Eetbare bloemen plukken voor bloemenkruidenboter

Met eetbare bloemen in de tuin kun je een heleboel doen. Bijvoorbeeld bloemenkruidboter maken, of chocola met rozen, kokoslimoensoep met eetbare bloemen of je kunt eetbare bloemen doen op taart, toastjes of salade.

Eetbare bloemen kun je kweken in tuin of potten. Gebruik liever geen bloemen uit een bloemenwinkel, want deze zijn bespoten met gif om ze verser te laten ogen. Je kunt wel bloemen uit eetbare tuinen gebruiken waar biologisch getuinierd wordt, zoals in de wijktuinen in IJsselstein. Weet welke bloemen je eet – niet alle bloemen zijn eetbaar, er zijn zelfs giftige bloemen.

Van de meeste bloemen kun je alleen de bloemblaadjes gebruiken, die je uit de bloem trekt. Bloemen die je in zijn geheel kunt eten zijn bijvoorbeeld het viooltje, oost-indische kers, teunisbloem en komkommerkruid bloemetjes. Bloemetjes van kruiden zijn ook eetbaar.

Voorbeelden van een aantal eetbare bloemen:

Zaden ruilen met Eetbaar IJsselstein tijdens 25 jarig IVN Nieuwegein-IJsselstein jubileum op zo 8 september van 13-17 uur

gulden sleutelbloem verkleind
Gulden Sleutelbloem – inheems, eetbaar, bijenplant

Op het jubileum feestje van IVN Nieuwegein-IJsselstein eo dat plaatsvindt in het MEC in het natuurkwartier in Nieuwegein op zondag 8 september van 13.00 -17.00 uur is Eetbaar IJsselstein aanwezig met een kraampje met biologische zaden gewonnen uit de eigen tuinen. We sluiten daarmee aan bij de vele IVN activiteiten van deze middag.

Verzamel biologische zaden van de planten in je tuin en kom zaden ruilen op zondag 8 september tussen 13.00 – 17.00 uur! Een leuke manier om je plantencollectie uit te breiden. Eetbaar IJsselstein heeft veel zaden te ruilen uit haar eigen tuinen en heeft interesse in nieuwe soorten. Bijvoorbeeld voor biologische zaden van inheemse planten voor de bijen en vlinders of eetbare bloemen.

Wil je wel zaden maar heb je niets om te ruilen? Kopen voor € 0,50 per zakje kan ook.

Datum en tijd: Zondag 8 september van 13-17 uur

Locatie: het jubileum vindt plaats in en om het MEC natuurkwartier in Nieuwegein. Eetbaar IJsselstein heeft daar een kraampje.

IVN Nieuwegein IJsselstein eo bestaat 25 jaar – reden voor een feestje. Het jubileum wordt gevierd op de typische IVN manier met een overdaad aan natuuractiviteiten zoals bloemen strijken, vogels kijken, slootjes onderzoek en een natuurknutselhoek en nog veel meer. Lees meer op de website van IVN Nieuwegein-IJsselstein

 

Zaaikalender Eetbare bloemen

Er zijn meer bloemen eetbaar dan je denkt! Soms zijn dat de bloemblaadjes, en/of het blad, en/of de zaden. Soms kun je er thee (tisane) van zetten.

De eetbare bloemen in de zaaikalender staan in de tuinen van Eetbaar IJsselstein. We oogsten daar ook zelf zaden van, die verkocht worden tijdens stekjesmarkten en biologische markten. Regelmatig geven we ook gratis zaden weg. Dat melden we op onze Facebook pagina EetbaarIJsselstein.

Zaaikalender eetbare bloemen

 

Presentje uit de tuin 2 – Duizendschoon

Duizendschoon in de Hooghe Camp tuin, een gewilde sierbloem

Duizendschoon (Dianthus barbarus) werd in de 16de eeuw al in kloostertuinen gekweekt en toegepast. De duizendschoon is verwant aan de Anjer (Dianthus caryophyllus)  en van beide zijn de bloemblaadjes eetbaar. Knip dan wel de bloembodem eraf, want die is licht bitter. Je hebt dan losse bloemblaadjes om te verwerken. Deze bloemblaadjes hebben een licht pikante en zoetige smaak. En ze hebben natuurlijk allerlei mooie kleuren.

Ook in de tuin staat de bloem mooi, die goed gebruikt kan worden als snijbloem door de lange rechte stelen. Daarnaast is de duizendschoon rijkbloeiend en daardoor een dankbare plant in de eetbare siertuin. Oude bloemen eruit halen bevordert de groei van nieuwe bloemen waardoor de plant lang door kan bloeien. De plant kan in de zon en halfschaduw staan en houdt niet van te natte grond maar ook niet van uitdroging. Doet het op veel grondsoorten goed.

