Leeuwenbek – prachtige aquarel kleuren in de tuin – en ook op je bord

Leeuwenbek – Antirrhinum majus – is er in allerlei roodachtige en gele trossen bloemen, soms ook overlopend in één bloem als een klein aquarel schilderijtje en geurt zachtjes. Leeuwenbek hoort bij de weegbree familie. Het is een beetje een ouderwetse bloem – je zag ze in de jaren 60-70 veel in voortuintjes. Overigens is de plant al sinds de middeleeuwen in tuinen te vinden. Best jammer dat je ze niet zoveel meer ziet, want het is een prachtige perkplant. Mooi, fijn blad en een opvallend gevormde bloem – inderdaad, als je in de zijkanten van de bloem knijpt dan opent het bekje zich – net een leeuwenbek.

De plant is er in diverse hoogtes maar wordt nooit heel hoog (van 20 – 100 cm). Hoe meer zon hoe hoger de plant wordt. Het is een eenjarige sierplant (eigenlijk een vaste plant, maar de plant overleeft alleen zachte winters).

Bijen en hommels houden ook van de bloemen – af en toe zie je een hommel helemaal in het bloemetje verdwijnen.

Bloei

Bloeit van juni tot in oktober.  Kan in de zon en half-schaduw staan. Uitgebloeide bloemen verwijderen bevordert de bloei.

Leeuwenbek heeft een lange penwortel waardoor de plant goed tegen droogte kan.

Vermeerderen

Leeuwenbek is makkelijk te zaaien. Ik zaai de plant ook wel voor, om slakken minder kans te geven. Als de plantje groter zijn zijn ze minder aantrekkelijk voor slakken. En na de bloei kun je zelf zaad verzamelen voor het volgende jaar. Bij ons zaait de plant zich niet makkelijk vanzelf uit. De plant houdt van kalkrijke, losse bodems.

Dun zaaien en de zaden lichtjes aandrukken en afdekken met een laagje fijne aarde van ongeveer 1 cm. Water geven en na opkomst, indien nodig, uitdunnen tot op 15 cm van elkaar. Kiemtijd: ongeveer 3 weken.

Gebruik

Leeuwenbek is dus een mooie sierplant voor in de tuin. Daarnaast zijn de bloemen eetbaar, al zijn ze nog niet in veel boeken over eetbare bloemen te vinden. Je kunt er bijvoorbeeld gebak en bonbons mee versieren, een salade of roomkaas. Ook in een ijsklontje staan de bloemetjes heel leuk. Deze laatste tips komen uit “Bloemen met smaak” van Anna Koster, een erg mooi boek over eetbare bloemen.

De bloemetjes zijn niet geschikt om een soep te decoreren omdat de bloemen zinken.

Geschikt als snijbloem.

 

Bekermalva, een prachtige eenjarige uit de kaasjeskruidfamilie

Op dit moment staat de bekermalva ofwel grootbloemige lavatera – Lavatera trimestris – in bloei in de Hooghe Camp tuin, in een verhoogde bak. Tenminste, nog wel, want de plant is over haar hoogtepunt heen. We kunnen de bloei wat verlengen door regelmatig de uitgebloeide bloemen eruit te halen.  De prachtige bloemen zijn behoorlijk groot en de plant bloeit rijk. De plant kan bloeien tot in september.

Deels willen we ook de zaden winnen van deze mooie plant, die zich dit jaar zelf al uitgezaaid had in deze bak. De oorspronkelijke biologische zaden zijn gekocht bij Buzzy Organic. Vanaf half april kan de plant uitgezaaid worden in de volle grond. Kiemt, groeit en bloei snel – je kunt daarom beter niet voor half april zaaien. Voorzaaien en half april uitplanten is ook een optie. Daarnaast is het mogelijk om zomerstekken te nemen.

De bekermalva houdt van een goed doorlaatbare bodem, en dat is in een grote plantenbak beter te realiseren dan in de vette IJsselsteinse klei. Ze staat op deze plek wel iets te veel op de wind, waardoor de plant geholpen moet worden om overeind te blijven. Het is een losse struik, die goed tot haar recht komt met stevige planten eromheen. Ik ga proberen om de bekermalva te zaaien bij de rode zonnehoed in een van de tuinvakken, eens kijken of ze het daar wil doen.

Bekermalva is een snijbloem en trekt bijen en vlinders aan. De plant kan makkelijk in een kuip staan en houdt van een zonnige plek. Bloemen uit de kaasjeskruid familie zijn eetbaar.

Hoogte: 100 tot 120 cm. De plant is niet winterhard maar omdat deze zichzelf uitzaait heb je waarschijnlijk toch het jaar erop weer bekermalva staan.

