Slaapmutsje ofwel Goudpapaver in de eetbare siertuin

Slaapmutsje – Eschscholzia californica ofwel goudpapaver is een prachtig bloeiende, sterke plant in de eetbare siertuin. De plant komt uit de papaverfamilie. Je kunt zaaien op kale stukjes grond die je een beetje geschoffeld hebt in april-mei voor bloei in het zelfde jaar of later voor bloei het jaar daarop. De goudpapaver heeft niet veel nodig en doet het op vrijwel alle grond, als het maar niet te nat is. Ook in potten met drainage doet ze het goed. Zaaien is dan ook vaak succesvol. De plant staat graag op een zonnige plek. De glanzende bloemen hebben een opvallende en aantrekkelijke kleur. Hoogte: 30-50 cm. Oude bloemen verwijderen bevordert de bloei.

Trekt bijen en vlinders aan. Bevat veel stuifmeel maar geen nectar.

Slaapmutsje wordt meestal ter plekke gezaaid. Verplaatsen gaat niet makkelijk vanwege de lange penwortel.

Als je de plant hebt staan, dan zaait deze zich makkelijk weer uit. De lange zaaddozen springen met twee kleppen open als ze rijp zijn waardoor de zaden (kleine donkerbruine bolletjes) een eindje wegspringen. Het is ook makkelijk om zelf zaden te verzamelen.

Zowel de bloemblaadjes als het blad zijn eetbaar en bevatten rustgevende stoffen zonder verslavend te zijn. Het blad kun je bijvoorbeeld toevoegen aan een salade.

~ Clarie

Groen Café met gratis workshops Eetbare Bloemen & Bloemschikken – zo 15 sept 2019 van 17-19 uur in Museum IJsselstein

Uitnodiging 1e Groen Café (8)

Deze keer wordt het Groen Café gehouden in Museum IJsselstein, Walkade 2-4, dat speciaal voor het Groen Café  open blijft. Je kunt  deelnemen aan twee verschillende workshops: “Eetbare Bloemen” en “Bloemschikken”. Voor beide workshops maken we een uitstapje naar de Historische Kruidentuin om de hoek om daar bloemen te plukken. Deze bloemen verwerken we tijdens de workshops.

Daarnaast is er tijd om te netwerken en uit te wisselen, zijn er biologische zaden te koop en zijn er nieuwtjes van de deelnemende organisaties.

De toegang en de workshops zijn gratis. Er is soep met brood, koffie/thee en fris tegen betaling. Aanmelden is wel nodig in verband met beperkte ruimte. U kunt aanmelden via info@eetbaarijsselstein.nl

Tip: wil je de tentoonstelling “Vrijplaats bij MIJ” bekijken, neem dan je museumkaart mee!

=====

GROEN CAFÉ MET WORKSHOPS EETBARE BLOEMEN EN BLOEMSCHIKKEN

Datum:   zondag 15 september 2019

Tijd:    van 17.00 - 19.00 uur

Locatie: Museum IJsselstein, Walkade 2-4

Bijdrage: toegang en workshops gratis, soep met brood en een drankje tegen betaling.  Bloemen voor de workshops plukken we in de Historische Kruidentuin. Wil je de tentoonstelling "Vrijplaats bij MIJ" bekijken, neem dan een museumkaart mee. 

Aanmelden: via info@eetbaarijsselstein.nl

Het Groen Café is een samenwerking van Groei&Bloei, de Bijenvereniging, Klimaat Neutraal IJsselstein, Wijktuin Achterveld Groenvliet en Eetbaar IJsselstein. Het Groen Café wordt vier keer per jaar gehouden. Kernwoorden: Groen Netwerk, Inspirerend, Praktisch & leerzaam, Smaakvol, Gezellig en Oog voor duurzaamheid. 

 

 

 

Caleidoscoop bezoekt de Hooghe Camp tuin – Zomerfestijn+

Op maandag 29 juli ging in IJsselstein weer het ZOMERFESTIJN + van start, voor het vierde opeenvolgende jaar. Het programma duurt t/m 23 augustus. Lees meer op de website van Zomerfestijn+

Een van de activiteiten tijdens het Zomerfestijn is Elkaar ontmoeten in de Caleidscoop (op 7 en 14 augustus) georganiseerd door Pulse.  Op 7 augustus kwamen de deelnemers ook op bezoek in de Hooghe Camp tuin om eetbare bloemen te plukken voor de bloemenkruidenboter en in de aspergesoep die ze maakten voor bij de lunch.  Dit tussen de korte regenbuitjes door, die getrotseerd werden met paraplu’s. In de Oase kregen de deelnemers informatie over gezonde voeding en was er natuurlijk een lekkere en gezonde lunch. Dafne Maaswinkel van Pulse organiseerde deze activiteit en maakte de foto’s.

