Inheemse planten in de tuinen van Eetbaar IJsselstein

groot kaasjeskruid - 18jun19
Groot Kaasjeskruid (Malva sylvestris)

Een plant wordt inheems genoemd als deze van nature in de omgeving voorkomt. Zo is veel van de wilde flora inheems. Door de eeuwen heen heeft natuurlijke selectie plaatsgevonden en hebben inheemse soorten zich aangepast aan het klimaat en de grondsoort van hun omgeving. Deze lokale plantensoorten doen het dan ook goed. Ze kunnen zichzelf redden en voortplanten. Ze groeien snel en zijn minder vatbaar voor ziektes. Hierdoor hebben ze niet veel mest of ander onderhoud nodig. Ze volgen het ritme van de seizoenen in de omgeving, ze zijn bijvoorbeeld afgestemd op de natuurlijke regen cyclus.

Het belang van inheemse planten in je eigen tuin mag duidelijk zijn. Met de huidige schrikbarende teruggang van aanbod van inheemse planten (van de eens bloemrijke weilanden is intussen minder dan 5% over) en de daarmee samenhangende terugval van het aantal insecten (een terugval van 75%!) kun je de natuur een handje helpen door zelf nuttige planten met een hoge ecologische waarde aan te bieden in eigen tuin of plantenpotten.

Op Facebook Eetbaar IJsselstein staat een foto-album van de 48 inheemse planten soorten die in onze tuinen staan.

Wij hebben ook nog een wensenlijst (van 13 januari 2020):

In het boek “Planten van hier – praktijkboek voor een duurzame leefomgeving met inheemse flora” van Henny Ketelaar staat een uitgebreide lijst met inheemse planten. Deze lijst is gebruikt als bron om te checken welke planten die wij in de tuinen hebben staan als inheems aangemerkt worden. De bron voor de lijst is Cruydt-Hoeck.  Deze lijst is vrij strikt in de definitie van inheems.

Lees meer op onze website: het belang van inheemse planten

Lees meer in NRC Voor iedere situatie is wel een inheemse plant te vinden

Website met veel info over inheemse flora, waaronder heel duidelijke determinatie video’s: Flora van Nederland

~ Clarie

Historische Kruidentuin heeft nieuwe haag

De Historische Kruidentuin heeft 16 december met behulp van de RMN weer een nieuwe haag gekregen!

Na lang wikken en wegen wat we wilden als vervanging van de buxus is onze keuze op een kruidenhaag gevallen, en vandaag arriveerden de planten daarvoor. De nieuwe haag wordt gevormd door laurier planten,de echte laurier (Laurus nobilis), ook wel keukenlaurier genaamd, heerlijk geurend, die ook gebruikt kan worden om mee te koken.

De haag is alleen in de midden randen geplaatst omdat we na het verwijderen van de buxus de openheid van de tuin ook mooi vonden. Nu is er toch weer structuur, en ook een deel openheid.

Samen met Christa hebben we de drie mannen van de RMN waar we konden een handje geholpen. Later kwam Ria, die erg nieuwsgierig was naar de nieuwe haag, nog een kijkje nemen en meehelpen.

Na een ochtend hard doorwerken staan de planten erin. Wat een mooie oppepper voor onze tuin! De tuin ziet er direct weer verzorgder uit en de middencirkel komt nu mooi tot haar recht.

De laurier mag nu gaan groeien en wordt daarna op ongeveer 50 cm hoogte gehouden.

~ Clarie

Houtstekken maken in december

Een leuke klus in de wintertijd van de tuin is het maken van houtstekken en het levert je gratis nieuwe planten op.

Houtstekken neem je van volwassen, verharde stengels van heesters. Je kunt ze gewoon buiten in de volle grond laten wortelen. Dit wortelen gaat langzaam in de wintertijd omdat de stekken in rust zijn gedurende de winter. (In potten kan ook, maar dan moet je meer letten op risico van uitdrogen en bevriezen).

Houtstekken kun je maken van bladverliezende heesters, sommige groenblijvende planten, diverse klimplanten en fruitheesters. Voorbeelden: forsythia, hulst, kamperfoelie, jasmijn, klimhortensia, druiven, abelia, vlinderstruik, rode, witte en zwarte bessen, vijg en kruisbes.

Voor het nemen van houtstekken kies je potlood dikke, stevige stengels. Knip met een snoeischaar een stek van 25-30 cm recht af, onderaan een knop en bovenaan een knop. Verwijder blad, zijscheuten of zachte topgroei.

Maak een smalle geul in een v-vorm met een schop, één steek diep. De grond moet vochtig zijn (deze valt daardoor niet terug). Strooi zand op de bodem voor een betere afwatering. Zet de stekken dan 1 voor 1 in de geul, op 15 cm afstand van elkaar. Let erop dat de goede kant boven is. Zet ze met 2/3 van hun lengte onder de grond. Druk de aarde stevig aan en zet er labels bij.