Duizendschoon wordt 30-70 cm hoog is en staat goed in de border maar kan ook in potten of bakken. De plant is tweejarig: bij zaaien in juni-juli krijgt de plant het volgende jaar bloemen. De plant kan dan wel een jaar of 4 meegaan. In de winter verdwijnt het groen, in het voorjaar komt de plant weer op. Bloeit van juni tot augustus. Het is een vlinderplant.

Gebruik van eetbare bloemblaadjes: bijvoorbeeld strooien over een salade, op gebak en koekjes, toetjes en in bloemenkruidenboter.

 

 

 

 

 

Rood Duizendblad – een mooie vaste plant in de eetbare siertuin

Achillea millefolium (cassis / rubra)

Links: rood-roze variant in Hooghe Camp tuin | rood duizenblad | inheems wit duizendblad

Overblijvende plant, een variant. Bijen- en vlinderplant.

Standplaats: vochtige tot droge, arme grond, kan in halfschaduw.
Hoogte: 15-50 cm
Bloeitijd: juni-november
Vermeerdering: vertakt wortelstelsel – via scheuring. Zaaien kan ook. Zaaien van maart – juli.

De plant heeft een hoge sierwaarde in de tuin en staan lang in de vaas. In het wit komt Duizendblad algemeen voor (het is een inheemse plant), in het rood niet.

Eetbaar:
Het blad kan als groente gegeten worden (koken), en bijvoorbeeld in soep gedaan worden. Het jonge blad kan ook vers gegeten worden.

Duizendblad kan als thee worden bereid:
gebruik 30 gram gedroogd kruid of 60 gram verse bladeren, overgieten met 0,5 liter kokend water en 10 minuten laten staan. (Niet gebruiken bij zwangerschap). Het kan ook gebruikt worden in andere theemengsels.

De plant bevordert de spijsvertering heeft krampstillende en ontstekingsremmende eigenschappen (net als van de witte variant).

Vrouwenmantel – een sieraad in de eetbare tuin

vrouwenmantel-verkleind
Vrouwenmantel in bloei

Vrouwenmantel (Alchemilla vulgaris) is een overblijvend kruid, inheems in Europa. De plant kan to 45 cm hoog worden. de plant vormt pollen. Vrouwenmantel houdt van halfschaduw en niet te droge grond maar kan zich ook makkelijk aanpassen. De plant doet het de hele zomer goed. De bladeren zijn bijzonder geplooid en gevormd. Ook mooi is, is dat er waterdruppels op blijven staan na een regenbui. De trossen heel kleine, kantachtige geelgroene bloemetjes zijn eetbaar. Ze worden ook wel in boeketten en bloemstukken. Jonge blaadjes kunnen in een salade gebruikt worden. de smaak is iets bitter. Bijvoorbeeld in een  bloemensalade uit “Bloemen met smaak” van Anna Koster.

Vrouwenmantel wordt al sinds oudsher al geneeskrachtig beschouwd, onder ander bij menstruatieproblemen, als hartversterker en als licht kalmeringsmiddel. Vrouwenmantel past dan ook in een medicinale tuin.

De bladeren kunnen in het midden van de zomer worden verzameld (tijdens de bloei van de plant) en gedroogd worden om er thee van te zetten. Om thee te maken heb je 45 gram gedroogde vrouwenmantel nodig en 0,5 liter kokend water. Dit tien minuten laten trekken. Zeef het en voeg eventueel zoet toe. Drink een tot twee koppen per dag.  Het wordt ook wel als gorgeldrank gebruikt omdat het ontstekingsremmend werkt.

Na de langste dag (21 juni) kan de plant als deze flets geworden is eventueel goed gesnoeid worden om weer op te frissen. Knip de plant af tot 5 cm boven de grond – dus al het blad en de bloemen eraf. Na een paar weken komt de plant terug en bloeit opnieuw.

De plant kan gekweekt worden door kleine plantjes te kopen, te delen of door te zaaien (lastiger om goed resultaat mee te krijgen) in lente of herfst.

Vrouwenmantel is te bewonderen in onze beide tuinen: de Historische Kruidentuin en de Hooghe Camp tuin.