Een impressie:

Zie meer foto’s op onze Facebook pagina Eetbaar IJsselstein

Daarnaast is er elke maandag en woensdag van 10-14 uur Caleidoscoop in de Oase, lees meer op de website van Stichting Pulse

 

 

 

Eetbare bloemen plukken voor bloemenkruidenboter

Met eetbare bloemen in de tuin kun je een heleboel doen. Bijvoorbeeld bloemenkruidboter maken, of chocola met rozen, kokoslimoensoep met eetbare bloemen of je kunt eetbare bloemen doen op taart, toastjes of salade.

Eetbare bloemen kun je kweken in tuin of potten. Gebruik liever geen bloemen uit een bloemenwinkel, want deze zijn bespoten met gif om ze verser te laten ogen. Je kunt wel bloemen uit eetbare tuinen gebruiken waar biologisch getuinierd wordt, zoals in de wijktuinen in IJsselstein. Weet welke bloemen je eet – niet alle bloemen zijn eetbaar, er zijn zelfs giftige bloemen.

Van de meeste bloemen kun je alleen de bloemblaadjes gebruiken, die je uit de bloem trekt. Bloemen die je in zijn geheel kunt eten zijn bijvoorbeeld het viooltje, oost-indische kers, teunisbloem en komkommerkruid bloemetjes. Bloemetjes van kruiden zijn ook eetbaar.

Voorbeelden van een aantal eetbare bloemen:

Zaaikalender Eetbare bloemen

Er zijn meer bloemen eetbaar dan je denkt! Soms zijn dat de bloemblaadjes, en/of het blad, en/of de zaden. Soms kun je er thee (tisane) van zetten.

De eetbare bloemen in de zaaikalender staan in de tuinen van Eetbaar IJsselstein. We oogsten daar ook zelf zaden van, die verkocht worden tijdens stekjesmarkten en biologische markten. Regelmatig geven we ook gratis zaden weg. Dat melden we op onze Facebook pagina EetbaarIJsselstein.

Zaaikalender eetbare bloemen

 

Rood Duizendblad – een mooie vaste plant in de eetbare siertuin

Achillea millefolium (cassis / rubra)

Links: rood-roze variant in Hooghe Camp tuin | rood duizenblad | inheems wit duizendblad

Overblijvende plant, een variant. Bijen- en vlinderplant.

Standplaats: vochtige tot droge, arme grond, kan in halfschaduw.
Hoogte: 15-50 cm
Bloeitijd: juni-november
Vermeerdering: vertakt wortelstelsel – via scheuring. Zaaien kan ook. Zaaien van maart – juli.

De plant heeft een hoge sierwaarde in de tuin en staan lang in de vaas. In het wit komt Duizendblad algemeen voor (het is een inheemse plant), in het rood niet.

Eetbaar:
Het blad kan als groente gegeten worden (koken), en bijvoorbeeld in soep gedaan worden. Het jonge blad kan ook vers gegeten worden.

Duizendblad kan als thee worden bereid:
gebruik 30 gram gedroogd kruid of 60 gram verse bladeren, overgieten met 0,5 liter kokend water en 10 minuten laten staan. (Niet gebruiken bij zwangerschap). Het kan ook gebruikt worden in andere theemengsels.

De plant bevordert de spijsvertering heeft krampstillende en ontstekingsremmende eigenschappen (net als van de witte variant).

Voor de 10e keer Stekjesruilmarkt annex Kinderdoe-natuurmiddag door GroenLinks – za 18 mei 2019

GroenLinks IJsselstein houdt om op zaterdag 18 mei van 13.30 tot 16.30 voor de tiende keer een stekjesruilmarkt en kinder-doe-middag met natuuractiviteiten aan de Achtersloot 102. Vanwege het lustrum  met een feestelijk tintje. Tuinliefhebbers zijn welkom met eigen stekjes om te ruilen. Ook zijn stekjes te koop voor 0,50 euro. Er is een imker van de bijenvereniging aanwezig en er wordt een presentatie gegeven over vogels door Vogelwacht Utrecht. Ook is er informatie van Eetbaar IJsselstein aanwezig om je tuin eetbaar te maken, een stand van Klimaat Neutraal IJsselstein over groene en duurzame initiatieven in IJsselstein en een stand van wijktuin Achterveld met informatie over de tuin.