Ze hebben niet veel verzorging nodig: als de grond uitdroogt water geven (met name in lente en zomer) en onkruid eromheen weghalen. Na vorst de grond rond de stekken weer wat aandrukken omdat ze anders uit kunnen drogen.

De groei begint in het voorjaar, dan begint de stek te wortelen en in het najaar zijn de stekken goed geworteld. Als je in de zomer uitlopers ziet dan is de stek aangeslagen. Ze kunnen in het najaar uitgegraven worden en op hun definitieve plek gezet worden. Het is een goed idee om ze dan voor de helft bij te knippen om de zijwaartse groei te bevorderen.

Bron: Gardeners’ World – editie november/december 2019 

Terugblik Groen Café – De Buurt voor Bijen

Het laatste Groen Café van november 2019 in Xperience was vertrouwd, gezellig en inspirerend.

“Wat kunnen we zelf doen om meer bijen in de buurt te krijgen” – die vraag stond centraal tijdens dit Groen Cafe. De bijen, en met name ook de solitaire bijen, hebben het moeilijk omdat er voor hen te weinig voeding te vinden is. Ook wel “bloemarmoede” genoemd. Wat kunnen we als particulier doen, en wat in samenwerking met de rmn. En wat wordt er (soms al jaren) gedaan om meer biodiversiteit en bloemen in #IJsselstein te krijgen?

Er blijkt namelijk al veel gedaan te worden door actieve vrijwilligers, bijvoorbeeld wijktuin Achterveld, De Hooghe Camp tuin, De Historische Kruidentuin, Proeftuin Poortdijk, Kruidentuin Ommedracht, boomspiegels en randen langs grasvelden enzovoorts. Ook zijn er initiatieven om groenstroken om te toveren in kleine bloemenweides her en der in IJsselstein.
Daarnaast zijn er ook nieuwe ideeen om grasstroken voor de deur bloemrijker te maken (met eenjarigen of vaste planten). In het openbaar groen is dan overleg met de rmn nodig, bijvoorbeeld om te zorgen dat er op die plekken niet gemaaid wordt.

Duidelijk is wel dat als je zelf initiatief neemt er eerder wat gebeurd en je ook elkaar kunt inspireren en van elkaars projecten kunt leren. De bijen zijn er belangrijk genoeg voor!

~ Clarie

Bekijk de foto’s op onze Facebook pagina EetbaarIJsselstein

Klimaatneutraal IJsselstein: kerstbomenlogeertuin van start!

Klimaatneutraal IJsselstein:

VANAF NU is het weer mogelijk om uw kerstboom aan te melden voor een logeerplek. Intratuin IJsselstein heeft speciaal voor ons project duurzame herplantbare kersbomen ingekocht.

Meer informatie en inschrijving via de website van Klimaatneutraal IJsselstein

Trouw: Loflied op de brandnetel (en ander onkruid) – tientallen insecten zijn ervan afhankelijk

logo project voedselbank bijenIn Trouw: Peter Bulsing uit Haarlem is een insectenman. Hij kan geen struweeltje voorbij lopen, zonder te speuren naar geleedpotigen. Hij heeft een missie: gemeenten moeten hun groenbeheer afstemmen op insecten.

Was het maar zo, dat gemeenten hun groenbeheer afstemden op insecten! Nog niet zo lang geleden werd in IJsselstein bijvoorbeeld de visie “Zicht op groen” overgenomen van een adviesbureau, dat duidelijk niet veel kaas gegeten had van insecten en wat zij nodig hebben. (En daarmee allerlei dieren die weer afhankelijk zijn van insecten voor hun voedsel, zoals vogels). De ecologische waarde van groen werd niet centraal gezet. Het resultaat: veel struikgewas verdween en maakte plaats voor gras. Daarnaast werd en wordt er zoveel gemaaid, dat als er tijdelijk het een en ander bloeit in bermen voor insecten, dit ineens weer verdwenen is. Een van de redenen om te maaien is dat er anders geklaagd wordt over het onkruid. Ook over dit maaibeleid heeft Peter Bulsing een duidelijke mening:

“Gemeenten maaien nu vaak gefaseerd. Dat heet ecologisch beheer, maar daarbij speelt de levenscyclus van insecten geen rol. In feite is dat gefaseerd maaien extreem schadelijk. De cyclus van een insect is doorgaans twaalf maanden, maar de stadia ­lopen niet voor alle soorten gelijk op. Kijk, een koolmeesje dat zijn nest kwijtraakt, krijgt ­volgend voorjaar een nieuwe kans. Insecten krijgen die niet: door het maaibeleid worden hele generaties gemold. Gemeenten moeten zich bij het beheer op de ontwikkelingsstadia van insecten gaan richten. Dan pas draag je bij aan behoud en verbetering. Dat betekent gefaseerd om het jaar maaien met een overlap van een jaar.

Lees het hele artikel in Trouw