Bekermalva in de Hooghe Camp tuinIMG-20200623-WA0000

Bewoonster Hooghe Camp doet vogeldrinkschaal cadeau aan Hooghe Camp tuin

Toen wij vanmiddag aan het tuinieren waren kwam een bewoonster van de Hooghe Camp naar ons toe met een cadeautje voor in de tuin. Een prachtig vogelbadje, gemaakt door Lila Ramsoekh van Ateliers http://www.wijdedoelen.nl

De zoon van mevrouw is daar begeleider. Mevrouw komt vaker in de tuin en wilde graag iets geven voor in de tuin.

Het is een prachtige aanwinst voor de tuin (en voor de vogels) – heel erg bedankt voor dit geschenk! ~ Clarie

Mevrouw komt vaker een kijkje nemen in de tuin en vandaag nam ze een mooi geschenk voor ons mee. Een vogelbadje/drinkschaal, gemaakt in Ateliers de Wijde Doelen. We zijn heel blij met de schaal voor in de tuin!
De schaal is gemaakt door Lila Ramsoekh van Ateliers de Wijde Doelen
De schaal staat op een tafel op het terras in het midden van de Hooghe Camp tuin

 

Slaapmutsje ofwel Goudpapaver in de eetbare siertuin

Slaapmutsje – Eschscholzia californica ofwel goudpapaver is een prachtig bloeiende, sterke plant in de eetbare siertuin. De plant komt uit de papaverfamilie. Je kunt zaaien op kale stukjes grond die je een beetje geschoffeld hebt in april-mei voor bloei in het zelfde jaar of later voor bloei het jaar daarop. De goudpapaver heeft niet veel nodig en doet het op vrijwel alle grond, als het maar niet te nat is. Ook in potten met drainage doet ze het goed. Zaaien is dan ook vaak succesvol. De plant staat graag op een zonnige plek. De glanzende bloemen hebben een opvallende en aantrekkelijke kleur. Hoogte: 30-50 cm. Oude bloemen verwijderen bevordert de bloei.

Trekt bijen en vlinders aan. Bevat veel stuifmeel maar geen nectar.

Slaapmutsje wordt meestal ter plekke gezaaid. Verplaatsen gaat niet makkelijk vanwege de lange penwortel.

Als je de plant hebt staan, dan zaait deze zich makkelijk weer uit. De lange zaaddozen springen met twee kleppen open als ze rijp zijn waardoor de zaden (kleine donkerbruine bolletjes) een eindje wegspringen. Het is ook makkelijk om zelf zaden te verzamelen.

Zowel de bloemblaadjes als het blad zijn eetbaar en bevatten rustgevende stoffen zonder verslavend te zijn. Het blad kun je bijvoorbeeld toevoegen aan een salade.

~ Clarie

Groen blijvende Cedrus deodara in hartje IJsselstein

Update 7 juli 2020 in de Zenderstreeknieuws –  helaas is de kapvergunning verleend

===================

Er gaat een gerucht dat de grote Himalaya Ceder aan de Benschopperstraat 25 zijn langste tijd gehad heeft, er is een kapvergunning voor deze mooie boom aangevraagd door de nieuwe bewoners. Het zou jammer zijn als deze beeldbepalende boom, die er sinds 1960 staat, gaat verdwijnen. De naam deodar komt van het Sanskriet wat “boom der goden” betekent. In het oosten wordt er bijvoorbeeld gemediteerd bij deze soort bomen.

Bijzondere Himalaya Ceders, oa in NL:  www.monumentaltrees.com

Als je de winkelstraat van IJsselstein binnen wandelt of fietst via de Benschopperpoort dan zie je de groene kruin al uit de verte. De boom voegt iets bijzonders toe aan de straat. Er is niet veel ruimte voor groen in de relatief smalle straat maar deze boom maakt veel goed. Een boom is niet alleen mooi om te zien, maar heeft ook nog vele functies. Zoals het bieden van schaduw, koelte in de stad en zuurstof. De Himalaya Ceder kan goed tegen droogte en heeft net als veel andere ceders weinig last van plagen en hoeft niet gesnoeid te worden. Voor zover bekend is de boom gezond.

Nu is er iets bijzonders aan de hand: diverse bewoners van IJsselstein hebben al een bordje opgehangen aan het hek bij de boom omdat zij de boom waarderen.

Wie volgt??

Video:  Hebben we bomen nodig? 