Kinderen kunnen met een natuurgids slootdiertjes scheppen uit de sloot, een vogelhuisje of bijenhotel maken,  bloembommetjes maken, toastjes met eetbare bloemen maken of houtschilderijtjes, een vlinderspeurtocht of broodzakjesspel doen of het blotevoetenpad lopen. Voor de kleintjes is er een kabouterspeurtocht, stoepkrijten  én er zijn lammetjes om te aaien.

Wil je weten welke stekjes Eetbaar IJsselstein meeneemt? Kijk dan hier (en vul ook de poll in welke stekjes jij interessant vindt, dan doen we ons best om deze mee te nemen) 

Op het terras worden koffie, (kruiden)thee, limonade en pannenkoeken geserveerd.

Tip: kom met de fiets!

 

Waar                     : Achtersloot 102, IJsselstein

Wanneer            : zaterdag 18 mei 2019

Hoe laat              : 13.30 – 16.30 uur

Plant van de dag – Bieslook

bieslook in bloei
 

Bieslook in bloei

 

Veelgebruikt keukenkruid

Het is een plantje dat vrijwel iedereen kent – bieslook (Allium schoenoprasum). Het is een gewild keukenkruid dat een verfrissende touch geeft aan een salade of bloemenkruidenboter.  Ook de bloemen zijn eetbaar.  Bieslook is verwant aan de ui. Bieslook is een winterharde plant die inheems is in ons land die ca. 20 cm hoog wordt. Als je de plant in de winter af laat sterven, dan komt deze in het voorjaar weer op; het wordt ook wel een lentekruid genoemd., net als kervel en zuring. Daarnaast is het ook een zomerkruid. De smaak is zachter en verfijnder dan die van de ui. In Frankrijk valt bieslook onder de ‘fine herbs’, samen met kervel, peterselie en dragon. Meestal wordt bieslook rauw gebruikt, fijn gehakt. Bijvoorbeeld in soepen, salades, nieuwe aardappels, eiergerechten, bepaalde visgerechten en zachte kazen. Het geeft een vleugje uiensmaak. Door de heldergroene kleur is het een leuk kruid om mee te garneren. Ook de eetbare bloemen zijn mooi als garnering.

Groei en vermeerdering

Bieslook groeit in pollen en heeft holle stengels. Het lijkt wat gras- of rietachtig. De bloemetjes zijn bolvormig en paars. De plant kan vermeerderd worden door zaaien of scheuren halverwege april. Scheuren, ofwel worteldeling, is een goede mogelijkheid om planten met vezelachtige wortels zoals bieslook te vermeerderen. Graag daarvoor de plant op en verdeel haar in kleinere delen. Je kunt de delen met je handen uit elkaar trekken. Snij dan wat van de bovenkant van de de plant af en zet elk bosje in een pot of in de volle grond (met 15 cm ruimte ertussen). Als je de nieuwe plantjes goed vochtig houdt dan zullen ze snel groeien.

Kruid met een lange geschiedenis

Bieslook wordt al sinds de Oudheid gebruikt en sinds de 16e eeuw gekweekt. Eetbaar IJsselstein heeft bieslook in de Historische Kruidentuin en in de Groente- en beleeftuin De Hooghe Camp staan.  Het is een gezond kruid dat vitamine C en ijzer bevat. Eet er bijvoorbeeld een paar sprietjes van per dag. Het is natuurlijk het beste om biologische zaden of planten aan te schaffen.

Voordelen van bieslook in de tuin

De bloemen van bieslook hebben een decoratieve waarde en staan bijvoorbeeld leuk langs randen.

Bieslook is een goede gezelschapsplant voor rozen – stoffen die bieslook afscheidt maken rozen minder vatbaar voor sterroetdauw en meeldauw. Daarnaast verjaagt hun geur (net als die van knoflook) bladluis. Ook schijnt bieslook mollen af te schrikken.

Bieslook is een goede buurplant voor wortelen en tomaten.

Bieslook is een goede plant voor bijen, vlinders en hommels als de plant in bloei is.

Kweken

Zaaien: late lente of late zomer.

Bloeitijd: van juni tot juli met paarse, eetbare bloemetjes die een bol vormen.

Oogsten blad: van maart tot november – pluk zo dicht mogelijk bij de grond.