Bronnen:

  • Bloemen met smaak, 50 eetbare bloemen & 25 verrassende recepten – Anna Koster
  • Kruiden zelf kweken, zoeken en gebruiken, naslagwerk – Roger Phillips & Nicky Foy
  • Kruidenbijbel, zelf kruiden kweken en toepassen – Caroline Foley e.a.
  • Minibijbel kruiden kweken – een handboek, Jessica Houdret

Plant van de dag – Bieslook

bieslook in bloei
 

Bieslook in bloei

 

Veelgebruikt keukenkruid

Het is een plantje dat vrijwel iedereen kent – bieslook (Allium schoenoprasum). Het is een gewild keukenkruid dat een verfrissende touch geeft aan een salade of bloemenkruidenboter.  Ook de bloemen zijn eetbaar.  Bieslook is verwant aan de ui. Bieslook is een winterharde plant die inheems is in ons land die ca. 20 cm hoog wordt. Als je de plant in de winter af laat sterven, dan komt deze in het voorjaar weer op; het wordt ook wel een lentekruid genoemd., net als kervel en zuring. Daarnaast is het ook een zomerkruid. De smaak is zachter en verfijnder dan die van de ui. In Frankrijk valt bieslook onder de ‘fine herbs’, samen met kervel, peterselie en dragon. Meestal wordt bieslook rauw gebruikt, fijn gehakt. Bijvoorbeeld in soepen, salades, nieuwe aardappels, eiergerechten, bepaalde visgerechten en zachte kazen. Het geeft een vleugje uiensmaak. Door de heldergroene kleur is het een leuk kruid om mee te garneren. Ook de eetbare bloemen zijn mooi als garnering.

Groei en vermeerdering

Bieslook groeit in pollen en heeft holle stengels. Het lijkt wat gras- of rietachtig. De bloemetjes zijn bolvormig en paars. De plant kan vermeerderd worden door zaaien of scheuren halverwege april. Scheuren, ofwel worteldeling, is een goede mogelijkheid om planten met vezelachtige wortels zoals bieslook te vermeerderen. Graag daarvoor de plant op en verdeel haar in kleinere delen. Je kunt de delen met je handen uit elkaar trekken. Snij dan wat van de bovenkant van de de plant af en zet elk bosje in een pot of in de volle grond (met 15 cm ruimte ertussen). Als je de nieuwe plantjes goed vochtig houdt dan zullen ze snel groeien.

Kruid met een lange geschiedenis

Bieslook wordt al sinds de Oudheid gebruikt en sinds de 16e eeuw gekweekt. Eetbaar IJsselstein heeft bieslook in de Historische Kruidentuin en in de Groente- en beleeftuin De Hooghe Camp staan.  Het is een gezond kruid dat vitamine C en ijzer bevat. Eet er bijvoorbeeld een paar sprietjes van per dag. Het is natuurlijk het beste om biologische zaden of planten aan te schaffen.

Voordelen van bieslook in de tuin

De bloemen van bieslook hebben een decoratieve waarde en staan bijvoorbeeld leuk langs randen.

Bieslook is een goede gezelschapsplant voor rozen – stoffen die bieslook afscheidt maken rozen minder vatbaar voor sterroetdauw en meeldauw. Daarnaast verjaagt hun geur (net als die van knoflook) bladluis. Ook schijnt bieslook mollen af te schrikken.

Bieslook is een goede buurplant voor wortelen en tomaten.

Bieslook is een goede plant voor bijen, vlinders en hommels als de plant in bloei is.

Kweken

Zaaien: late lente of late zomer.

Bloeitijd: van juni tot juli met paarse, eetbare bloemetjes die een bol vormen.

Oogsten blad: van maart tot november – pluk zo dicht mogelijk bij de grond.

Bewaren: in het vriesvak in een luchtdicht afgesloten glazen bakje.

Kan in de volle grond gekweekt worden maar doet het ook heel goed in potten. Water geven is nodig bij droog weer; in de zomer elke dag. Het geven van voeding helpt de plant ook. Heeft een voorkeur voor een plek in de halfschaduw, maar kan wel in de volle zon staan. Een prima toevoeging aan een kruidentuin(tje) of keukentuin.  Ook leuk als pot op een vensterbank in de keuken (liefst op het zuiden).

Verwante soorten

  • Allium senescens montanum (wat hoger en dikker)
  • Daslook (Allium ursinum)
  • Look-zonder-look (Alliaria petiolata)
  • Knoflook (Allium sativum)
  • Ui (Allium cepa)
  • Chinese bieslook (ofwel knoflook-bieslook) (Allium tuberosum)

 


Bronnen:

  • Combinatieteelt, Bob Flowerdew
  • De nieuwe Kruidenbijbel, zelf kruiden kweken en toepassen, Caroline Foley, Jill Nice en Marcus A. Webb
  • Groenten en kruiden kweken – van A tot Z, Michel Caron
  • Het nieuwe stadstuinieren, Celia Brooks Brown
  • KRUIDEN zelf kweken, zoeken en gebruiken (Spectrum Natuurgids), Roger Phillips & Nicky Foy
  • Minibijbel Kruiden kweken – een compleet en praktisch handboek voor het succesvol kweken van kruiden, Jessica Houdret