De Ceder (juni 2020) valt direct op als je de Benschopperstraat in fietst.
Foto en tekst: Stichting Historische Kring IJsselstein
Woonhuis “De Sleutel”, Benschopperstraat 25. Foto van ca. 1960. Woning van diverse huisartsen. De ceder is hier nog klein.
De Ceder (juni 2020) heeft een prachtige dichte kroon.
Foto Stichting Historische Kring IJsselstein
“Ik ben een zeldzame, oude Himalya Ceder. Zo begon ik mijn leven in IJsselstein, rond 1960. Ik sta hier al langer dan menigeen van jullie. En nu ik zo groot ben zorg ik voor schaduw en zuurstof en zelfs koelte (zo’n 12 graden koeler zelfst). Mijn naalden bevatten meer vitamine C dan sinaasappels! Ik heb veel van jullie geschiedenis van dichtbij meegemaakt. Ik wens hier nog heel lang te staan want ik hou van IJsselstein!”
Mooie Ceder, wat sta je hier prachtig bij zo midden in de stad. En wist je dat je ook op internet te vinden bent op een warmtekaart? (www.hittestress.nu)
Je geeft heerlijke verkoeling op warme dagen. kijk maar op deze kaart dat het ruim 123 graden scheelt vergeleken met de parkeerplaats om de hoek. Dank je voor al het moois wat je ons brengt!
Het ereste bordje voor de boom “Dank je wel boom dat je een gezicht geeft aan deze straat.” – Rico
Nog een bordje “Mooie oude Ceder, bijna zo monumentaal als het pand waar je voor staat, blijf graag nog lang dit straatbeeld ‘kleuren'” – Peggy

 

 

 

 

 

 

106429352_1391494327715202_5917054890120495564_o
Mooie Ceder, elke dag zorg je zoor zuurstof voor meer dan 4 mensen. Je zorgt voor schaduw, koelte en afwatering. Je voegt iets bijzonders en monumentaals toe aan de straat waarin je staat. Ik hoop dat je dat allemaal nog lang mag blijven doen. Clarie

 

NLdoet deel 2 in de Hooghe Camp tuin – 27 juni 2020

Vandaag is het 2e deel van de NLdoet klussen in de Hooghe Camp tuin geklaard door een ploeg van 8 vrijwilligers. Deel 1 was al eerder gedaan op 4 april, waarbij onder andere het lange pad naar het hoofdpad opgeknapt is en de gralux aangevuld met behulp van NLdoet budget. En vorige week was er een NLdoet klus in de Historische Kruidentuin.

Vandaag werden allerlei andere klussen gedaan, zoals onkruid wieden, nieuwe planten erin, het berghok opruimen, de houten stoelen opknappen, tuinaarde toevoegen, zaden verzamelen, oude bloemen eruit knippen, de druif snoeien en meer. Het was een damesploeg vandaag met Patricia, Welmoed, Wilma, Thecla, Marijke vL, nieuwe vrijwilligster Bianca, Christa en ik.

Het weer zat mee – het bleef ondanks steeds meer bewolking droog en het was gelukkig niet zo warm als de afgelopen dagen. Vanwege de verplaatsing van maart (de gebruikelijke NLdoet datum) naar eind juni was de tuin al behoorlijk goed bijgehouden wat beplanting betrof. Doordat we nu met een grotere ploeg waren dan gebruikelijk konden een hoop van de extra klussen gedaan worden waar anders geen tijd voor is. En het was gezellig, de tijd vloog om. We kijken tevreden terug op hoe de tuin er nu uitziet.

~ Clarie

Grote foto’s zijn te zien op onze Facebook pagina EetbaarIJsselstein

NLdoet inhaalmiddag in kruidentuin gezellig & geslaagd – 20 juni 2020

In maart werd NLdoet uitgesteld vanwege het corona virus en moesten de klussen in de tuin uitgesteld worden. Maar vandaag was het zover dat we voor het 7-de jaar aan de slag konden met behulp van vrijwilligers en NLdoet budget de tuin weer een flinke boost konden geven. Anders dan anders met NLdoet – in maart moet de tuin nog beginnen terwijl deze nu al volop in bloei staat.

Zo is er onkruid uitgehaald door Heleen, Bianca en Welmoed, is de composthoop leeggehaald en opgeknapt door Hans, Jordy en Frank, hebben de keramieken naambordjes voor planten nieuwe plantenstokken gekregen van jacqueline en Thecla, zijn er vogelhuisjes getimmerd door Willem en nieuwe planten in de tuin gezet door Heleen. Heel fijn om zo te tuin weer te zien opknappen.

Met een iets kleinere ploeg dan anders met NLdoet, nog steeds vanwege corona, gingen we om 13.00 uur aan de slag. Zo konden we wel genoeg afstand hoduen. We hadden mazzel met het weer – het bleef droog, met af en toe wat zon maar niet te warm. Heel lekker weer om te tuinieren.

Bianca en Heleen hadden zich bij ons gemeld via NLdoet in maart en hebben aangegeven vaker een handje te willen helpen in de tuin. Bianca woont al 20 jaar in IJsselstein en wandelde voorheen altijd aan de overkant van de gracht; ze was voor het eerst in de tuin. Heleen liep er eerder al eens doorheen.Heel leuk dat ze vaker een handje komen helpen natuurlijk 

Kortom, het was een geslaagde en leuke dag.

~ Clarie


Grote foto’s staan op onze Facebook pagina EetbaarIJsselstein