Bewaren: in het vriesvak in een luchtdicht afgesloten glazen bakje.

Kan in de volle grond gekweekt worden maar doet het ook heel goed in potten. Water geven is nodig bij droog weer; in de zomer elke dag. Het geven van voeding helpt de plant ook. Heeft een voorkeur voor een plek in de halfschaduw, maar kan wel in de volle zon staan. Een prima toevoeging aan een kruidentuin(tje) of keukentuin.  Ook leuk als pot op een vensterbank in de keuken (liefst op het zuiden).

Verwante soorten

  • Allium senescens montanum (wat hoger en dikker)
  • Daslook (Allium ursinum)
  • Look-zonder-look (Alliaria petiolata)
  • Knoflook (Allium sativum)
  • Ui (Allium cepa)
  • Chinese bieslook (ofwel knoflook-bieslook) (Allium tuberosum)

 


Bronnen:

  • Combinatieteelt, Bob Flowerdew
  • De nieuwe Kruidenbijbel, zelf kruiden kweken en toepassen, Caroline Foley, Jill Nice en Marcus A. Webb
  • Groenten en kruiden kweken – van A tot Z, Michel Caron
  • Het nieuwe stadstuinieren, Celia Brooks Brown
  • KRUIDEN zelf kweken, zoeken en gebruiken (Spectrum Natuurgids), Roger Phillips & Nicky Foy
  • Minibijbel Kruiden kweken – een compleet en praktisch handboek voor het succesvol kweken van kruiden, Jessica Houdret

Plant van de dag – goudsbloem

klein formaatDe plant van vandaag om in het zonnetje te zetten is zelf een zonnetje in de tuin: de goudsbloem (Calendula officinalis). In april-mei-juni is ze te zaaien in de volle grond, dus nu is het een goed moment. De plant is eenjarig. Je hebt dan bloeiende planten van juni tot en met oktober, die je bijvoorbeeld kunt gebruiken voor het maken van zomerthee.

Schoffel voor het zaaien de grond en bedek de zaden met een dun laagje grond. Goudsbloem zaait zichzelf uit.

Een goede plek voor de goudsbloem is bijvoorbeeld bij frambozen, waar het een goede combinatieplant voor is volgens Bob Flowerdew in zijn boek “Combinatieteelt”. Dat ga ik dit jaar uitproberen in de Hooghe Camp tuin. Hij meldt daarin ook dat goudsbloemen goed zijn voor veel insecten en planten en honden weghouden van de border (p106).

Meer over de goudsbloem:

Goudsbloem – al sinds de middeleeuwen gebruikt als verf- en geneeskrachtig kruid

Zomerthee met verveine, munt en goudsbloem

Zaden van Dropplant verzamelen

dropplant-IMG_4254De Dropplant (Agastache) is een leuke plant in de eetbare siertuin. Een redelijk bescheiden groeier met leuke paarse aren die de hele zomer bloeien. Het is een goede bijenplant. In de Spectrum Natuurgids van Kruiden wordt deze plant Anijsnetel genoemd. Er zijn diverse soorten met elk een eigen geur.

De aren bestaan uit kleine lipbloemetjes die eetbaar (en smaakvol) zijn. Je kunt ze bijvoorbeeld over een salade strooien, soep of dessert. Ook het blad is eetbaar en smaakvol, en gaat bij sommige soorten naar een munt smaak toe.

In de Historische Kruidentuin staat een soort die naar drop smaakt en ook sterk naar drop ruikt. Kinderen vinden dat vaak leuk.

Nu in het najaar wilde ik zaden verzamelen van de dropplant. Ik bekeek de kleine zaden in de aren, en vond het nog niet eenvoudig om deze uit de aren te halen. Wat te doen? Na er een aantal afgeknipt te hebben, heb ik ze zolang in schaaltjes gelegd om het later verder uit te zoeken.

zaden dropplantToen ik er laatst aan toe was om daar verder mee te gaan en ik de aren oppakte uit het schaaltje, voelde ik dat de aren intussen gedroogd waren en zag ik dat er veel zaden onder lagen. De zaden waren er eenvoudigweg uitgevallen tijdens het drogen 🙂  Leuk, want nu hebben we volop zaden om volgend jaar maart/april voor te zaaien voor onze tuinen.

Dus, een handige manier om zaden van deze plant te verzamelen is om de aren een tijdje te laten drogen en de zaden vallen er vanzelf uit.

~ Clarie 

Lees meer: Mooi artikel van Groei&Bloei over kweken van de Dropplant