebruik.Het doppen van de capucijners kun je het best op het laatste moment doen – dit geeft paarse handen. Na het doppen kun je ze ook invriezen.

Doordat de capucijner vrij vroeg in het seizoen geoogst wordt, kan er daarna weer iets anders op de vrijgekomen grond gezet worden.

Zaad winnen: oogst de peulen pas als ze helemaal dik zijn en dor en droog zijn geworden. Je trekt vervolgens de planten in hun geheel uit de grond en laat ze drogen. Na een paar weken kun je de capucijners uit de peulen oogsten en later als zaad gebruiken. Als je de zaden donker, droog en koel bewaard blijven ze ongeveer 3 jaar kiemkrachtig.

Capucijners bevatten veel Calcium, en ook IJzer en vitamine B.

Groente voor iedereen – aldus hoogleraar Jaap Seidell

In de uitgave De kleur van Geld van Triodos bank van winter 2013, spreekt hoogleraar Jaap Seidell zich uit over de verkrijgbaarheid van groente voor iedereen.

Hij meent dat de biologische sector mensen veel kan leren over gezonde voeding aan de grote groep mensen die weinig weet heeft van de relatie tussen voeding en gezondheid, wat vaak achterstandgroepen zijn. Bijvoorbeeld over hoe je met eenvoudige middelen je eigen gewassen kunt verbouwen.

Seidell pleit ervoor dat alle spelers in de biologische sector nog meer zouden moeten doen om achterstandgroepen te bereiken, zoals winkels en leveranciers.

Hij zegt:

Bovendien heeft het samen onderhouden van een stadstuin ook een ander positief maatschappelijk effect: het versterkt de sociale cohesie in de wijk. De samenleving wordt er sterker en gezonder van.

Lees meer